Shloka 89
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
तस्यापरेण सुमहान्नाजतो ऽस्तगिरिः स्मृतः / तस्यापरे चांबिकेयो दुर्गशैलो महागिरिः
Transliteration
tasyāpareṇa sumahānnājato 'stagiriḥ smṛtaḥ / tasyāpare cāṃbikeyo durgaśailo mahāgiriḥ
Translation
Sa kanluran nito ay tanyag ang napakalaking bundok ng paglubog, na tinatawag na Nājata. Sa higit pang kanluran ay ang Ambikeya, ang dakilang bundok na Durgāśaila ang pangalan.
Word by Word
तस्यof that
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी; एकवचन
अपरेणbeyond/on the other side
अपरेण:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; तृतीया; एकवचन; ‘beyond/on the other side’
सु-महान्very great
सु-महान्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
नाजतःNājata (name)
नाजतः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootनाजत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (पर्वत-नाम)
अस्तगिरिःAstagiri (mountain of sunset)
अस्तगिरिः:
कर्ता (Karta/apposition)
TypeNoun
Rootअस्त (प्रातिपदिक) + गिरि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘setting-mountain’, western mountain); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
स्मृतःis called/known as
स्मृतः:
क्रिया (Kriyā; predicate)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘is called/remembered’
तस्यof that
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी; एकवचन
अपरेon the other side
अपरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; सप्तमी (Locative); एकवचन; ‘on the other side’ (locative usage)
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
आंबिकेयःĀmbikeya (name)
आंबिकेयः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootआंबिकेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (पर्वत-नाम)
दुर्ग-शैलःDurgaśaila (fort-mountain)
दुर्ग-शैलः:
कर्ता (Karta/apposition)
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘fortress-mountain’/‘difficult mountain’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
महागिरिःgreat mountain
महागिरिः:
कर्ता (Karta/apposition)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + गिरि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘great mountain’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन