Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 53
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
शाल्मलस्य तु विस्ताराद्द्विगुणेन समन्ततः / सप्तैव च गिरींस्तत्र वर्ण्यमानान्निबोधत
Transliteration
śālmalasya tu vistārāddviguṇena samantataḥ / saptaiva ca girīṃstatra varṇyamānānnibodhata
Translation
Kung ihahambing sa lawak ng Śālmala, ang pook na ito ay doble ang luwang sa lahat ng panig. Alamin din ang pitong bundok na ilalarawan doon.
Word by Word
शाल्मलस्यof Śālmala
शाल्मलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशाल्मल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
विस्तारात्from the extent
विस्तारात्:
Apadana (अपादान/From)
TypeNoun
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
द्विगुणेनby double (measure)
द्विगुणेन:
Karana (करण/Instrument/Measure)
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण (प्रातिपदिक)
Formद्विगु समास (द्वौ गुणौ यस्य/द्विगुण); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘by double (measure)’
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण ‘on all sides’
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण/Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; (here) द्वितीया बहुवचनार्थे ‘seven’ (qualifying गिरीन्)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
गिरीन्mountains
गिरीन्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb) ‘there’
वर्ण्यमानान्being described
वर्ण्यमानान्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Root√वर्ण् (धातु) + यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (passive present participle, यमान); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘being described’ (qualifying गिरीन्)
निबोधतunderstand/know
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootनि-√बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद