
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga (Genealogical Continuation)
Inilalahad ng kabanatang ito ang talaang pangangkan na isinasalaysay ng Sūta, sa ilalim ng pamagat na “Viṣṇumāhātmya-varṇana,” isang karaniwang anyo sa Purāṇa kung saan ang papuri sa kadakilaan ni Viṣṇu ay kaakibat ng kasaysayan ng mga dinastiya. Umuusad ang salaysay bilang hanay na ama→anak, na may ilang paliwanag: si Marutta ay sinabing walang supling (anapatya) ngunit inampon/itinalaga si Duṣkanta na mula sa lahing Paurava bilang anak. Ipinaliwanag ang paglipat ng dinastiya sa pamamagitan ng sumpa ni Yayāti at ng motibong jarā-saṃkramaṇa, kaya naipasok ang sangkap na Paurava sa linya ni Turvasu. Pagkaraan, humahati ang talaan sa mga pangalang nagiging pinagmulan ng mga lupain—Pāṇḍya, Kerala, Cola, at Kulya—na tuwirang iniuugnay sa mga janapada, kaya ang angkan ay nagiging mapa ng pinagmulan ng mga pangalan at pook. Isa pang sangay ang sumusunod sa mga inapo ni Druhyu (Babhrū, Setu, Aruddha), may mahabang salaysay ng digmaan, at nagtatapos kay Gāndhāra na siyang nagtatakda ng “Gāndhāra-viṣaya.” Binabanggit din ang mga pinunong mleccha sa hilaga (udīcī) at inililista ang mga anak ni Anu (Sabhānara, Kālacakṣu, Parākṣa), na nagpapatuloy kina Kālānala, Sṛñjaya, Purañjaya at iba pa—isang dinastikong balangkas ng Purāṇa na pinagsasama ang alaala ng pulitika at ang kaayusang kosmolohikal-pangkasaysayan.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे विष्णुमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः // ७३// सूत उवाच तुर्वसोस्तु सुतो वह्निर्वह्नेर्गोभानुरात्मजः / गोभानोस्तु सुतो वीर स्त्रिसानुरपाजितः
Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, ang ika-73 kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Viṣṇu.” Wika ni Sūta: ang anak ni Turvasu ay si Vahni; mula kay Vahni isinilang si Gobhānu; at ang magiting na anak ni Gobhānu ay si Strisānu (Apājita).
Verse 2
करन्धमस्तु त्रैसानो मरुत्तस्तस्य चात्मजः / अन्यस्त्वाविज्ञितो राजा मरुत्तः कथितः पुरा
Ang anak ni Traisānu ay si Karandhama, at ang anak niya ay si Marutta. Noong unang panahon, binanggit din ang isa pang haring hindi gaanong nakikilala na tinawag ding Marutta.
Verse 3
अनपत्यो मरुत्तस्तु स राजासीदिति श्रुतम् / दुष्कन्तं पौरवं चापि स वै पुत्रमकल्पयत्
Nabalitaan na ang haring Marutta ay walang anak. Kaya inampon niya si Duṣkanta na mula sa angkang Paurava bilang kanyang anak.
Verse 4
एवं ययातिशापेन जरासंक्रमणे पुरा / तुर्वसोः पौरवं वंशं प्रविवेश पुरा किल
Sa gayon, dahil sa sumpa ni Yayāti, noong unang panahon sa pangyayaring paglilipat ng katandaan (jarā-saṅkramaṇa), sinasabing ang angkan ni Turvasu ay pumasok sa angkang Paurava.
Verse 5
दुष्कन्तस्य तु दायादः सरूप्यो नाम पार्थिवः / सरूप्यात्तु तथाण्डीरश्चत्वारस्तस्य चात्मजाः
Ang tagapagmana ni Duṣkanta ay ang haring nagngangalang Sarūpya. Mula kay Sarūpya isinilang si Āṇḍīra at ang apat niyang anak na lalaki.
Verse 6
पाण्ड्यश्च केरलश्चैव चोलः कुल्यस्तथैव च / तेषां जनपदाः कुल्याः पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः
Ang Pandya, Kerala, Chola, at Kulya ay pawang kilalang mga janapada; ang kanilang mga lupain ay tinawag na Kulya, Pandya, Chola, at Kerala.
Verse 7
द्रुह्योश्च तनयौ वीरौ बभ्रुः सेतुश्च विश्रुतौ / अरुद्धः सेतुपुत्रस्तु बाब्रवो रिपुरुच्यते
May dalawang anak na mandirigma si Druhyu—sina Babhru at Setu—na bantog; ang anak ni Setu na si Aruddha ay tinawag ding Bābrava, ang pumupuksa sa kaaway.
Verse 8
यौवनाश्वेन समितौ कृच्छेण निहतो बली / युद्धं सुमहदासीत्तु मासान्परिचतुर्दश
Sa pakikipagsagupa kay Yauvanāśva, ang makapangyarihan ay napatay nang may matinding hirap; ang digmaan ay napakalaki at tumagal ng labing-apat na buwan.
Verse 9
अरुद्धस्य तु दायादो गान्धारो नाम पार्थिवः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु गान्धारविषयो महान्
Ang tagapagmana ni Aruddha ay ang haring nagngangalang Gāndhāra; sa kanyang pangalan sumikat ang dakilang lupain ng Gandhāra.
Verse 10
गान्धारादेशजाश्चापि तुरगा वाजिनां वराः / गान्धारपुत्रो धर्मस्तु धृतस्तस्य सुतो ऽभवत्
Ang mga kabayong isinilang sa lupain ng Gandhāra ay itinuturing ding pinakamainam sa mga vāji; ang anak ni Gāndhāra ay si Dharma, at ang anak niya ay si Dhṛta.
Verse 11
धृतस्य दुर्दमो जज्ञे प्रचेतास्तस्य चात्मजः / प्रचेतसः पुत्रशतं राजानः सर्व एव ते
Mula kay Dhṛta ay isinilang ang anak na si Durdama, at ang anak niya ay si Praceta. Si Pracetas ay nagkaroon ng sandaang anak; silang lahat ay naging mga hari.
Verse 12
म्लेच्छराष्ट्राधिपाः सर्वे ह्युदीचीं दिशमास्थिताः / अनोश्चैव सुता वीरास्त्रयः परमधार्मिकाः
Sila ay pawang mga pinuno ng mga kahariang Mleccha at nanirahan sa hilagang dako. Si Anu rin ay may tatlong anak na mandirigma, na lubhang maka-Dharma.
Verse 13
सभानरः कालचक्षुः पराक्षस्चेति विश्रुताः / सभानरस्य पुत्रस्तु विद्वान्कालानलो नृपः
Sila ay tanyag bilang Sabhānara, Kālacakṣu, at Parākṣa. Ang anak ni Sabhānara ay ang haring marunong na si Kālānala.
Verse 14
कालानलस्य धर्मात्मा सृंजयो नाम विश्रुतः / सृंजयस्याभवत्पुत्रो वीरो नाम्ना पुरञ्जयः
Ang anak ni Kālānala na may pusong maka-Dharma ay tanyag na si Sṛñjaya. Si Sṛñjaya ay nagkaanak ng mandirigmang si Purañjaya.
Verse 15
आसीदिन्द्रसमो राजा प्रतिष्टितयशादिवि / महामनाः सुतस्तस्य महाशालस्य धार्मिकः
Ang haring iyon ay tulad ni Indra, at ang kanyang dangal ay kinikilala maging sa langit. Ang kanyang anak na maka-Dharma ay si Mahāmanā, anak ni Mahāśāla.
Verse 16
सप्तद्वीपेश्वरो राजा चक्रवर्त्ती महायशाः / महामनास्तु द्वौ पुत्रौ जनयामास विश्रुतौ
Ang dakilang haring cakravartin, panginoon ng pitong pulo, ay nagluwal ng dalawang tanyag na anak na lalaki sa marangal na kalooban.
Verse 17
उशीनरं च धर्मज्ञं तितिक्षुं चैव धार्मिकम् / उशीनरस्य पत्न्यस्तु पञ्च राजर्षिवंशजाः
Si Uśīnara ay marunong sa dharma, matiisin at maka-dharma. May limang asawa siya, pawang mula sa angkan ng mga rajarṣi.
Verse 18
नृगा कृमी नवा दर्वा पञ्चमी च दृषद्वती / उशीनरस्य पुत्र्यस्तु पञ्च तासु कुलोद्वहाः
Sina Nṛgā, Kṛmī, Navā, Darvā, at ang ikalima na si Dṛṣadvatī—sila ang limang anak na babae ni Uśīnara; mula sa kanila isinilang ang mga tagapag-angat ng angkan.
Verse 19
तपस्यतः सुमहतो जाता वृद्धस्य धार्मिकाः / नृगायास्तु नृगः पुत्रो नवाया नव एव तु
Mula sa matandang nagsagawa ng dakilang tapas ay isinilang ang mga anak na maka-dharma. Kay Nṛgā isinilang si Nṛga; kay Navā naman ay isinilang si Nava.
Verse 20
कृम्याः कृमिस्तु दर्वायाः सुव्रतो नाम धार्मिकः / दृषद्वती सुतश्चापि शिबिरौशीनरो द्विजाः
Kay Kṛmī isinilang si Kṛmi; kay Darvā isinilang ang maka-dharma na si Suvrata. Kay Dṛṣadvatī naman ay isinilang din ang dalawang marangal na anak, sina Śibi at Auśīnara, na tulad ng mga dvija.
Verse 21
शिबे शिवपुरं ख्यातं यौधेयं तु नृगस्य च / नवस्य नवराष्ट्रं तु कृमेस्तु कृमिला पुरी
Para kay Śibe, tanyag ang banal na lungsod na ‘Śivapura’; para kay Nṛga ay ‘Yaudheya’; para kay Nava ay ‘Navarāṣṭra’; at para kay Kṛmi ang lungsod na ‘Kṛmilā’.
Verse 22
सुव्रतस्य तथांबष्टा शिबिपुत्रान्निबोधत / शिबेस्तु शिबयः पुत्राश्चत्वारो लोकसंमताः
Para kay Suvrata ay may lupain na ‘Ambaṣṭā’; at alamin ang mga anak ni Śibi. Para kay Śibe, may apat na anak na tinawag na ‘Śibaya’, kinikilala ng daigdig.
Verse 23
वृषदर्भः सुवीरस्तु केकयो मद्रकस्तथा / तेषां जनपदाः स्फीताः केकया मद्रकास्तथा
Si Vṛṣadarbha, Suvīra, Kekaya, at Madraka—sila nga. Ang kanilang mga lupain ay umunlad; ang Kekaya at Madraka ay naging tanyag.
Verse 24
वृषदर्भाः सुवीराश्च तितिक्षोः शृणुत प्रजाः / तितिक्षुरभवद्राजा पूर्वस्यां दिशि विश्रुतः
Ang Vṛṣadarbha at Suvīra ay mga mamamayan ni Titiḳṣu—pakinggan ninyo. Si Titiḳṣu ay naging hari, tanyag sa silangang dako.
Verse 25
उशद्रथो महाबाहुस्तस्य हेमः सुतो ऽभवत् / हेमस्य सुतपा जज्ञे सुतः सुतपसो बलिः
Si Uśadratha na makapangyarihan ang bisig; ang kanyang anak ay si Hema. Mula kay Hema isinilang si Sutapā, at ang anak ni Sutapā ay si Bali.
Verse 26
जातो मनुष्ययोन्यां वै क्षीणे वंशे प्रजेप्सया / महायोगी स तु बलिर्बद्धो यः स महामनाः
Nang manghina ang angkan, dahil sa pagnanais ng mga supling ay isinilang siya sa lahing tao; siya ang Bali, ang dakilang yogi na minsang iginapos, ang may dakilang puso.
Verse 27
पुत्रानुत्पादयामास जातुर्वर्ण्यकरान्भुवि / अङ्गं स जनयामास वङ्गं सुह्मं तथैव च
Sa daigdig, nagluwal siya ng mga anak na magtatatag ng kaayusang apat na varna; isinilang din niya sina Anga, Vanga, at Suhma.
Verse 28
युद्धं कलिङ्गं च तथा वालेयं क्षत्रमुच्यते / वालेया ब्राह्मणाश्चैव तस्य वंशकराः प्रभोः
Sina Yuddha, Kalinga, at Valeya ay tinatawag na mga kshatriya; at ang mga brahmanang Valeya rin ay naging tagapagpatuloy ng angkan ng panginoong iyon.
Verse 29
बलेस्तु ब्रह्मणा दत्ता वराः प्रीतेन धीमतः / महायोगित्वमायुश्च कल्पस्य परिमाणकम्
Ipinagkaloob ng nalugod na Brahma kay Bali na marunong ang mga biyaya: pagiging dakilang yogi at habang-buhay na kasinghaba ng isang kalpa.
Verse 30
संग्रामे वाप्यजेयत्वं धर्मे चैव प्रभावतः / त्रैलोक्यदर्शनं चैव प्राधान्यं प्रसवे तथा
Hindi matatalo sa digmaan, makapangyarihan sa dharma; at makakakita sa tatlong daigdig, at may pangunahing katayuan sa pagluwal ng mga supling.
Verse 31
बलेश्चा प्रतिमत्वं वे धर्मतत्त्वार्थदर्शनम् / चतुरो नियतान्वर्णांस्त्वं वै स्थापयितेति वै
O Bali! Nawa’y maging huwaran ka at magkamit ng pagtanaw sa kahulugan ng katotohanang Dharma; ikaw ang magtatatag ng apat na varna na itinakda—ganyan ang sinabi.
Verse 32
इत्युक्तो विभुना राजा बलिः शान्ति पराययौ / कालेन महता विद्वान्स्वं च स्थानमुपागतः
Nang sabihin ito ng Makapangyarihan, si Haring Bali ay tumungo sa kapayapaan; paglipas ng mahabang panahon, ang marunong ay nakabalik sa sariling dako.
Verse 33
तेषां जनपदाः स्फीता अङ्गवङ्गाश्च सुह्मकाः / पुण्ड्राः कलिङ्गश्च तथा तेषां वंशं निबोधत
Masagana ang kanilang mga lupain—Anga, Vanga at Suhma; gayundin ang Pundra at Kalinga. Ngayon, alamin ang kanilang angkan.
Verse 34
तस्य ते तनयाः सर्वे क्षेत्रजा मुनिसंभवाः / संभूता दीर्घतमसः सुदेष्णायां महौजसः
Ang lahat ng anak niyang lalaki ay kṣetrajā, isinilang sa pamamagitan ng isang muni; mula sa makapangyarihang Dīrghatamas, sila’y ipinanganak kay Sudeṣṇā.
Verse 35
ऋषय ऊचुः कथं बलेः सुताः पञ्च जनिताः क्षेत्रजाः प्रभो / ऋषिणा दीर्घतमसा ह्येतत्प्रब्रूहि पृच्छताम्
Wika ng mga rishi: “O Panginoon! Paano naging kṣetrajā ang limang anak ni Bali? Ipaliwanag sa amin na nagtatanong kung paano ito naganap sa pamamagitan ni Rishi Dīrghatamas.”
Verse 36
सूत उवाच उशिजो नाम विख्यात आसीद्धीमानृषिः पुरा / भार्या वै ममता नाम बभूवास्य महात्मनः
Sinabi ni Suta—noong unang panahon ay may bantog at marunong na rishi na nagngangalang Uśija. Ang asawa ng dakilang banal na iyon ay si Mamatā.
Verse 37
उशिजस्य कनीयांस्तु पुरोधा यो दिवौकसाम् / बृहस्पतिर्बृहत्तेजा ममतां सो ऽभ्यपद्यत
Ang nakababatang kapatid ni Uśija, ang pari ng mga deva na si Bṛhaspati na may dakilang ningning, ay lumapit kay Mamatā at naghangad sa kanya.
Verse 38
उवाच ममता तं तु बृहस्पतिमनिच्छती / अन्तर्वत्न्यस्मि ते भ्रातुर्ज्येष्ठस्यास्य च भामिनी
Si Mamatā, na ayaw pumayag, ay nagsabi kay Bṛhaspati: “Ako’y nagdadalang-tao; ako ang asawa ng iyong nakatatandang kapatid.”
Verse 39
अयं हि मे महान्गर्भो रोरवीति बृहस्पते / अजस्रं ब्रह्म चाभ्यस्य षडङ्गं वेदमुद्गिरन्
O Bṛhaspati! Ang dakilang sanggol sa aking sinapupunan ay humahagulhol; walang tigil nitong sinasanay ang Brahman at binibigkas ang Veda na may anim na bahagi.
Verse 40
अमोघरे तास्त्वं चापि न मां भजितुमर्हसि / अस्मिन्नेव यथाकाले यथा वा मन्यसे विभो
O Amogha-retā! Hindi ka rin nararapat na lumapit upang angkinin ako; sa sandaling ito, sa tamang panahon—ayon sa inaakala mong nararapat, O makapangyarihan.
Verse 41
एवमुक्तस्तया सम्यग्बृहतेजा बृहस्पतिः / कामात्मानं महात्मापि नात्मानं सो ऽभ्यधारयत्
Kahit sinabi niya ito nang wasto, si Bṛhaspati na may dakilang ningning—kahit isang mahātmā—ay hindi napigil ang sarili; ang kāma ang umangkin sa kanya.
Verse 42
संबभूवैव धर्मात्मा तया सार्द्धं बृहस्पति / उत्सृजन्तं तदा रेतो गर्भस्थः सो ऽस्य भाषत
Pagkaraan, si Bṛhaspati na may pusong dharma ay nakipagsama sa kanya. Nang siya’y naglalabas ng binhi, ang nasa sinapupunan ay nagsalita sa kanya.
Verse 43
शुक्रं त्याक्षीश्च मा जीव द्वयोर्नेहास्ति संभवः / अमोघरेतास्त्वं वापि पूर्वं चाहमिहागतः
O nilalang, iwan ang binhing iyon at mabuhay; dito’y hindi maaaring magsabay ang ating dalawa. Ikaw ay may binhing di nasasayang, at ako’y nauna nang dumating dito.
Verse 44
शशाप तं तदा क्रुद्ध एवमुक्तो बृहस्पतिः / उशिजस्य सुतं भ्रातुर्गर्भस्थं भगवानृषिः
Nang masabi iyon, nagalit ang banal na rishi na si Bṛhaspati at isinumpa siya—ang anak ni Uśij, ang sanggol sa sinapupunan ng kanyang kapatid.
Verse 45
यस्मात्त्वमीदृशे काले सर्वभूतेप्सिते सति / मामेवमुक्तवान्मोहात्तमो दीर्घं ग्रवेक्ष्यसि
Sapagkat sa ganitong panahon, na ninanais ng lahat ng nilalang ang supling, sinabi mo iyon sa akin dahil sa pagkalito; kaya sa mahabang panahon ay dilim ang iyong mamamasdan.
Verse 46
ततो दीर्घतमा नाम शापादृषिरजायत / अथौशिजो बृहत्कीर्तिर्बृहस्पतिरिबौजसा
Pagkaraan, dahil sa bunga ng sumpa, isinilang ang rishí na nagngangalang Dīrghatamā; at sumunod ay lumitaw si Bṛhatkīrti ng angkang Auśija, may lakas na tila si Bṛhaspati.
Verse 47
ऊर्द्ध्वरेतास्ततश्चापि न्यवसद्भ्रातुराश्रमे / गोधर्मं सौरभेयात्तु वृषभाच्छतवान्प्रभोः
Pagkaraan, bilang ūrdhvareta (tagapangalaga ng kalinisan), nanirahan siya sa āśrama ng kapatid; at mula sa banal na toro ng Panginoon ay tinanggap niya ang aral ng godharma ng lahing Surabhī.
Verse 48
तस्य भ्राता पितृव्यस्तु चकार भवनं तदा / तस्मिन्हि तत्र वसति यदृच्छाभ्यागतो वृषः
Noon, ang kanyang kapatid—na parang tiyuhin—ay nagtayo ng isang tahanan; at habang siya’y naninirahan doon, may isang toro na dumating nang di inaasahan.
Verse 49
दर्शार्थमास्तृतान्दर्भाञ्चचार सुरभीसुतः / जग्राह तं दीर्घ तमा विस्फुरन्तं तु शृङ्गयोः
Para sa pagtanaw, inilatag ang mga damong darbha at lumakad doon ang anak ni Surabhī; saka hinawakan ni Dīrghatamā ang torong yaon, habang nanginginig ang mga sungay nito.
Verse 50
स तेन निगृहीतस्तु न चचाल पदात्पदम् / ततो ऽब्रवीद् वृषस्तं वै सुंच मां बलिनां वर
Kahit siya’y hinawakan, ang toro’y hindi gumalaw kahit isang hakbang; kaya sinabi nito, “O pinakamahusay sa mga malalakas, pakawalan mo ako.”
Verse 51
न मया सादितस्तात बलवांस्तद्विधः क्वचित् / त्र्यंबकं वहता देवं यतो जातो ऽस्मि भूतले
O ama, kailanman ay walang nakapagpabagsak sa akin na kasinglakas niyon o katulad niya; sapagkat sa lupaing ito ako’y isinilang mula sa nagbuhat sa Diyos na si Tryambaka.
Verse 52
सुंच मां बलिनां श्रेष्ठ प्रतिस्नेहं वरं वृणु / एवमुक्तो ऽब्रवीदेनं जीवंस्त्वं मे क्व यास्यसि
O pinakadakila sa mga malalakas, pakawalan mo ako at piliin ang biyaya ng pag-ibig na ginagantihan. Nang masabi ito, sumagot siya: “Kung buhay ka pa, saan ka makatatakas mula sa akin?”
Verse 53
तेन त्वाहं न मोक्ष्यामि परस्वादं चतुष्पदम् / ततस्तं दीर्घतमसं स वृषः प्रत्युवाच ह
Dahil dito, hindi kita pakakawalan, ikaw na apat ang paa at sakim sa lasa ng pag-aari ng iba. Pagkaraan, sumagot ang toro kay Dirghatamas.
Verse 54
नास्माकं विद्यते तात पातकं स्तेयमेव च / भक्ष्याभक्ष्यं न जानीमः पेयापेयं च सर्वशः
O ama, para sa amin ay walang kasalanan at wala ring pagnanakaw; hindi namin lubos na nalalaman kung alin ang dapat kainin o hindi, at alin ang dapat inumin o hindi.
Verse 55
कार्या कार्यं च वै विप्र गम्यगम्यं तथैव च / न पाप्मानो वयं विप्र धर्मो ह्येष गवां श्रुतः
O vipra, alin ang dapat gawin at hindi, alin ang dapat puntahan at hindi; o vipra, hindi kami makasalanan, sapagkat ito ang dharmang narinig para sa mga baka.
Verse 56
गवां नाम स वे श्रुत्वा संभ्रान्तस्त ममुञ्चत / भक्त्या चानुश्रविकया गोसुतं वै प्रसादयन्
Nang marinig niya ang pangalan ng mga baka, siya’y nabigla at pinakawalan siya. Pagkaraan, sa debosyon at sa mga banal na salitang narinig sa tradisyon, pinalugod niya ang anak ng Baka.
Verse 57
प्रसादतो वृषेन्द्रस्य गोधर्मं जगृहे ऽथ सः / मनसैव तदा दध्रे तद्विधस्तत्परायणः
Sa biyaya ni Vṛṣendra, tinanggap niya ang gōdharma. Noon din, iningatan niya ito sa puso, naging tagasunod ng gayong paraan at lubos na nag-alay ng sarili rito.
Verse 58
ततो यवीयसः पत्नीमौतथ्यस्याभ्यमन्यत / विचेष्टमानां रुदतीं दैवात्संमूढचेतनः
Pagkaraan, dahil sa tadhana, nalito ang kanyang isip; binalak niyang hamakin ang nakababatang asawa ni Autathya na umiiyak at nag-aalimpuyo.
Verse 59
अवलेपं तु तंमत्वा सुरद्वांस्तस्य नाक्षमत् / गोधर्म वै बलं कृत्वा स्नुषां स ह्यभ्यमन्यत
Nang malaman ang kanyang kayabangan, hindi ito natiis ni Suradvān. Ginawang lakas ang gōdharma, binalak niyang hamakin ang kanyang manugang na babae (snushā).
Verse 60
विपर्ययं तु तं दृष्ट्वा शरद्वान्प्रविचिन्त्य च / भविष्यमर्थं ज्ञात्वा च महात्मा त्ववमत्य तम्
Nang makita ang pagbaligtad na iyon, nagmuni si Śaradvān. Nang maunawaan ang kahulugan ng darating, minababa siya ng dakilang banal at binale-wala.
Verse 61
प्रोवाच दीर्घतमसं क्रोधात्संरक्तलोचनः / गम्यागम्यं न जानीषे गोधर्मात्प्रार्थयन्स्रुषाम्
Na may matang namumula sa galit, sinabi niya kay Dīrghatamas: “Hindi mo alam ang nararapat at di-nararapat; sa ngalan ng dharma ng baka, ikaw ay namamanhik sa mga babae.”
Verse 62
दुर्वृत्तं त्वां त्यजाम्येष गच्छ त्वं स्वेन कर्मणा / यस्मात्त्वमन्धो वृद्धश्च भर्त्तव्यो दुरनुष्ठितः
Ikaw na masamang asal, iiwan na kita; umalis ka ayon sa sarili mong karma. Sapagkat ikaw ay bulag at matanda, kaya kahit masama ang gawa, kailangan ka pa ring alagaan.
Verse 63
तेनासि त्वं परित्यक्तो दुराचारो ऽसि मे मतः / सूत उवाच कर्मण्यस्मिंस्ततः क्रूरे तस्य बुद्धिरजायत
Kaya ikaw ay itinakwil; sa aking palagay, ikaw ay masamang asal. Sabi ni Sūta—pagkatapos ng malupit na gawaing iyon, may naisip siyang paraan.
Verse 64
निर्भर्त्स्य चैव बहुशो बाहुभ्यां परिगृह्य च / कोष्टे समुद्रे प्रक्षिप्य गङ्गांभसि समुत्सृजत्
Paulit-ulit niya itong sinaway, niyakap sa dalawang bisig, inilagay sa isang baul, inihagis sa dagat, at pinabayaan sa tubig ng Ganga na tangayin.
Verse 65
उह्यमानः समुद्रस्तु सप्ताहं श्रोतसा तदा / तं सस्त्रीको बलिर्नाम राजा धर्मार्थतत्त्ववित्
Noon, inanod siya ng agos ng dagat sa loob ng pitong araw. Siya’y natagpuan ng haring nagngangalang Bali, kasama ang kanyang reyna, na nakaaalam sa diwa ng dharma at artha.
Verse 66
अपश्यन्मज्जमानं तु स्रोतसोभ्यासमागतम् / तं गृहीत्वा स धर्मात्मा बलिर्वैरोचनस्तदा
Nang makita niyang nalulunod ang taong napalapit sa agos, si Bali Vairochana na may pusong dharma ay agad siyang sinunggaban.
Verse 67
अन्तःपुरे जुगोपैनं भक्ष्यैर्भोज्यैश्च तर्पयन् / प्रीतः स वै वरेणाथ च्छन्दयामास वै बलिम्
Sa loob ng palasyo, iningatan niya siya at pinakain ng masasarap; sa galak, ang panginoon ay nagkaloob ng biyaya upang mapasaya si Bali.
Verse 68
स च तस्माद्वरं वव्रे पुत्रार्थी दानवर्षभः / बलिरुवाच संतानार्थं महाभाग भार्यायां मम मानद
Ang pinuno ng mga Dānava na nagnanais ng anak ay humingi ng biyaya. Wika ni Bali: “O dakilang pinagpala, tagapagkaloob ng dangal, ipagkaloob mo ang supling sa aking asawa.”
Verse 69
पुत्रान्धर्मार्थसंयुक्तानुत्पादयितुमर्हसि / एवमुक्तस्तुतेनर्षिस्तथास्त्वित्युक्तवान्हितम्
“Nawa’y maging karapat-dapat kang magluwal ng mga anak na may dharma at artha.” Nang masabi ito, ang rishi ay tumugon, “Tathāstu,” bilang mapagpalang salita.
Verse 70
सुदेष्णां नाम भार्यां स्वां राजास्मै प्राहिणोत्तदा / अन्धं वृद्धं च तं दृष्ट्वा न सा देवी जगाम ह
Noon, ipinadala ng hari ang kanyang asawang si Sudeṣṇā sa kanya. Ngunit nang makita niyang bulag at matanda siya, ang reyna ay hindi lumapit.
Verse 71
स्वां च धात्रेयिकां तस्मै भूषयित्वा व्यसर्जयत् / कक्षीवच्चक्षुषौ तस्यां शूद्रयोन्यामृषिर्वशी
Pinalamutian niya ang kanyang dhātreyikā at ipinadala sa kanya. Sa sinapupunang śūdra na iyon, ang mapagpigil na rishi ay nagkaanak ng Kaksīvacc at Cakṣuṣa.
Verse 72
जनया मास धर्मात्मा पुत्रावेतौ महौजसौ / कक्षीवच्चक्षुषौ तौ तु दृष्ट्वा राजा बलिस्तदा
Ang dharmātmā ay sa loob lamang ng isang buwan ay nagkaanak ng dalawang makapangyarihang anak—Kaksīvacc at Cakṣuṣa. Pagkakita sa kanila, namangha noon si Haring Bali.
Verse 73
अधीतौ विधिवत्सम्य गीश्वरौ ब्रह्मवादिनौ / सिद्धौ प्रत्यक्षधर्माणौ बुद्धौ श्रेष्ठतमावपि
Kapwa sila nag-aral nang wasto ayon sa mga tuntunin, mga panginoon ng pananalita at mga tagapagsalita ng Brahman. Sila’y mga siddha, hayag ang dharma sa kanila, at sa talino’y pinakadakila rin.
Verse 74
ममैताविति होवाच बलिर्वैरोचनस्त्वृषिम् / नेत्युवाच ततस्तं तु ममैताविति चाब्रवीत्
Noon ay sinabi ni Bali Vairochana sa rishi, “Akin ang dalawang ito.” Sumagot ang rishi, “Hindi.” Kaya muling sinabi ni Bali, “Akin nga ang dalawang ito.”
Verse 75
उत्पन्नौ शूद्रयोनौ तु भवतः क्ष्मासुरोत्तमौ / अन्धं वृद्धं च मां मत्वा सुदेष्णा महिषी तव
O pinakadakilang asura sa lupa! Ang dalawang ito’y isinilang sa śūdra na sinapupunan na nauukol sa iyo. Inakala ng iyong reyna na si Sudeṣṇā na ako’y bulag at matanda (kaya ginawa iyon).
Verse 76
प्राहिणोदवमानीय शूद्रीं धात्रेयिकां मम / ततः प्रसादयामास पुनस्तमृषिसत्तमम्
Siya ay nambastos at ipinadala ang aking yaya, isang babaeng Shudra. Pagkatapos ay muling pinalugod ng hari ang pinakamahusay na pantas.
Verse 77
बलिर्भार्यां सुदेष्णा च भर्त्सयामास वै प्रभुः / पुनश्चैनामलङ्कृत्य ऋषये प्रत्यपादयत्
Pinagalitan ni Haring Bali ang kanyang asawang si Sudeshna. Pagkatapos, matapos siyang palamutihan muli, iniharap niya siya sa pantas.
Verse 78
तां स दीर्घतमा देवीमब्रवीद्यदि मां शुभे / दध्ना लवणमिश्रेण स्वभ्यक्तं नग्नकं तथा
Sinabi ng pantas na si Dirghatamas sa reyna: 'O mapalad, kung dilaan mo ang aking hubad na katawan na pinahiran ng curd na may halong asin...'
Verse 79
लेहिष्यस्यजुगुप्सन्ती ह्यापादतलमस्तकम् / ततस्त्वं प्राप्स्यसे देवि पुत्रांश्च मनसेप्सितान्
'...dilaan mula sa talampakan hanggang ulo nang walang pandidiri, kung gayon, O Reyna, makakamit mo ang mga anak na ninanais mo.'
Verse 80
तस्य सा तद्वचो देवी सर्वं कृतवती तथा / अपानं च समासाद्य जुगुप्संती ह्यवर्जयत्
Ginawa ng reyna ang lahat nang eksakto ayon sa kanyang mga salita. Gayunpaman, pagdating sa puwit, nakaramdam siya ng pandidiri at iniwasan ito.
Verse 81
तमुवाच ततः सर्षिर्यस्ते परिहृतं शुभे / विनापानं कुमारं त्वं जनयिष्यसि पूर्वजम्
Pagkaraan ay sinabi ng rishi: “O mapalad, yaong iniwasan mo; magsisilang ka ng isang binatang anak na tulad ng ninuno, kahit wala ang apāna.”
Verse 82
ततस्तं दीर्घतमसं सा देवी प्रत्युवाच ह // नार्हसि त्वं महाभाग पुत्रं दातुं ममेदृशम्
Pagkatapos ay sumagot ang diyosa kay Dīrghatamas: “O dakilang pinagpala, hindi nararapat na ibigay mo sa akin—na ganito—ang isang anak na tulad nito.”
Verse 83
ऋषिरुवाच तवापरधो देव्येष नान्यथा भविता तु वै / देवीदृशं च ते पौत्रमहं दास्यामि सुप्रते
Sinabi ng rishi: “O diyosa, ito’y iyong pagkukulang; hindi ito mangyayari nang iba. O marikit, ibibigay ko sa iyo ang isang apong tulad ng diyosa.”
Verse 84
तस्यापानं विना चैव योग्यभावो भविष्यति / तां स दीर्घतमाश्चैव कुक्षौ स्पृष्ट्वदमब्रवीत्
Magkakaroon siya ng pagiging karapat-dapat kahit wala ang apāna. Pagkaraan, hinipo ni Dīrghatamas ang kanyang sinapupunan at nagsalita nang ganito.
Verse 85
प्राशितं दधियत्ते ऽद्य ममाङ्गाद्वै शुचिस्मिते / तेन ते पूरितो गर्भः पौर्णमास्यामिवोदधिः
O may dalisay na ngiti, ngayong araw ay nainom mo ang dadhi mula sa aking katawan; kaya napuno ang iyong sinapupunan na parang dagat sa kabilugan ng buwan.
Verse 86
भविष्यन्ति कुमारास्ते पञ्च देवसुतोपमाः / तेजस्विनः पराक्रान्ता यज्वानो धार्मिकास्तथा
Ang limang prinsipe ay magiging tulad ng mga anak ng mga diyos—maningning, magiting, nagsasagawa ng yajña, at matatag sa dharma.
Verse 87
ततोंऽगस्तु सुदेष्णाया ज्येष्ठपुत्रो व्यजायत / वङ्गस्तस्मात्कलिङ्गस्तु पुण्ड्रः सुह्मस्तथैव च
Pagkaraan, kay Sudeṣṇā isinilang ang panganay na si Aṅga; at mula sa kanya ay isinilang din sina Vaṅga, Kaliṅga, Puṇḍra, at Suhma.
Verse 88
वंशभाजस्तु पञ्चैते बलेः क्षेत्रे ऽभवंस्तदा / इत्येते दीर्घतमसा बलेर्दत्ताः सुताः पुरा
Ang limang ito ay naging tagapagmana ng angkan at noon ay isinilang sa kṣetra ni Bali; kaya noong unang panahon, ibinigay sila ni Dīrghatamas kay Bali bilang mga anak.
Verse 89
प्रजा ह्युपहतास्तस्य ब्रह्मणा कारणं प्रति / अपत्यमस्य दारेषु स्वेषु माभून्महात्मनः
Ang kanyang mga nasasakupan ay napinsala dahil sa dahilan ni Brahmā; kaya itinakda na ang dakilang taong iyon ay huwag magkaanak sa sarili niyang mga asawa.
Verse 90
ततो मनुष्ययोन्यां वै जनयामास स प्रजाः / सुरभिर्दीर्घत मसमथ प्रीतो वचो ऽब्रवीत्
Pagkaraan, nagluwal siya ng mga nilalang sa lahing tao; at si Surabhī, na nalugod, ay nagsalita kay Dīrghatamas.
Verse 91
विचार्य यस्माद्गोधर्मं त्वमेवं कृतवानसि / भक्त्या चानन्ययास्मासु मुने प्रीतास्मि तेन ते
O muni, sapagkat pinag-isipan mo ang dharma ng baka at ginawa mo ito, at may di-nahahating debosyon sa amin, kaya ako’y nalulugod sa iyo.
Verse 92
तस्मात्तव तमो दीर्घं निस्तदाम्यद्य पश्य वै / बार्हस्पत्यं च यत्ते ऽन्यत्पापं संतिष्ठते तनौ
Kaya masdan, ngayon ay aalisin ko ang iyong mahabang kadiliman; at ang iba pang kasalanang may kaugnayan kay Brihaspati na nananatili sa iyong katawan ay lilipulin ko rin.
Verse 93
जरामृत्युभयं चैव ह्याघ्राय प्रणुदामि ते / आघ्रातमात्रो ऽसा पश्यत्सद्यस्तमसि नाशिते
Pinalalayas ko rin ang takot sa katandaan at kamatayan sa iyo sa pamamagitan lamang ng pag-amoy; masdan, pag-amoy pa lamang, naglaho ang dilim at agad siyang nakakita.
Verse 94
आयुष्मांश्च युवा चैव चक्षुष्मांश्च ततो ऽभवत् / गवा हृततमाः सो ऽथ गौतमः समपद्यत
Pagkaraan, siya’y naging mahaba ang buhay, bata, at malinaw ang paningin; sapagkat inagaw ng banal na baka ang kanyang dilim, si Gautama ay muling napasaayos sa dating kalagayan.
Verse 95
कक्षीवांस्तु ततो गत्वा सह पित्रा गिरिव्रजम् / यथोद्दिष्टं हि पित्राथ चचार विपुलं तपः
Pagkatapos, si Kakshivan ay nagtungo sa Girivraja kasama ang kanyang ama; at ayon sa itinuro ng ama, nagsagawa siya ng dakila at malawak na pag-aayuno at pagninilay.
Verse 96
ततः कालेन महता तपसा भावितः स वै / विधूय सानुजो दोषान्ब्राह्मण्यं प्राप्तवान्प्रभुः
Pagkaraan, sa mahabang panahon at sa dakilang pag-aayuno, siya’y nahubog; inalis niya, kasama ang nakababatang kapatid, ang mga kasalanan at natamo ng Panginoon ang kabanalang Brahmanya.
Verse 97
ततो ऽब्रवीत्पिता त्वेनं पुत्रवानस्म्यहं प्रभो / सुपुत्रेण त्वया तात कृतार्थश्च यशस्विना
Pagkatapos ay sinabi ng ama sa kanya, “O Panginoon, ako’y naging may anak; anak ko, sa pamamagitan mo—isang mabuting anak na tanyag—ako’y ganap na natupad.”
Verse 98
युक्तात्मानं ततः सो ऽथ प्राप्तवान्ब्रह्मणः क्षयम् / ब्राह्मण्यं प्राप्य कक्षीवान्सहस्रमसृजत्सुतान्
Pagkaraan, taglay ang pusong nakatuon, narating niya ang tahanan ni Brahma; nang makamtan ang Brahmanya, si Kakshivan ay nagluwal ng sanlibong anak na lalaki.
Verse 99
कूष्माण्डा गौतमास्ते वै स्मृताः कक्षीवतः सुताः / इत्येष दीर्घतमसो बलेर्वैरोचनस्य वै
Ang mga anak ni Kakshivan ay inaalala bilang ‘Kushmanda’ at ‘Gautama’; ganito ang salaysay tungkol kay Dirghatamas at kay Bali na anak ni Virochana.
Verse 100
समागमः समाख्यातः संतानश्चोभयोस्तथा / बलिस्तानभिषिच्येह पञ्च पुत्रानकल्मषान्
Dito isinalaysay ang pagtatagpo ng dalawa at ang kanilang lahi; at sa pagkakataong ito, si Bali ay nagsagawa ng pag-aabhisheka sa limang anak na walang dungis.
Verse 101
कृतार्थः सो ऽपि योगात्मा योगमाश्रित्य च प्रभुः / अदृश्यः सर्वभूतानां कालाकाक्षी चरत्युत
Ang Panginoong may diwang-yoga ay umasa sa yoga at naganap; di-nakikita ng lahat ng nilalang, siya’y naglalakbay na naghihintay sa takdang panahon.
Verse 102
तत्राङ्गस्य तु राजर्षे राजासीद्दधिवाहनः / सो ऽपराधात्सुदेष्णाया अनपानो ऽभवन्नृपः
O rajarsi, doon ang hari ng Anga ay si Dadhivāhana; dahil sa pagkakasala kay Sudeṣṇā, ang hari’y nakilala bilang Anapāna.
Verse 103
अनपानस्य पुत्रस्तु राजा दिविरथः स्मृतः / पुत्रो दिविरथस्यासीद्विद्वान्धर्मरथो नृपः
Ang anak ni Anapāna ay ang haring kilala bilang Diviratha; ang anak ni Diviratha ay ang marunong na haring Dharmaratha.
Verse 104
एते एक्ष्वाकवः प्रोक्ता भवितारः कलौ युगे / बृहद्बलान्वये जाता महावीर्यपराक्रमाः
Sila’y tinawag na mga Ikṣvāku na lilitaw sa Panahong Kali; isinilang sa angkan ni Bṛhadbala, taglay ang dakilang lakas at tapang.
Verse 105
शूराश्च कृतविद्याश्च सत्यसंधा जितेन्द्रियाः / अत्रानुवंशश्लोको ऽयं भविष्यज्ज्ञैरुदाहृतः
Sila’y matatapang, may ganap na kaalaman, tapat sa katotohanan at nagwagi sa mga pandama; dito, ang taludtod ng salinlahi ay binigkas ng mga nakakabatid ng hinaharap.
Verse 106
इक्ष्वाकूणामयं वंशः सुमित्रान्तो भविष्यति / सुमित्रं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ
Ang angkan ng Ikṣvāku ay magwawakas kay Sumitra. Sa Panahong Kali, kapag natamo ang haring nagngangalang Sumitra, tunay na darating ang pagwawakas ng lahi.
Verse 107
इत्येतन्मानवं क्षत्रमैलं च समुदात्दृतम् / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मगधो यो बृहद्रथः
Sa ganito ay nabanggit ang kṣatriya ng Mānava at ang angkang Aila. Mula rito, isasalaysay ko ang tungkol kay Bṛhadratha ng Magadha.
Verse 108
जरासंधस्य ये वंशे सहदेवान्वये नृपाः / अतीता वर्त्तमानाश्च भविष्याश्च तथा पुनः
Ang mga hari sa angkan ni Jarāsandha, sa lahi ni Sahadeva—yaong lumipas, yaong kasalukuyan, at yaong darating—ay (binabanggit) din.
