Adhyaya 19

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे जम्बूद्वीपवर्णनं नामाष्टादशो ऽध्यायः सूत उवाच प्लक्षद्वीपं प्रवक्ष्यामि यथावदिह संग्रहात् / शृणुतेमं यथातत्त्वं ब्रुवतो मे द्विजोत्तमाः

Sa ganito, sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa unang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikalawang anuṣaṅga-pāda, ang ika-labingwalong kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng Jambūdvīpa.” Wika ni Sūta: “O mga pinakadakilang dvija, ngayon ay ilalahad ko nang wasto at sa buod ang Plakṣadvīpa; pakinggan ninyo ang aking pagsasalita ayon sa tunay na diwa.”

Verse 2

जंबूद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / विस्तराद्द्विगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः

Mula sa lawak ng Jambūdvīpa, ang lawak nito ay dalawang ulit; at mula sa lawak na iyon, ang palibot o sukat ng pag-ikot (pariṇāha) sa lahat ng panig ay dalawang ulit din.

Verse 3

तेनावृतः समुद्रो वै द्वीपेन लवणोदकः / तत्र पुण्या जनपदाश्चिरान्न म्रियते जनः

Ang dagat na maalat ay napalilibutan ng dvīpa na iyon. Doon ay may mga lupain na puspos ng kabanalan; ang tao roon ay hindi agad namamatay, kundi nabubuhay nang matagal.

Verse 4

कृत एव च दुर्भिक्षं जराव्याधिभयं कुतः / तत्रापि पर्वताः पुण्याः सप्तैव मणिभूषणाः

Doon, ang taggutom ay wari’y hindi kailanman nagaganap; saan manggagaling ang takot sa katandaan at karamdaman? Doon din ay may pitong banal na bundok, pinalamutian ng mga hiyas.

Verse 5

रत्नाकरास्तथा नद्यस्तासां नामानि च बुवे / ब्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु सप्त सप्त तु पञ्चसु

Ang mga karagatan at mga ilog—aking babanggitin ang kanilang mga pangalan. Sa limang dvipa gaya ng Plakṣa, bawat isa ay may tig-pitong bilang.

Verse 6

ऋज्वायताः प्रतिदिशं निविष्टा वर्षपर्वताः / प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि सप्तद्वीपान् महा बलान्

Ang mga bundok ng varṣa ay tuwid na nakalatag sa bawat dako. Ngayon ay ilalarawan ko ang pitong makapangyarihang dvipa sa Plakṣa-dvīpa.

Verse 7

गोमेदको ऽत्र प्रथमः पर्वतो मेघसन्निभः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु वर्षं गोमेदसंज्ञितम्

Dito, ang unang bundok ay ‘Gomedaka,’ na wari’y ulap. Sa kanyang pangalan, ang lupain ay tinatawag na ‘Gomeda-varṣa.’

Verse 8

द्वितीयः पर्वतश्चन्द्रः सर्वौंष धिसमन्वितः / अश्विभ्याममृतस्यार्थमोषध्यो यत्र संभृताः

Ang ikalawang bundok ay ‘Candra,’ hitik sa lahat ng halamang-gamot. Doon tinipon ng kambal na Aśvinī-kumāra ang mga gamot para sa amṛta.

Verse 9

तृतीयो नारदो नाम दुर्गशैलो महोच्चयः / तत्राचले समुत्पन्नौ पूर्वं नारदपर्वतौ

Ang ikatlong bundok ay tinatawag na ‘Nārada,’ isang batuhing bundok na mahirap lapitan at napakataas. Sa bundok na iyon, noong unang panahon, lumitaw ang mga bundok na may pangalang Nārada.

Verse 10

चतुर्थस्तत्र वै शैलो दुदुंभिर्न्नाम नामतः / छन्दमृत्युः पुरा तस्मिन्दुन्दुभिः सादितः सुरैः

Doon, ang ikaapat na bundok ay kilala sa pangalang Dudumbhi. Noong unang panahon, sa pook na iyon, ang ‘Chandamrityu’ ay pinasuko ng mga diyos sa pamamagitan ni Dundubhi.

Verse 11

रज्जुदोलोरुकामं यः शाल्मलिश्चासुरान्तकृत् / पञ्चमः सोमको नाम देवैर्यत्रामृतं पुरा

Ang bundok na mataas at marikit na parang duyang lubid, at may punong Śālmali na pumupuksa sa mga asura—iyon ang ikalima, na tinatawag na Somaka; doon inilagak ng mga diyos ang amṛta noong unang panahon.

Verse 12

संभृतं चाहृतं चैव मातुरर्थे गरुत्मता / षष्टस्तु सुमना नाम सप्तमर्षभ उच्यते

Para sa kapakanan ng ina, tinipon at dinala rin ni Garuḍa ang (amṛta). Ang ikaanim ay tinatawag na Sumanā, at ang ikapito ay tinatawag na Ṛṣabha.

Verse 13

हिरण्यक्षो वराहेण तस्मिञ्छैले निषूदितः / वैभ्राजः सप्तमस्तत्र भ्राजिष्णुः स्फाटिको महान्

Sa bundok na iyon pinuksa ni Varāha si Hiraṇyākṣa. Doon, ang ikapito ay Vaibhrāja—maningning, dakila, at kumikislap na tila kristal.

Verse 14

अर्चिर्भिर्भ्राजते यस्माद्वैभ्राजस्तेन संस्मृतः / तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि नामतस्तु यथाक्रमम्

Sapagkat ito’y nagniningning sa mga sinag na tila liyab, kaya ito’y inaalala bilang Vaibhrāja. Ngayon ay babanggitin ko ang mga pangalan ng kanilang varṣa ayon sa pagkakasunod.

Verse 15

गोमेदं प्रथमं वर्षं नाम्नाशान्तभयं स्मृतम् / चन्द्रस्य शिशिरं नाम नारदस्य सुखोदयम्

Ang unang taon na tinatawag na Gomeda ay inaalala bilang ‘Śāntabhaya’; ang taon ni Candra ay ‘Śiśira’, at ang kay Nārada ay ‘Sukhodaya’.

Verse 16

आनन्दं दुन्दुभेर्वर्षं सोमकस्यशिवं स्मृतम् / क्षेमकं वृषभस्यापि वैभ्राजस्य ध्रुवं तथा

Ang taon ni Dundubhi ay tinatawag na ‘Ānanda’, at ang kay Somaka ay inaalala bilang ‘Śiva’; ang kay Vṛṣabha ay ‘Kṣemaka’, at ang kay Vaibhrāja ay ‘Dhruva’.

Verse 17

एतेषु देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः / विहरन्ति रमन्ते च दृश्यमानाश्च तैः सह

Sa mga dako roon, ang mga deva-gandharva at mga siddha, kasama ang mga cāraṇa, ay naglalakbay at nagsasaya; at nakikitang malinaw na kasama nila.

Verse 18

तेषां नद्यस्तु सप्तैव प्रतिवर्षं समुद्रगाः / नामतस्ताः प्रवक्ष्यामि सप्तगङ्गास्तपोधनाः

Ang mga ilog nila, sa bawat varṣa, ay pito lamang na dumadaloy patungong dagat; O tapodhana, sasabihin ko ang mga pangalan ng pitong Gaṅgā na iyon.

Verse 19

अनुतप्तासुखी चैव विपाशा त्रिदिवा क्रमुः / अमृता सुकृता चैव सप्तैताः सरितां वराः

Anutaptā, Sukhī, Vipāśā, Tridivā, Kramu, Amṛtā, at Sukṛtā—ang pitong ito ang pinakadakilang mga ilog.

Verse 20

अभिगच्छन्ति ता नद्यस्ताभ्यश्चान्याः सहस्रशः / बहूदका ह्योघवत्यो यतो वर्षति वासवः

Ang mga ilog na iyon ay dumarating at nagtatagpo roon, at kasama nila ang libu-libong iba pang ilog. Sapagkat si Vāsava (Indra) ay nagpapabuhos ng ulan, sila’y nagiging sagana sa tubig at malakas ang agos.

Verse 21

ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीजनपदास्तु ते / शुभाः शान्तभयाश्चैव प्रमुदं शैशिराः शिवाः

Ang mga pamayanang nasa pampang ng ilog ay laging umiinom ng tubig na iyon nang may galak. Ang mga lupain ay mapalad, payapa sa takot, puspos ng ligaya, malamig at mapagpala.

Verse 22

आनन्दाश्च सुखाश्चैव क्षेमकाश्च ध्रुवैः सह / वर्णाश्रमाचारयुता प्रजास्तेष्ववधिष्ठिताः

Doon, ang mga tao ay puspos ng galak at ginhawa, matatag sa kapayapaan kasama ni Dhruva. Ang mga mamamayang sumusunod sa asal ng varṇa at āśrama ay naninirahan doon nang maayos.

Verse 23

सर्वे त्वरोगाः सुबलाः प्रजाश्चामयव र्जिताः / अवसर्पिणी न तेष्वस्ति तथैवोत्सर्पिणी न च

Doon, ang lahat ay walang biglaang karamdaman, malalakas, at walang sakit. Wala roon ang avasarpiṇī (pagbagsak), at wala rin ang utsarpiṇī (pag-angat).

Verse 24

न तत्रास्ति युगावस्था चतुर्युगकृता क्वचित् / त्रेतायुगसमः कालः सर्वदा तत्र वर्त्तते

Walang kalagayan ng yuga roon na binubuo ng apat na yuga. Doon, ang panahon ay laging umiiral na gaya ng Tretāyuga.

Verse 25

प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः पञ्चस्वेतेषु सर्वशः / देशस्यानुविधानेन कालस्यानुविधाः स्मृताः

Sa Plakṣadvīpa at sa limang pulo, sa lahat ng dako, ang mga pagkakahati ng panahon ay nalalaman ayon sa kaayusan ng lupain, gaya ng sinasabi sa Smṛti.

Verse 26

पञ्चवर्षसहस्राणि तेषु जीवन्ति मानवाः / सुरूपाश्च सुवेषाश्च ह्यरोगा बलिनस्तथा

Sa mga pulong iyon, ang mga tao ay nabubuhay nang limang libong taon; sila’y maganda ang anyo, maayos ang bihis, walang sakit, at malalakas.

Verse 27

सुखमायुर्बलं रुपमारोग्यं धर्म एव च / प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै

Kaligayahan, haba ng buhay, lakas, kagandahan, kalusugan, at Dharma—ang lahat ng ito’y nalalaman sa mga lupain mula Plakṣadvīpa hanggang sa hangganan ng Śākadvīpa.

Verse 28

प्रक्षद्वीपः पृथुः श्रीमान्सर्वतो धनधान्यवान् / दिव्यौषधिफलोपेतः सर्वौंषधिवनस्पतिः

Ang Prakṣadvīpa ay malawak at marangal, sagana sa yaman at ani sa lahat ng panig; hitik sa bungang-gamot na banal at sa lahat ng halamang-lunas.

Verse 29

आवृतः पशुभिः सर्वैर्ग्राम्यारण्यैः सहस्रशः / जंबूवृक्षेम संख्यातस्तस्य मध्ये द्विजोत्तमाः

Ang pulong iyon ay napalilibutan ng libu-libong hayop, kapwa alaga at mailap; itinuturing na tulad ng punong Jambū, at sa gitna nito, O mga dakilang dvija, (naroroon).

Verse 30

प्लक्षो नाम महावृक्षस्तस्य नाम्ना स उच्यते / स तत्र पूज्यते स्थाने मध्ये जनपदस्य ह

May isang dakilang punongkahoy na tinatawag na Plakṣa; sa pangalan nito rin ito nakikilala. Doon, sa pook na nasa gitna ng lupain, ito ay sinasamba.

Verse 31

स चापीक्षुरसोदेन प्रक्षद्वीपः समावृतः / प्लक्षद्वीपसमेनैव वैपुल्यद्विस्तरेण तु

Ang Prakṣadvīpa ay napaliligiran din sa lahat ng panig ng dagat na tubig-katas ng tubo. Sa lawak, ito’y kasinglaki ng Plakṣadvīpa.

Verse 32

इत्येवं संनिवेशो वः प्लक्षद्वीपस्य कीर्तितः / आनुपूर्व्यात्समासेन शाल्मलं तु निबोधत

Ganito inilahad sa inyo ang ayos ng Plakṣadvīpa. Ngayon, ayon sa pagkakasunod, unawain nang maikli ang Śālmala.

Verse 33

ततस्तृतीयं वक्ष्यामि शाल्मलं द्वीपसुत्तमम् / शाल्मलेन समुद्रस्तु द्वीपेनेक्षुरसोदकः

Pagkaraan, ilalarawan ko ang ikatlo at pinakadakilang pulo, ang Śālmala. Ang Śālmala ay napaliligiran ng dagat na tubig-katas ng tubo.

Verse 34

प्लक्षद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणेन समावृतः / तत्रापि पर्वताः सप्त विज्ञेया रत्नयोनयः

Ito’y may lawak na doble kaysa sa Plakṣadvīpa. Doon din ay may pitong bundok, na dapat kilalaning pinagmumulan ng mga hiyas.

Verse 35

रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां वर्षेषु सप्तसु / प्रथमः सूर्यसंकाशः कुमुदो नाम पर्वतः

Sa pitong lupain na iyon ay may mga dagat ng hiyas at mga ilog. Ang una ay ang bundok na tinatawag na Kumuda, maningning na gaya ng araw.

Verse 36

सर्वधातुमयैः शृङ्गैः शिलाजालसमाकुलैः / द्वितीयः पर्वतश्चात्र ह्युत्तमो नाम विश्रुतः

May mga tuktok na yari sa lahat ng uri ng metal at punô ng lambat ng mga bato, ang ikalawang bundok dito ay tanyag sa pangalang Uttama.

Verse 37

हरितालमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / तृतियः पर्वतस्तत्र बलाहक इति श्रुतः

Sa mga tuktok na yari sa haritāla na wari’y tumatakip sa langit, ang ikatlong bundok doon ay kilala bilang Balāhaka.

Verse 38

जात्यञ्जनमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / चतुर्थः पर्वतो द्रोणो यत्र सा वै सहोषधिः

May mga tuktok na yari sa jātyañjana na tumatakip sa langit, ang ikaapat na bundok ay Droṇa; doon naroroon ang banal na ‘Sahoṣadhi’.

Verse 39

विशल्यकरणी चैव मृतसञ्जीविनी तथा / कङ्कस्तु पञ्चमस्तत्र पर्वतः सुमहोदयः

Naroon din ang Viśalyakaraṇī at ang Mṛtasañjīvinī; at ang ikalimang bundok ay Kaṅka, na may napakadakilang pag-angat.

Verse 40

नित्यपुष्पफलोपेतो वृक्षवीरुत्समावृतः / षष्ठस्तु पर्वतस्तत्र महिषो मेघसन्निभः

Ang bundok na iyon ay laging may mga bulaklak at bunga, at napaliligiran ng mga puno at baging. Doon, ang ikaanim na bundok ay tinatawag na Mahisha, na wari’y ulap.

Verse 41

यस्मिन्सो ऽग्निर्निवसति महिषो नाम वारिजः / सप्तमः पर्वतस्तत्र ककुद्मान्नाम भाष्यते

Sa pook na tinitirhan ni Agni ay naroon ang ‘Mahisha’, ang varija na isinilang sa tubig. Doon, ang ikapitong bundok ay tinatawag na Kakudman.

Verse 42

तत्र रत्नान्यनेकानि स्वयं रक्षति वासवः / प्रजापतिमुपादाय प्रजाभ्यो विधिवत्स्वयम्

Doon ay maraming hiyas na binabantayan mismo ni Vasava (Indra). Kasama si Prajapati, siya mismo ang nag-aayos para sa mga nilalang ayon sa wastong ritwal.

Verse 43

इत्येते पर्वताः सप्त शाल्मले मणिभूषणाः / तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि सर्पैव तु शुभानि वै

Ganyan ang pitong bundok sa Shalmali, na pinalamutian ng mga hiyas. Ngayon ay sasabihin ko ang kanilang mga varsha (lupain), na tunay na mapalad na gaya ng ahas.

Verse 44

कुमुदस्य स्मृतं श्वेतमुत्तमस्य च लोहितम् / बलाहकस्य जीमूतं द्रोणस्य हरितं स्मृतम्

Ang kulay ng Kumuda ay sinasabing puti, at ang sa Uttama ay pula. Ang Balāhaka ay kulay-jīmūta (ulap), at ang Droṇa ay itinuturing na luntian.

Verse 45

कङ्कस्य वैद्युतं नाम महिषस्य च मानसम् / ककुदः सुप्रदं नाम सप्तैतानि तु सप्तधा

Ang Kanka ay may pangalang ‘Vaidyuta’, at ang Mahiṣa ay ‘Mānasa’. Ang Kakuda ay tinatawag na ‘Suprada’; ang pitong pangalang ito’y binabanggit sa pitong paraan.

Verse 46

वर्षाणि पर्वताश्चैव नदीस्तेषु निबोधत / ज्योतिः शान्तिस्तथा तुष्टा चन्द्रा शुक्रा विमोचनी

Alamin ang mga varṣa, bundok, at ilog doon: Jyoti, Śānti, Tuṣṭā, Candrā, Śukrā, at Vimocanī.

Verse 47

निवृत्तिः सप्तमी तासां प्रतिवर्षं तु ताः स्मृताः / तासां समीपगाश्चान्याः शतशो ऽथ सहस्रशः

Ang ikapito sa kanila ay ‘Nivṛtti’; sa bawat varṣa ay gayon silang inaalala. Malapit sa kanila’y may iba pang mga ilog, daan-daan at libu-libo.

Verse 48

न संख्यां परिसंख्यातुं शक्नुयात्को ऽपि मानवः / इत्येष संनिवेशो वः शाल्मलस्य प्रकीर्त्तितः

Walang taong makakabilang nang ganap sa kanilang dami. Sa gayon, ang kaayusan ng Śālmala-dvīpa ay naipahayag sa inyo.

Verse 49

प्लक्षवृक्षेण संख्यातस्तस्य मध्ये महा द्रुमः / शाल्मलिर्विपुलस्कन्धस्तस्य नाम्ना स उच्यते

Ang sukat nito’y inihalintulad sa punong Plakṣa; sa gitna nito’y may isang dakilang puno. Ang punong may malapad na katawan ay tinatawag na ‘Śālmali’, at sa pangalang iyon ito nakikilala.

Verse 50

शाल्मलस्तु समुद्रेण सुरोदेन समावृतः / विस्तराच्छाल्मलस्वैव समे न तु समन्ततः

Ang Śālmala-dvīpa ay napalilibutan ng dagat na tinatawag na Suroda. Sa lawak ay kapantay nito ang Śālmala, ngunit hindi pantay sa lahat ng panig.

Verse 51

उत्तरेषु तु धर्मज्ञाद्वीपेषु शृणुत प्रजाः / यथाश्रुतं यथान्यायं ब्रुवतो मे निबोधत

O nakaaalam ng dharma, pakinggan ninyo ang tungkol sa mga pulo sa hilaga, O mga tao. Gaya ng aking narinig at ayon sa katarungan, gayon ko sinasabi; unawain ninyo ang aking salita.

Verse 52

कुशद्वीपं प्रवक्ष्यामि चतुर्थं तु समासतः / सुरोदकः परिवृतः कुशद्वीपेन सर्वतः

Ngayon ay ilalarawan ko nang maikli ang ikaapat na pulo, ang Kuśa-dvīpa. Ang dagat na Surodaka ang pumapalibot dito sa lahat ng panig.

Verse 53

शाल्मलस्य तु विस्ताराद्द्विगुणेन समन्ततः / सप्तैव च गिरींस्तत्र वर्ण्यमानान्निबोधत

Kung ihahambing sa lawak ng Śālmala, ang pook na ito ay doble ang luwang sa lahat ng panig. Alamin din ang pitong bundok na ilalarawan doon.

Verse 54

कुशद्वीपे तु विज्ञेयः पर्वतो विद्रुमश्च यः / द्वीपस्य प्रथमस्तस्य द्वितीयो हेमपर्वतः

Sa Kuśa-dvīpa, dapat makilala ang bundok na tinatawag na Vidruma; ito ang unang bundok ng pulong iyon. Ang ikalawa ay ang Hema-parvata.

Verse 55

तृतीयो द्युतिमान्नाम जीमूतसदृशो गिरिः / चतुर्थः पुष्पवान्नाम पञ्चमस्तु कुशेशयः

Ang ikatlong bundok ay tinatawag na Dyutimān, na tulad ng ulap; ang ikaapat ay Puṣpavān, at ang ikalima ay Kuśeśaya.

Verse 56

षष्ठो हरिगिरिर्नाम सप्तमो मन्दरः स्मृतः / मन्दा इति ह्यपा नाम मन्दरो दारणादयम्

Ang ika-anim ay tinatawag na Harigiri, at ang ika-pito ay kilala bilang Mandara; may ilog na tinatawag na Mandā, at ang Mandara ay bantog sa lakas ng pagdadala at pagsuporta.

Verse 57

तेषामन्तरविषकंभो द्विगुणः प्रविभागतः / उद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्

Ang pagitan nila ay hinati sa sukat na doble; ang unang varṣa ay Udbhida, at ang ikalawa ay Veṇumaṇḍala.

Verse 58

तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं समृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

Ang ikatlong varṣa ay Rathākāra, at ang ikaapat ay kilala bilang Lavaṇa; ang ikalima ay Dhṛtimad-varṣa, at ang ikaanim ay Prabhākara-varṣa.

Verse 59

सप्तमं कपिलं नाम सर्वे ते वर्ष भावकाः / एतेषु देवगन्धर्वाः प्रजास्तु जगदीश्वराः

Ang ikapitong varṣa ay tinatawag na Kapila; silang lahat ay mga lupain ng varṣa. Doon ay may mga deva at gandharva, at ang mga nilalang ay nasa ilalim ng Jagadīśvara, Panginoon ng daigdig.

Verse 60

विहरन्ति रमन्ते च हृष्यमाणास्तु सर्वशः / न तेषु दस्यवः संति म्लेच्छ जातय एव च

Sila’y naglilibot at nagagalak sa lahat ng dako. Doon ay walang dasyu at wala ring lahing mleccha.

Verse 61

गौरप्रायो जनः सर्वः क्रमाच्च म्रियते तथा / तत्रापि नद्यः सप्तैव धूतपापाशिवा तथा

Ang mga tao roon ay karaniwang mapuputi, at unti-unti ring namamatay nang gayon. Doon ay may pitong ilog lamang, na naghuhugas ng kasalanan at nagdudulot ng kabutihan.

Verse 62

पवित्रा संततिश्चैव विद्युद्दंभा मही तथा / अन्यास्ताभ्यो ऽपरिज्ञाताः शतशो ऽथ सहस्रशः

Ang Pavitrā, Saṃtati, Vidyuddaṃbhā at Mahī—ito rin ay (mga ilog). Bukod dito, may daan-daan at libu-libong iba pang di-kilalang ilog.

Verse 63

अभिगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / घृतोदेन कुशद्वीपो बाह्यतः परिवारितः

Ang lahat ng ilog na iyon ay dumadaloy patungo sa pook na pinauulanan ni Indra. Ang Kuśadvīpa ay napalilibutan sa labas ng Ghṛtoda, ang dagat ng ghee.

Verse 64

विज्ञेयः स तु विस्तारात्कुशद्वीपसमेन तु / इत्येष सन्निवेशो वः कुशद्वीपस्य कीर्त्तितः

Dapat malaman na ang lawak nito ay kapantay ng Kuśadvīpa. Sa ganitong paraan, naipahayag sa inyo ang ayos ng Kuśadvīpa.

Verse 65

क्रैञ्चद्वीपस्य विस्तारं वक्ष्याम्यहमतः परम् / कुशद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणः स तु वै स्मृतः

Ngayon ay ilalarawan ko ang lawak ng Dvipa Krañca; sa Smriti ito’y itinuturing na doble ng lawak ng Dvipa Kuśa.

Verse 66

घृतोदकसमुद्रो वै क्रैञ्च द्वीपेन संयुतः / तस्मिन्द्वीपे नगश्रेष्ठः क्रैञ्चस्तु प्रथमो गिरिः

Ang Dvipa Krañca ay napapaligiran ng dagat na may tubig na ghee. Sa pulong iyon, ang pinakadakilang bundok ay ang Krañca, ang unang giri.

Verse 67

क्रैञ्चात्परो वामनको वामनादन्धकारकः / अन्धकारात्परश्चापि दिवावृन्नाम पर्वतः

Pagkaraan ng Krañca ay ang Vāmanaka; kasunod nito ang Andhakāraka; at kasunod pa ang bundok na tinatawag na Divāvṛt.

Verse 68

दिवावृतः परश्चापि द्विविदो गिरिसत्तमः / द्विविदात्परतश्चापि पुण्डरीको महागिरिः

Pagkaraan ng Divāvṛt ay ang Dvivida, ang pinakadakila sa mga bundok; at kasunod nito ang dakilang bundok na Puṇḍarīka.

Verse 69

पुण्डरीकात्परश्चापि प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः / एते रत्नमयाः सप्त क्रैञ्चद्वीपस्य पर्वताः

Pagkaraan ng Puṇḍarīka ay tinatawag na Dundubhisvana. Ito ang pitong bundok na tila hiyas ng Dvipa Krañca.

Verse 70

बहुपुष्पफलोपेतनानावृक्षलतावृताः / परस्परेण द्विगुणा विस्तृता हर्षवर्द्धनाः

Punô ng maraming bulaklak at bunga, napalilibutan ng sari-saring puno at baging; higit na malawak nang makalawa sa isa’t isa at nagpapalago ng galak.

Verse 71

वर्षाणि तत्र वक्ष्यामि नामतस्तान्निबोधत / क्रैञ्चस्य कुशलो देशो वामनस्य मनोनुगः

Ngayon ay sasabihin ko ang mga pangalan ng mga varṣa roon; unawain ninyo: ang lupain na ‘Kuśala’ ni Krañca at ang ‘Manonuga’ ni Vāmana.

Verse 72

मनोनुगात्परश्चोष्णस्तृतीयं वर्षमुच्यते / उष्णात्परः पीवरकः पीवरादन्धकारकः

Pagkaraan ng Manonuga, ang ikatlong varṣa ay tinatawag na ‘Uṣṇa’; kasunod ng Uṣṇa ang ‘Pīvaraka’, at kasunod ng Pīvaraka ang ‘Andhakāraka’.

Verse 73

अन्धकारात्परश्चापि मुनिदेशः स्मृतो बुधैः / मुनिदेशात्परश्चैव प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः

Pagkaraan ng Andhakāraka, inaalala ng mga pantas ang ‘Munideśa’; at pagkaraan ng Munideśa ay tinatawag na ‘Dundubhisvana’.

Verse 74

सिद्धचारणसंकीर्णो गौरप्रयो जनः स्मतः / तत्रापि नद्यः सप्तैव प्रतिवर्ष स्मृताः शुभाः

Ang lupain ay hitik sa mga Siddha at Cāraṇa; ang mga tao roon ay inaalalang karamihan ay mapuputi ang kulay. Doon din, sa bawat varṣa, pitong mapalad na ilog lamang ang binabanggit.

Verse 75

गौरी कुमुद्वती चैव संध्या रात्रिर्मनोजवा / ख्यातिश्च पुण्डरीका च गङ्गाः सप्तविधाः स्मृताः

Si Gauri, Kumudvati, Sandhya, Ratri, Manojava, Khyati at Pundarika—ito ang pitong anyo ng banal na Ganga na inaalala.

Verse 76

तासां सहस्रशश्चान्या नद्यो यास्तु समीपगाः / अभिगच्छन्ति ताः सर्वा विपुलाः सुबहूदकाः

Mayroon pang libu-libong ibang ilog na dumadaloy sa paligid; lahat ay malalawak at hitik sa tubig, at nagtatagpo roon.

Verse 77

क्रैञ्चद्वीपः समुद्रेण दधिमण्डौदकेन तु / आवृतः सर्वतः श्रीमान्क्रैञ्चद्वीपसमेन तु

Ang Krañcadvīpa ay napalilibutan sa lahat ng panig ng dagat na may tubig na dadhi-maṇḍa; ang maringal na pulo ay nababalot sa lawak na kaantas ng sarili nito.

Verse 78

प्लक्षद्वीपादयो ह्येते समासेन प्रकीर्त्तिताः / तेषां निसर्गोद्वीपानामानुपूर्व्येण सर्वशः

Ang Plakṣadvīpa at ang iba pa ay nabanggit nang payak; ang mga pulong likas na nalikha ay ilalarawan nang sunod-sunod at ganap (sa pagpapatuloy).

Verse 79

न शक्यो विस्तराद्वक्तुं दिव्यवर्षशतैरपि / निसर्गो यः प्रजानां तु संहारो यश्च तासु वै

Kahit sa daan-daang banal na taon ay di kayang isalaysay nang lubos—ang paglikha ng mga nilalang at ang pagkalipol (saṃhāra) na nagaganap doon.

Verse 80

शाकद्वीपं प्रवक्ष्यामि यथावदिह निश्चयात् / शृणुध्वं तु यथातथ्यं ब्रुवतो मे यथार्थवत्

Ipapahayag ko rito nang may katiyakan ang Śākadvīpa ayon sa nararapat. Pakinggan ninyo ang aking salitang tapat at wasto ang kahulugan.

Verse 81

क्रैञ्चद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / परिवार्य समुद्रं स दधिमण्डोदकं स्थितः

Ang lawak ng Śākadvīpa ay doble kaysa sa Kraiñcadvīpa. Ito’y napaliligiran ng dagat na may tubig na dadhimaṇḍa (katas ng yogurt).

Verse 82

तत्र पुण्या जनपदाश्चिरात्तु म्रियते जनः / कुत एव च दुर्भिक्षं जराव्याधिभयं कुतः

Doon ay may mga banal na lupain; ang tao’y namamatay lamang pagkalipas ng mahabang panahon. Doon, saan manggagaling ang taggutom, at saan ang takot sa katandaan at sakit?

Verse 83

तत्रापि पर्वताः शभ्राः सप्तैव मणिभूषणाः / रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां नामानि मे शृणु

Doon din ay may pitong maningning na bundok na pinalamutian ng mga hiyas; may mga imbakan ng ratna at mga ilog din. Pakinggan ninyo ang kanilang mga pangalan mula sa akin.

Verse 84

देवर्षिगन्धर्वयुतः प्रथमो मेरुरुच्यते / प्रागायतः स सौवर्णो ह्युदयो नाम पर्वतः

Ang unang bundok na kinaroroonan ng mga devarṣi at gandharva ay tinatawag na Meru. Ang ginintuang bundok na nakaunat sa silangan ay may pangalang Udaya.

Verse 85

वृष्ट्यर्थं जलदास्तत्र प्रभंवति च यान्ति च / तस्यापरेण सुमहाञ्जलधारो महागिरिः

Upang magdala ng ulan, ang mga ulap ay sumisibol doon at saka rin lumilisan. Sa kanluran nito ay may isang dakilang bundok na hitik sa mga agos ng tubig.

Verse 86

यतो नित्यमुपादत्ते वासवः परमं जलम् / ततो वर्षं प्रभवति वर्षाकाले प्रजास्विह

Mula sa pook na pinanggagalingan ng Vāsava (Indra) ng pinakadakilang tubig araw-araw, doon nagmumula ang ulan sa panahon ng tag-ulan para sa mga nilalang dito.

Verse 87

तस्योत्तरे रैवतको यत्र नित्यं प्रतिष्ठितम् / रेवती दिवि नक्षत्रं पितामहकृतो विधिः

Sa hilaga nito ay ang Raivataka, kung saan ang bituing Revatī ay laging nakatatag sa kalangitan—ayon sa kaayusang itinakda ng Pitāmaha (Brahmā).

Verse 88

तस्यापरेण सुमहान् श्यामो नाम महागिरिः / तस्माच्छ्यामत्वमापन्नाः प्रजाः पूर्वमिमाः किल

Sa kanluran nito ay may dakilang bundok na tinatawag na Śyāma. Dahil dito, ayon sa salaysay, ang mga nilalang na ito noon ay nagkamit ng maitim na kulay.

Verse 89

तस्यापरेण सुमहान्नाजतो ऽस्तगिरिः स्मृतः / तस्यापरे चांबिकेयो दुर्गशैलो महागिरिः

Sa kanluran nito ay tanyag ang napakalaking bundok ng paglubog, na tinatawag na Nājata. Sa higit pang kanluran ay ang Ambikeya, ang dakilang bundok na Durgāśaila ang pangalan.

Verse 90

अंबिकेयात्परो रम्यः सर्वौंषधिसमन्वितः / केसरी केसरयुतो यतो वायुः प्रजापतिः

Sa kabila ng Ambikeya ay may marikit na lupain na hitik sa lahat ng halamang-gamot; malapit sa Bundok Kesari na may késar, doon nananahan si Vayu na Prajapati.

Verse 91

उदयात्प्रथमं वर्षं महात्तज्जलदं स्मृतम् / द्वितीयं जलधारस्य सुकुमारमिति स्मृतम्

Mula sa Udaya, ang unang varsha ay tinatawag na ‘Mahattajjalada’; ang ikalawang varsha ng Jaladhara ay kilala bilang ‘Sukumara’.

Verse 92

रैवतस्य तु कौमारं श्यामस्य च मणीवकम् / अस्तस्यापि शुभं वर्षं विज्ञेयं कुसुमोत्तरम्

Ang varsha ni Raivata ay ‘Kaumara’, at kay Syama ay ‘Manivaka’; at ang mapalad na varsha ni Asta ay dapat makilalang ‘Kusumottara’.

Verse 93

अम्बिकेयस्य मोदाकं केसरस्य महाद्रुमम् / द्वीपस्य परिमाणं तु ह्रस्वदीर्घत्वमेव च

Ang varsha ni Ambikeya ay ‘Modaka’, at kay Kesara ay ‘Mahadruma’; at ang sukat ng pulo—ang ikli at ang haba—ay binabanggit din.

Verse 94

क्रैञ्चद्वीपेन विख्यातं तस्य केतुर्महाद्रुमः / शाको नाम महोत्सेधस्तस्य पूज्या महानुगाः

Ito’y tanyag bilang ‘Krañcadvipa’; ang sagisag-bandila (ketu) nito ay ‘Mahadruma’. Ang mataas na lupain nito ay tinatawag na ‘Saka’; at ang mga dakilang tagasunod nito ay karapat-dapat sambahin.

Verse 95

तत्र पुण्या जनपदाश्चातुर्वर्ण्यसमन्विताः / नद्यश्चापि महापुण्या गङ्गाः सप्तविधास्तथा

Doon ay may mga banal na lupain na ganap sa apat na varna; at may mga ilog na lubhang banal—ang mga Ganga ay sinasabing pitong uri.

Verse 96

सुकुमारी कुमारी च नलिनी वेणुका च या / इक्षुश्च वेणुका चैव गभस्तिः सप्तमी तथा

Sukumārī, Kumārī, Nalinī, Veṇukā; Ikṣu, Veṇukā, at ang ikapito ay Gabhas­ti—ito ang mga pangalan.

Verse 97

नद्यश्चान्याः पुण्यजलाः शीततोयवहाः शुभाः / सहस्रशः समाख्याता यतो वर्षति वासवः

May iba pang mga ilog, ang tubig ay mapagpala, malamig at mapalad; sinasabing libo-libo ang bilang, sapagkat doon nagpapabuhos ng ulan si Vāsava (Indra).

Verse 98

न तासां नामधेयानि परिमाणं तथैव च / शक्यं वै परिसंख्यातुं पुण्यास्ताः सरिदुत्तमाः

Hindi maaaring bilangin nang tumpak ang mga pangalan at sukat ng mga banal na pinakamainam na ilog na iyon.

Verse 99

ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीर्जनपदास्तु ते / शांशपायनविस्तीर्णो द्वीपो ऽसौ चक्रसंस्थितः

Ang mga tao sa mga lupain na iyon ay laging masayang umiinom ng tubig ng mga ilog na iyon; at ang pulong yaon ay malawak na parang lawak ni Śāṃśapāyana, at nakahugis na tila gulong.

Verse 100

नदीजलैः प्रतिच्छन्नः पर्वतैश्चाभ्रसन्निभैः / सर्वधातुविचित्रैश्च मणिविद्रुमभूषितैः

Ang lupain ay natatakpan ng tubig ng mga ilog at napalilibutan ng mga bundok na wari’y mga ulap; kumikislap sa sari-saring mineral at pinalamutian ng mga hiyas at vidruma (pulang korales).

Verse 101

नगरैश्चैव विविधैः स्फीतैर्जनपदैरपि / वृक्षैः पुष्पफलोपेतैः समन्ताद्धनधान्यवान्

Ang lupain ay hitik sa iba’t ibang lungsod at masaganang mga pamayanan; sa paligid ay may mga punong may bulaklak at bunga, at sagana sa yaman at butil na pagkain.

Verse 102

क्षीरोदेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / शाकद्वीपस्य विस्तारात्समेन तु समंन्ततः

Ang pulong iyon ay napaliligiran sa lahat ng dako ng Kṣīroda, ang dagat ng gatas; at ang lawak ng Śākadvīpa ay pantay na nakalat sa bawat panig.

Verse 103

तस्मिञ्जनपदाः पुण्याः पर्वताः सरितः शुभाः / वर्णाश्रमसमाकीर्णा देशास्ते सप्त वै स्मृताः

Doon ay may mga banal na pamayanan, mga bundok, at mapagpalang mga ilog; ang mga lupain na iyon, puspos ng kaayusang varṇa at āśrama, ay inaalalang pito ang bilang.

Verse 104

न संकरश्च तेष्वस्ति वर्णाश्रमकृतः क्वचित् / धर्मस्य चाव्यभीचारादेकान्तसुखिताः प्रजाः

Sa kanila ay walang anumang paghahalo na dulot ng varṇa at āśrama; at dahil sa di-nalilihis na pagsunod sa dharma, ang mga tao’y namuhay sa ganap na kapayapaan at ligaya.

Verse 105

न तेषु लोभो माया वा हीर्षासूयाकृतः कुतः / विपर्ययो न तेष्वस्ति कालात्स्वाभाविकं परम्

Sa kanila’y walang kasakiman, walang maya; saan manggagaling ang inggit at paninibugho? Wala ring pagbaligtad; lampas sa panahon ang likás na kataas-taasang kalagayan.

Verse 106

करावाप्तिर्न तेष्वस्ति न दण्डो न च दण्ड्यकाः / स्वधर्मेणैव धर्म ज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम्

Sa kanila’y walang paniningil ng buwis, walang parusa, at walang pinarurusahan. Ang mga nakaaalam ng Dharma’y nag-iingat sa isa’t isa sa pamamagitan ng sariling svadharma.

Verse 107

एतावदेव शक्यं वै तस्मिन्द्वीपे प्रभाषितुम् / एतावदेव श्रोतव्यं शाकद्वीपनिवासिनाम्

Tungkol sa pulong iyon, hanggang dito lamang ang maaaring sabihin. Tungkol sa mga naninirahan sa Śākadvīpa, hanggang dito lamang ang dapat pakinggan.

Verse 108

पुष्करं सप्तमं द्वीपं प्रवक्ष्यामि निबोधत / पुष्करेण तु द्वीपेन वृतः क्षीरोदको बहिः

Ngayon ay ilalarawan ko ang ikapitong pulo, ang Puṣkara; makinig nang mabuti. Sa labas ng Puṣkaradvīpa, ang Dagat na Kṣīroda ang pumapalibot dito.

Verse 109

शाकद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणेन संमततः / पुष्करे पर्वतः श्रीमानेक एव महाशिलः

Itinuturing na doble ang lawak ng Puṣkara kaysa sa Śākadvīpa. Sa Puṣkara ay iisa lamang ang maringal na bundok, ang Mahāśilā.

Verse 110

चित्रैर्मणिमयैः शृङ्गैः शिलाजालैः समुच्छ्रितः / द्वीपस्य तस्य पूर्वर्द्धे चित्रसानुः स्थितो महान्

Sa mga tuktok na marikit na yari sa hiyas at sa mga lambat ng bato na nakataas, sa silangang kalahati ng pulong iyon ay nakatindig ang dakilang bundok na Citrāsānu.

Verse 111

स मण्डलसहस्राणि विस्तीर्णः पञ्चविंशतिः / उर्द्धं चैव चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि महीतलात्

Ang bundok na iyon ay lumalawak hanggang dalawampu’t limang libong maṇḍala at tumataas ng tatlumpu’t dalawang libo mula sa ibabaw ng lupa.

Verse 112

द्वीपर्धस्य परिक्षिप्तः पर्वतो मानसोत्तरः / स्थितो वेलासमीपे तु नवचन्द्र इवोदितः

Ang bundok na Mānasottara, na pumapalibot sa kalahati ng pulong iyon, ay nasa tabi ng dalampasigan na wari’y bagong sibol na buwan.

Verse 113

योजनानां सहस्राणि ऊर्ध्वं पञ्चाशदुच्छ्रितः / तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः

Ito’y may taas na limampung libong yojana; gayon din ang lawak, at bilog na ganap sa lahat ng panig.

Verse 114

स एव द्वीपपश्चार्द्धे मानसः पृथिवीधरः / एक एव महासारः सन्निवेशो द्विधा कृतः

Sa kanlurang kalahati ng pulong iyon ay naroon din ang bundok na Mānas, tagapasan ng daigdig; ang iisang dakilang kaayusan ay ginawang dalawang bahagi.

Verse 115

स्वादूदकेनोदधिना सर्वतः परिवारितः / पुष्करद्वीपविस्ताराद्विस्तीर्णो ऽसौ समन्ततः

Ang Pulo ng Puṣkara ay napalilibutan sa lahat ng panig ng dagat na may matamis na tubig; dahil sa lawak nito, ito’y lumalaganap sa bawat dako.

Verse 116

तस्मिन्द्वीपे स्मृतौ द्वौ तु पुण्यौ जनपदौ शुभौ / अभितो मानसस्याथ पर्वतस्य तु मण्डले

Sa pulong iyon ay binabanggit ang dalawang banal at mapalad na kaharian; nakapaligid ang mga ito sa bilog na saklaw ng Bundok Mānasā.

Verse 117

महावीतं तु यद्वर्ष बाह्यतो मानसस्य तत् / त्स्यैवाभ्यन्तरेणापि धातकीखण्डमुच्यते

Ang varṣa na nasa labas ng Bundok Mānasā ay tinatawag na Mahāvīta; at ang nasa loob nito ay tinatawag na Dhātakī-khaṇḍa.

Verse 118

दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवति मानवाः / अरोगाः सुखबाहुल्या मानसीं सिद्धिमास्थिताः

Doon, ang mga tao’y nabubuhay nang sampung libong taon; sila’y walang sakit, sagana sa ligaya, at nakamtan ang kaganapang pang-isip (mānasī-siddhi).

Verse 119

मससायुश्च रूपं च तस्मिन्वर्षद्वये स्मृतम् / अधमोत्तमा न तेष्वस्ति तुल्यास्ते रूपशीलतः

Sa dalawang varṣa na iyon, ang haba ng buhay at anyo ay sinasabing magkakapantay; walang mababa o mataas—sa ganda at asal, lahat ay magkakatulad.

Verse 120

न तत्र दस्युर्दमको नेर्ष्यासूया भयं तथा / निग्रहो न च दण्डो ऽस्ति न लोभो न परिग्रहः

Doon ay walang tulisan at walang mapaniil; walang inggit at paninira, at wala ring takot. Walang pagpigil at walang parusa; walang kasakiman at walang pagkapit sa pag-aari.

Verse 121

सत्यानृतं न तत्रास्ति धर्माधर्मौं तथैव च / वर्णाश्रमौ वा वार्ता वा पाशुपाल्यं वणिक्पथः

Doon ay walang totoo o huwad; wala ring dharma o adharma. Walang kaayusang varna‑ashrama; walang pagsasaka; walang pag-aalaga ng hayop; at walang landas ng kalakalan.

Verse 122

त्रयी विद्या दण्डनीतिः शुश्रूषा शिल्पमेव च / वर्षद्वये सर्वमेतत्पुष्करस्य न विद्यते

Doon ay walang kaalamang Tri‑Veda at walang dandanīti (batas ng parusa); walang paglilingkod at walang sining‑gawa. Sa lupain ni Puṣkara na may dalawang taon, hindi matatagpuan ang lahat ng ito.

Verse 123

न तत्र वर्षं नद्यो वा शीतोष्णं वापि विद्यते / उद्भिदान्युदकान्यत्र गिरिप्रस्रवणानि च

Doon ay walang ulan at walang mga ilog; wala ring pagkakaiba ng lamig at init. Ngunit may mga halamang may tubig at may mga bukal na dumadaloy mula sa bundok.

Verse 124

उत्तराणां कुरूणां च तुल्यकालो जनस्तथा / सर्वर्त्तुसुसुखस्तत्र जराक्रमविवर्जितः

Ang mga tao roon ay tulad ng mga Uttara‑Kuru sa iisang likas ng panahon; masaya sa lahat ng panahon ng taon at malaya sa pag-usad ng katandaan.

Verse 125

इत्येष धातकीखण्डे महा वीते तथैव च / आनुपूर्व्याद्विधिः कृत्स्नः पुष्करस्य प्रकीर्त्तितः

Gayon din, sa Dhātakīkhaṇḍa at sa Mahāvīta, ang ganap na banal na tuntunin ni Puṣkara ay inilahad at pinuri nang sunod-sunod.

Verse 126

स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवारितः / विस्तारान्मण्डलाच्चैव पुष्करस्य समेन तु

Ang Puṣkara ay napalilibutan ng dagat na may matamis na tubig; ang lawak at bilog nito ay kapantay ng Puṣkara.

Verse 127

एवं द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः / द्वीपस्यानन्तरो यस्तु सामुद्रस्तत्समस्तु सः

Sa ganitong paraan, ang mga dvīpa ay napalilibutan ng tig-pitong dagat; ang dagat na kasunod ng bawat dvīpa ay kapantay nito.

Verse 128

एवं द्वीपसमुद्राणां वृद्धिर्ज्ञेया परस्परात् / अपां चैव समुद्रेकात्सामुद्र इति संज्ञितः

Sa ganito, ang paglaki ng mga dvīpa at dagat ay dapat maunawaan sa sunod-sunod na ugnayan; at dahil kaugnay ng karagatan ng tubig, ito’y tinatawag na ‘sāmudra’.

Verse 129

विशन्तिर्निवसंत्यस्मिन्प्रजा यस्माच्चतुर्विधाः / तस्माद्वर्षमिति प्रोक्तं प्रजानां सुखदं यतः

Sapagkat dito pumapasok at naninirahan ang apat na uri ng nilalang, kaya ito’y tinawag na ‘varṣa’; sapagkat nagbibigay ito ng kaginhawahan sa mga nilalang.

Verse 130

ऋष इत्येष रमणे वृषशक्तिप्रबन्धने / रतिप्रबधनात्मिद्धं वर्षं तत्तेषु तेन वै

Sa Ramana ito’y tinatawag na ‘Ṛṣa’, sanhi ng pagbigkis sa lakas ni Vṛṣa; kaya sa kanila ang lupain ay bantog bilang varṣa na may likas na pag-aayos ng rati (banal na pag-ibig).

Verse 131

शुक्लपक्षे चन्द्रवृद्ध्या समुद्रः पूर्यते सदा / प्रक्षीयमाणे बहुले क्षीयते ऽस्तमिते खगे

Sa maliwanag na kalahati ng buwan, sa paglaki ng buwan ay laging napupuno ang dagat; sa madilim na kalahati, habang kumukupas ang buwan, humuhupa ito kapag lumulubog ang buwan.

Verse 132

आपूर्यमाणो ह्युदधिः स्वत एवाभिपूर्यते / तथोपक्षीयमाणे ऽपि स्वात्मन्येवावकृष्यते

Ang dagat na napupuno ay kusang nagiging ganap na puno; at kahit humuhupa, hinihila nito ang sarili pabalik sa sariling likas na anyo.

Verse 133

उखास्थमग्निसंयोगादुद्रिक्तं दृश्यते यथा / महोदधिगतं तोयं स्वत उद्रिच्यते तथा

Gaya ng likidong nakikitang umaapaw dahil sa pagdikit sa apoy sa sisidlan, gayon din ang tubig sa dakilang karagatan ay kusang umaalon at tumataas.

Verse 134

अन्यूनानतिरिक्तांश्च वर्न्द्वत्यापो ह्रसंति च / उदयास्तमये त्विन्दौ पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

Sa oras ng pagsikat at paglubog ng buwan, sa kapwa maliwanag at madilim na kalahati, ang tubig ay hindi kulang ni sobra; ito’y humuhupa at lumalago nang pantay.

Verse 135

क्षयवृद्धत्वमुदधेः सोमवृद्धिक्षयात्पुनः / दशोत्तराणि पञ्चैव ह्यङ्गुलानि शतानि च

Dahil sa pagdami at pagliit ni Soma (Buwan), ang karagatan ay may pag-urong at paglawak; sinasabing limang daang anggula at dagdag pang sampu.

Verse 136

अपां वृद्धिः क्षयो दृष्टः सामुद्रीणां तु पर्वसु / द्विराप्कत्वात्स्मृता द्वीपाः सर्वतश्चोदकावृताः

Sa mga yugto (parva) ng dagat, nakikita ang pagdami at pagliit ng tubig; ang mga pulo ay tinatawag na ‘dvirapka’ sapagkat napalilibutan ng tubig sa lahat ng panig.

Verse 137

उदकस्यायनं यस्मात्तस्मादुदधिरुच्यते / अपर्वाणस्तु गिरयः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः

Sapagkat doon ang hantungan at daluyan ng tubig, kaya ito’y tinatawag na ‘udadhi’; ang mga bundok na walang ‘parva’ ay ‘giri’, at ang may ‘parva’ ay ‘parvata’.

Verse 138

प्लक्षद्वीपे तु गोमेदः पर्वतस्तेन चौच्यते / शाल्मलिः शाल्मले द्वीपे पूज्यते सुमहाव्रतैः

Sa Plakṣadvīpa ay may bundok na tinatawag na Gomeda, kaya iyon ang pangalan nito; sa Śālmaladvīpa, ang punong Śālmali ay sinasamba ng mga may dakilang panata (mahāvrata).

Verse 139

कुशद्वीपे कुशस्तंबस्तस्यनाम्ना स उच्यते / क्रैञ्चद्वीपे गिरिः कैञ्चो मध्ये जनपदस्य ह

Sa Kuśadvīpa ay may Kuśastamba, at tinatawag ito ayon sa pangalan nito; sa Kraiñcadvīpa ay may bundok na Kaiñca na nasa gitna ng lupain.

Verse 140

शाकद्वीपे द्रुमः शाकस्तस्य नाम्ना स उच्यते / न्यग्रोधः पुष्करद्वीपे तत्रत्यैः स नमस्कृतः

Sa Śākadvīpa ay may punong tinatawag na Śāka na bantog; at sa Puṣkaradvīpa ay may Nyagrodha (balete) na iginagalang at sinasamba ng mga taga-roon.

Verse 141

महादेवः पूज्यते तु ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / तस्मिन्नि वसति ब्रह्मा साध्यैः सार्द्धं प्रजापतिः

Doon ay sinasamba si Mahādeva, at pinararangalan din si Brahmā, ang Panginoon ng tatlong daigdig. Sa dakong iyon nananahan si Prajāpati Brahmā kasama ng mga Sādhya.

Verse 142

उपासंते तत्र देवास्त्रयस्त्रिंशन्महर्षिभिः / स तत्र पूज्यते चैव देवेर्देवोतमोतमः

Doon, ang tatlumpu’t tatlong diyos ay nagsasagawa ng debosyon kasama ng mga dakilang rishi; at doon din sinasamba ang Kataas-taasan, ang Diyos ng mga diyos.

Verse 143

जंबूद्वीपात्प्रवर्त्तन्ते रत्नानि विविधानि च / द्वीपेषु तेषु सर्वेषु प्रजानां क्रमतस्तु वै

Mula sa Jambūdvīpa ay lumilitaw at dumadaloy ang sari-saring hiyas; at sa lahat ng mga pulong iyon, ang kaayusan ng mga nilalang ay naitatag ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 144

सर्वशो ब्रह्मवर्येण सत्येन च दमेन च / आरोग्ययुःप्रमाणाभ्यां प्रमाणं द्विगुणं ततः

Sa lahat ng paraan, sa pamamagitan ng brahmacarya, katotohanan, at pagpipigil-sa-sarili; doon ang sukat ng buhay ayon sa kalusugan at haba ng edad ay nagiging doble.

Verse 145

एतस्मिन्पुष्करद्वीपे यदुक्तं वर्षकद्वयम् / गोपायति प्रजास्तत्र स्वयंभूर्जड पण्डिताः

Sa Pushkara-dvipa na ito, sa dalawang varsha na binanggit, si Svayambhu (Brahma) ang nag-iingat sa mga nilalang; doon nananahan kapwa ang mangmang at ang mga pantas.

Verse 146

ईश्वरो दण्डसुद्यम्य ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / स विष्णोः सचिवो देवः स पिता स पितामहः

Ang Ishvara na matatag na nag-aangat ng tungkod ng kaparusahan—si Brahma, Panginoon ng tatlong daigdig—ay banal na tagapayo ni Vishnu; siya ang ama, siya ang pitamaha.

Verse 147

भोजनं चाप्रयत्नेन तत्र स्वयमुपस्थितम् / षड्रसं सुमहावीर्यं भुञ्जते तु प्रजाः सदा

Doon, ang pagkain ay dumarating nang kusa nang walang pagsisikap; taglay ang anim na lasa at dakilang lakas, laging tinatamasa ng mga nilalang.

Verse 148

परेण पुष्करस्यार्द्धे आवृत्यावस्थितो महान् / स्वादूदकः समुद्रस्तु समन्तात्परिवेष्ट्य तम्

Sa kabila ng kabilang kalahati ng Pushkara, naroon ang dakilang dagat na may matamis na tubig na tila balabal; pinalilibutan nito iyon sa lahat ng panig.

Verse 149

परेण तस्य महती दृश्यते लोकसंस्थितिः / काञ्चनी द्विगुणा भूमिः सर्वाह्येकशिलोपमा

Sa kabila pa nito, makikita ang dakilang kaayusan ng mga daigdig; ang lupain ay ginintuang, doble ang lawak, at sa kabuuan ay tila iisang batong buo.

Verse 150

तस्यापरेण शैलश्च पर्यासात्पस्मिण्डलः / प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोकः स उच्यते

Sa kabila nito ay may isang bundok na nakapaligid sa lahat ng panig; ito ang hangganan ng liwanag at di-liwanag, kaya tinatawag na ‘Lokāloka’.

Verse 151

आलोकस्तस्य चार्वक्तु निरालोकस्ततः परम् / योजनानां सहस्राणि दश तस्योच्छ्रयः समृतः

Sa panig na ito ang ‘Āloka’, at sa kabila nito ang ‘Nirāloka’; ang taas nito ay itinuturing na sampung libong yojana.

Verse 152

तावांश्च विस्तरस्तस्य पृथिव्यां कामगश्च सः / आलोको लोकवृत्तिस्थो निरालोको ह्यलौकिकः

Gayon din ang lawak nito at nakagagalaw ito sa daigdig ayon sa nais; ang ‘Āloka’ ay nasa kaayusang pangmundo, ngunit ang ‘Nirāloka’ ay lampas-sa-mundo.

Verse 153

लोकार्द्धे संमिता लोका निरालोकास्तु बाह्यतः / लोकविस्तारमात्रं तु ह्यलोकः सर्वतो बहिः

Ang mga daigdig ay nasusukat hanggang kalahati ng lawak ng sanlibutan; sa labas nito ay ‘Nirāloka’; at ang ‘Aloka’ ay kasinlawak ng sanlibutan at nasa labas sa lahat ng panig.

Verse 154

परिच्छिन्नः समन्ताच्च उदकेनावृतस्तु सः / आलोकात्परतश्चापि ह्यण्डमा वृत्य तिष्ठति

Ito’y may hangganan sa lahat ng panig at nababalot ng tubig; lampas pa sa ‘Āloka’, nananatili itong nakapaligid sa kosmikong itlog (aṇḍa) ng sansinukob.

Verse 155

अण्डस्यान्तस्त्विमे लोकाः सप्तद्वीपा च मेदिनी / भूर्लोको ऽथ भुवर्ल्लोकः स्वर्लोको ऽथ महस्तथा

Sa loob ng Brahmāṇḍa na ito naroroon ang mga loka at ang daigdig na may pitong dvīpa—Bhūrloka, saka Bhuvarloka, Svarloka, at gayundin Maharloka.

Verse 156

जनस्तपस्तथा सत्यमेतावांल्लोकसंग्रहः / एतावानेव विज्ञेयो लोकान्तश्चैव यः परः

Janaloka, Tapoloka, at Satyaloka—iyan ang kabuuan ng mga loka. Iyan ang dapat malaman; at pati ang hangganan ng lokang nasa kabila.

Verse 157

कुंभस्थायी भवेद्यादृवप्रतीच्यां दिशि चन्द्रमाः / आदितः शुक्लपक्षस्य वपुश्चाण्डस्य तद्विधम्

Gaya ng buwan na nakikitang nasa rasi Kumbha sa kanluran sa simula ng maliwanag na kalahati, gayon din ang anyo ng kosmikong itlog (aṇḍa) na sinasabi.

Verse 158

अण्डानामीदृशानां तु कोट्यो ज्ञेयाः सहस्रशः / तिर्यगूर्ध्वमधो वापि कारणस्याव्ययात्मनः

Ang mga ganitong kosmikong itlog (mga brahmāṇḍa) ay dapat malaman na may milyon-milyon at libu-libo; lumalaganap sila sa gilid, sa itaas, at sa ibaba, sa ilalim ng di-nasisirang sanhi.

Verse 159

धरणैः प्राकृतैस्तत्तदावृतं प्रति सप्तभिः / दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्

Ang bawat kosmikong itlog ay nababalutan ng pitong likas na sapin; ang mga sapin ay nagtataglay sa isa’t isa, at bawat kasunod ay sampung ulit na mas malaki kaysa nauna.

Verse 160

परस्परावृताः सर्वे उत्पन्नाश्च परस्परम् / अण्डस्यास्य समन्तात्तु सन्निविष्टो घनोदधिः

Ang lahat ay nagkakabalot sa isa’t isa at nagmumula sa isa’t isa; sa paligid ng itlog ng Brahmāṇḍa ay nakalagay ang makapal na karagatan.

Verse 161

समन्तात्तु वनोदेन धार्यमाणः स तिष्टति / बाह्यतो घनतो यस्य तिर्यगूर्द्ध्वं तु मण्डलम्

Ito’y nananatili na sinusuportahan sa lahat ng panig ng agos ng tubig; sa labas nito, dahil sa kapal, may isang mandala na lumalawak pahalang at paitaas.

Verse 162

धार्यमाणं समन्तात्तु तिष्ठते यत्तु तेजसा / अयोगुडनिभो वाह्नः समन्ता न्मण्डलाकृतिः

Ang nananatili na sinusuportahan sa lahat ng panig ng tejas—iyon ang apoy, gaya ng bolang bakal, na bilog na mandala sa paligid.

Verse 163

समन्ताद्धनवातेन धार्यमाणः स तिष्ठति / घनवातं तथाकाशो दधानः खलु तिष्ठति

Ito’y nananatili na sinusuportahan sa lahat ng panig ng makapal na hangin; at ang ākāśa rin ay tunay na nananatili, na siyang nagdadala sa makapal na hanging iyon.

Verse 164

भूतादिश्च तथा काशं भूतादिश्चाप्यसौ महान् / महाश्च सो ऽप्यनन्तेन ह्यव्यक्तेन तु धार्यते

Ang Bhūtādi ang nagdadala sa ākāśa, at ang dakilang Mahat na ito’y sinusuportahan din ng Bhūtādi; at maging ang Mahat ay pinanghahawakan ng Walang-Hanggan, ang Avyakta na di-nahahayag.

Verse 165

अनन्तमपरिव्यक्तं दशधा सूक्ष्ममेव च / अनन्तम कृतात्मानमनादिनिधनं च यत्

Siya ay Walang-hanggan at di-nahahayag, at may sampung anyong napakapino; ang Ananta ring ito ang ganap na Atman, walang simula at walang wakas.

Verse 166

अनित्यं परतो ऽघोरमनालंबमनामयम् / नैकयोजनसाहस्रं विप्रकृष्टमनावृतम्

Siya’y lampas sa di-mananatili, di-nakakatakot, walang sandigan at walang karamdaman; libo-libong yojana ang layo, napakalayo at walang tabing.

Verse 167

तम एव निरालोकममर्य्यादमदैशिकम् / देवानामप्यविदितं व्यवहारविवर्जितम्

Iyon ang dilim: walang liwanag, walang hangganan, walang direksiyon; di rin batid ng mga deva, at lampas sa lahat ng gawi at pakikitungo.

Verse 168

तमसोंते च विश्यातमाकाशान्ते ह्यभास्वरम् / मर्यादायामनन्तस्य देवस्यायतनं महत्

Sa dulo ng Tamas at sa hangganan ng kalangitan, naroon ang di-nagniningning; sa loob ng saklaw ng Ananta na Diyos, iyon ang dakilang tahanan.

Verse 169

त्रिदशानामगम्यं ततस्थानं दिव्यमिति श्रुतिः / महतो देवदेवस्य मर्यादा या व्यवस्थिताः

Sinasabi ng Śruti: ang pook na iyon ay di-marating kahit ng mga Tridaśa at tunay na banal; iyon ang mga hanggahang itinatag ng Dakilang Diyos ng mga diyos.

Verse 170

चन्द्रादित्यावधस्तात्तु ये लोकाः प्रथिता बुधैः / ते लोका इत्यभिहिता जगतस्च न संशयः

Ang mga daigdig na ipinahayag ng mga pantas na nasa ibaba ng buwan at araw, yaon ang tinatawag na ‘loka’; ito ang mismong sanlibutan, walang alinlangan.

Verse 171

रसातलतलाः सप्तसप्तैवोर्द्ध्वतलाश्च ये / सप्तस्कन्धस्तथा वायोः सब्रह्मसदना द्विजाः

O mga dvija! May pitong mababang patong gaya ng Rasatala, at may pitong mataas na patong din; at may pitong skandha ni Vayu, kasama ang tahanan ni Brahma.

Verse 172

आपातालाद्दिवं यावदत्र पञ्चविधा गतिः / प्रमाणमेतज्जगत एष संसारसागरः

Mula sa Āpātāla hanggang sa langit, may limang uri ng gati (paglalakbay) dito; ito ang sukat ng sanlibutan—ito ang dagat ng saṃsāra.

Verse 173

अनाद्यन्तां व्रजन्त्येव नैकजातिसमुद्भवाः / विचित्रा जगतः सा वै प्रकृतिर्ब्रह्मणः स्थिता

Ang mga nilalang na nagmumula sa sari-saring uri ay patuloy na dumadaloy sa gati na walang simula at walang wakas; ang kahanga-hangang prakṛti ng daigdig ay nananatili sa Brahman.

Verse 174

यच्चैह दैविकं वाथ निसर्गं बहुविस्तरः / अतीन्द्रियेर्महाभागैः सिद्धैरपि न लक्षितः

At anuman dito, maging banal o likas, ang napakalawak na paglawak ng paglikha ay lampas sa mga pandama; kahit ang mga dakilang siddha ay hindi ito ganap na natunghayan.

Verse 175

पृथिव्यंब्वग्निवायूनां नभसस्तमसस्तथा / मानसस्य तु देहस्य अनन्तस्य द्विजोत्तमाः

O mga pinakadakilang Brahmana! Ang lupa, tubig, apoy, hangin, kalangitan at dilim—gayundin ang katawang-makaisip—ay pawang anyo ng Walang-Hanggan.

Verse 176

क्षयो वा परिणामो वा अन्तो वापि न विद्यते / अनन्त एष सर्वत्र एवं ज्ञानेषु पठ्यते

Walang pagkapuksa, walang pagbabago, at walang wakas sa Kanya; Siya ang Walang-Hanggan sa lahat ng dako—ganyan ang turo ng mga kasulatang pangkarunungan.

Verse 177

तस्य चोक्तं मया पूर्व तस्मिन्नामानुकीर्तने / यः पद्मनाभनाम्ना तु तत्कार्त्स्न्येन च कीर्त्तितः

Sa pag-awit ng Kanyang mga pangalan, sinabi ko na noon: Siya na pinupuri sa pangalang “Padmanabha,” na binanggit kasama ang Kanyang ganap na kadakilaan.

Verse 178

स एव सर्वत्र गतः सर्वस्थानेषु पूज्यते / भूमौ रसातले चैव आकाशे पवने ऽनले

Siya ay nasa lahat ng dako at sinasamba sa bawat pook—sa lupa, sa Rasatala, sa kalangitan, sa hangin, at sa apoy.

Verse 179

अर्णवेषु च सर्वेषु दिवि चैव न संशयः / तथा तमसि विज्ञेय एष एव महाद्युतिः

Sa lahat ng karagatan at maging sa langit—walang pag-aalinlangan; gayundin sa dilim, Siya rin ang dapat makilala—Siya ang Dakilang Liwanag.

Verse 180

अनेकधा विभक्ताङ्गो महायोगी जनार्दनः / सर्वलोकेषु लोकेश इज्यते बहुधा प्रभुः

Si Janardana, ang Dakilang Yogin na may mga sangkap na nahahati sa maraming anyo, ay sinasamba sa lahat ng mga daigdig bilang Panginoon ng mga daigdig, sa iba’t ibang paraan.

Verse 181

एवं परस्परोत्पन्न धार्यन्ते च परस्परम् / आधाराधेयभावेन विकारास्ते ऽविकारिणः

Sa gayon, ang mga pagbabagong nagmumula sa isa’t isa ay nagdadala at sumusuporta sa isa’t isa; sa ugnayang salalayan at sinasalalayan, sila’y nagbabago ngunit nakaugat sa di-nagbabagong diwa.

Verse 182

पृथ्व्यादयो विकारास्ते परिच्छिन्नाः परस्परम् / परस्परधिकाश्चैव प्रविष्टास्ते परस्परम्

Ang lupa at iba pang pagbabago ay nagtatakda ng hangganan sa isa’t isa at minsan ay lumalabis sa isa’t isa; sila’y nagkakapasok at nananahan sa isa’t isa.

Verse 183

यस्मात्सृषटास्तु ते ऽन्योन्यं तस्मात्स्थैर्यमुपागताः / प्रागासन्नविशेषास्तु विशेषो ऽन्यविशेषणात्

Sapagkat sila’y nilikha na magkakaugnay sa isa’t isa, kaya nakamit nila ang katatagan; dati’y walang pagkakaiba, ngunit ang pagkakaiba’y lumitaw dahil sa pagtukoy ng katangian ng iba.

Verse 184

पृथिव्याद्यास्तु वाद्यन्तापरिच्छिन्नास्त्रयस्तु ते / गुणोपचयसारेण परिच्छेदो विशेषतः

Ang mga tattva gaya ng lupa ay hindi nalilimitahan ng simula at wakas; sila’y pagpapakita ng tatlong guna. Ang kanilang hangganan ay natitiyak lalo na sa diwa ng pag-iipon ng mga guna.

Verse 185

शेषाणां तु परिच्छेदः सौक्ष्म्यान्नेह विभाव्यते / भूतेभ्यः परतस्तेभ्यो व्यालोका सा धरा स्मृता

Ang hangganan ng mga natitirang tattva ay di masusuri rito dahil sa kanilang sukdulang kasinupan. Yaong lampas sa mga bhūta ay inaalala bilang Dharā na tinatawag na Vyālokā.

Verse 186

भूतान्यालोक आकाशे परिच्छिन्नानि सर्वशः / पात्रे महति पात्राणि यथैवान्तर्गतानि तु

Ang mga bhūta ay nalilimitahan sa lahat ng panig sa ākāśa ng Vyālokā; gaya ng maliliit na sisidlan na nasa loob ng malaking sisidlan.

Verse 187

भवन्त्यन्योन्यहीनानि परस्परसमाश्रयात् / तथा ह्यालोक आकाशे भेदास्त्वन्तर्गता मताः

Dahil sa pag-asa sa isa’t isa, hindi sila nagkukulang sa isa’t isa. Gayundin, ang mga pagkakaiba sa ākāśa ng Vyālokā ay itinuturing na nakapaloob sa loob.

Verse 188

कृत्त्नान्येतानि चत्वारि ह्यन्योन्यस्याधिकानि तु / यावदेतानि भूतानि तावदुत्पत्तिरुच्यते

Ang apat na ito ay ganap at ang bawat isa’y mas malawak kaysa sa iba. Hanggang saan umiiral ang mga bhūta, hanggang doon sinasabi ang paglitaw o paglikha.

Verse 189

तन्तुनामिव संतारो भूतेष्वन्तर्गतो मतः / प्रत्या ख्याय तु भूतानि कार्योत्पर्त्तिन विद्यते

Gaya ng paghahabi ng mga sinulid, ang pagdaloy na ito’y itinuturing na nakapaloob sa mga bhūta. Kapag itinakwil ang mga bhūta, wala nang paglitaw ng bunga o gawa.

Verse 190

तस्मात्परिमिता भेदाः स्मृताः कार्य्यात्मकास्तु ते / कारणात्मकास्तथैक स्युर्भेदा ये महदादयः

Kaya nga, ang mga pagkakaibang may anyong bunga (kārya) ay sinasabing may hangganan; at ang mga pagkakaibang gaya ng Mahat at iba pa ay may anyong sanhi (kāraṇa) at sa diwa’y iisa.

Verse 191

इत्येष संनिवेशो वै मया प्रोक्तो विभागशः / सप्तद्वीपसमुद्राड्यो याथातथ्यन वै द्विजाः

Ganyan ko ipinahayag ang kaayusang ito ayon sa mga bahagi—na hitik sa pitong dvīpa at mga dagat—o mga dvija, ayon sa tunay na kalagayan.

Verse 192

विस्तरान्मण्डलाश्चैव प्रसंख्यानेन चैव हि / वैश्वरूप्रधानस्य परिणामैकदेशिकः

Maging sa malawak na paglalarawan ng mga maṇḍala at sa pagbibilang—ito’y isang bahagi lamang ng pagbabagong-anyo (pariṇāma) ng Pradhāna na may anyong sansinukob.

Verse 193

अधिष्ठितं भगवता यस्य सर्वमिदं जगत् / एवंभूतगणाः सप्त सन्निविष्टाः परस्परम्

Ang buong sanlibutan ay nakatindig sa pag-alalay ng Bhagavān; at ang pitong pangkat na gayon ay nakahanay na magkakaugnay sa isa’t isa.

Verse 194

एतावान्संनिवेशस्तु मया शक्यः प्रभाषितुम् / एतावदेव श्रोतव्यं संनिवेशे तु पार्थेवे

Hanggang dito lamang ang kaayusang kaya kong ipahayag; tungkol sa kaayusang panglupa (pārthiva), ito lamang ang nararapat pakinggan.

Verse 195

सप्त प्रकृतयस्त्वेता धारयन्ति परस्परम् / तास्त्वहं परिमाणेन नं संख्यातुमिहोत्सहे

Ang pitong prakṛti na ito ay nagtataguyod sa isa’t isa. Hindi ko kayang bilangin sila rito ayon sa sukat.

Verse 196

असंख्याताः प्रकृतयस्तिर्य्यगूर्द्ध्वमधस्तथा / तारकासंनिवेशश्च यावद्दिव्यानुमण्डलम्

Hindi mabilang ang mga prakṛti—pahalang, paitaas, at pababa rin. Ang pagkakaayos ng mga bituin ay umaabot hanggang sa banal na bilog ng langit.

Verse 197

पर्य्या यसन्निवेशस्तु भूमेस्तदनु मण्डलः / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि कृथिव्या वै विचक्षणाः

Pagkaraan ng pagkakaayos ng mga patong ng lupa ay naroon ang mandala nito. Mula ngayon, o mga marurunong, ilalarawan ko ang itaas na bahagi ng pṛthivī.