Verse 109
प्राधान्यतः प्रवक्ष्यामि गदतो मे निबोधत / संग्रामे भारते तस्मिन्सहदेवो निपातितः
Isasalaysay ko ang pinakamahalaga; dinggin ang aking pananalita. Sa digmaang Bhārata na iyon, si Sahadeva ay napatay at bumagsak.
Verse 110
सोमापिस्तस्य तनयो राजर्षिः स गिरिव्रजे / पञ्चाशतं तथाष्टौ च समा राज्यमकारयत्
Ang kanyang anak ay si Somāpi, isang rājarṣi sa Girivraja. Siya ay naghari sa loob ng limampu’t walong taon.
Verse 111
श्रुतश्रवाः सप्तषष्टिः समास्तस्य सुतो ऽभवत् / अयुतायुस्तु षड्विंशद्राज्यं वर्षाण्यकारयत्
Si Śrutaśravā ang naging anak niya at nabuhay nang animnapu’t pitong taon. Si Ayutāyu ay naghari sa loob ng dalawampu’t anim na taon.
Verse 112
समाः शतं निरामित्रो महीं भुक्त्वा दिवं गतः / पञ्चाशतं समाः षट् च सुक्षत्रः प्राप्तवान्महीम्
Si Nirāmitra ay namahala sa lupa sa loob ng sandaang taon at sa huli’y nagtungo sa langit. Pagkaraan, si Sukṣatra ay nagkamit ng paghahari sa lupa sa loob ng limampu’t anim na taon.
Verse 113
त्रयोविंशद्बृहत्कर्मा राज्यं वर्षाण्यकारयत् / सेनाजित्सांप्रतं चापि एता वै भोक्ष्यते समाः
Si Bṛhatkarmā ay naghari sa loob ng dalawampu’t tatlong taon. At ngayon, si Senājit ay tiyak na maghahari rin sa kaparehong bilang ng mga taon.
Verse 114
श्रुतञ्जयस्तु वर्षाणि चत्वारिंशद्भविष्यति / रिपुञ्जयो महाबाहुर्महाबुद्धिपराक्रमः
Si Śrutañjaya ay maghahari sa loob ng apatnapung taon. Si Ripuñjaya ay magiging makapangyarihan, may dakilang talino, at dakilang tapang.
Verse 115
पञ्जत्रिंशत्तु वर्षाणि महीं पालयिता नृपः / अष्टपञ्जाशतं जाब्दान्राज्ये स्थास्यति वै शुचिः
Ang haring iyon ay mag-iingat sa lupa sa loob ng tatlumpu’t limang taon. At si Śuci ay tiyak na mananatili sa paghahari sa loob ng limampu’t walong taon.
Verse 116
अष्टाविंशत्समाः पूर्णाः क्षेमो राजा भविष्यति / सुव्रतस्तु चतुःषष्टिं राज्यं प्राप्स्यति वीर्यवान्
Pagkaraan ng dalawampu’t walong taon na ganap, si Kṣema ay magiging hari. At ang magiting na Suvrata ay magtatamo ng kaharian sa loob ng animnapu’t apat na taon.
Verse 117
पञ्च वर्षाणि पूर्णानि धर्मनेत्रो भविष्यति / भोक्ष्यते नृपतिश्चेमा अष्टपञ्चाशतं समाः
Pagkaraan ng limang taon na ganap, si Dharmanetra ay lilitaw. At ang haring Cema ay maghahari sa loob ng limampu’t walong taon.
Verse 118
अष्टत्रिंशत्समाराष्ट्रं सुश्रमस्य भविष्यति / चत्वारिंशद्दशाष्टौ च दृढसेनो भविष्यति
Ang kaharian ni Suśrama ay tatagal nang tatlumpu’t walong taon. At si Dṛḍhasena ay magiging hari sa loob ng apatnapu’t walong taon.
Verse 119
त्रयस्त्रिंशत्तु वर्षाणि सुमतिः प्राप्स्यते ततः / चत्वारिंशत्समा राजा सुनेत्रो भोक्ष्यते ततः
Pagkatapos nito, si Sumati ay magtatamo ng kaharian sa loob ng tatlumpu’t tatlong taon. Pagkaraan, ang haring Sunetra ay maghahari nang apatnapung taon.
Verse 120
सत्यजित्पृथिवी राष्ट्रं त्र्यशीतिं भोक्ष्यते समाः / प्राप्येमं विश्वाजिच्चापि पञ्चविंशद्भविष्यति
Si Satyajit ay magtatamasa ng kaharian sa lupa sa loob ng walumpu’t tatlong taon. Pagkatamo nito, si Viśvājit naman ay magiging hari sa loob ng dalawampu’t limang taon.
Verse 121
अरिञ्जयस्तु वर्षाणां पञ्चाशत्प्राप्यते महीम् / द्वाविंशच्च नृपा ह्येते भवितारो बृहद्रथाः
Si Ariñjaya ay maghahari sa lupa sa loob ng limampung taon. Ang dalawampu’t dalawang haring ito ay tatawaging Bṛhadratha.
Verse 122
पूर्मं वर्षसहस्रं वै तेषां राज्यं भविष्यति / बृहद्रथेष्वतीतेषु वीरहन्तृष्ववर्त्तिषु
Ang kanilang paghahari ay tatagal nang ganap na isang libong taon; paglipas ng mga Bṛhadratha, ang mga mamamatay ng bayani ay mamamayani.
Verse 123
शुनकः स्वामिनं हत्वा पुत्रं समभिषेक्ष्यति / मिषतां क्षत्रियाणां हि प्रद्योतिं नृपतिं बलात्
Papatayin ni Śunaka ang kanyang panginoon at ipapakoronahan ang anak nito; sa harap ng mga kṣatriya, itatatag niya si Pradyota bilang hari sa pamamagitan ng lakas.
Verse 124
स वै प्रणतसामन्तो भविष्येण प्रवर्त्तितः / त्रयोविंशत्समा राजा भविता स नरोत्तमः
Sa hinaharap, itatatag siya ng mga samantang yumuyuko; ang dakilang haring iyon ay maghahari sa loob ng dalawampu’t tatlong taon.
Verse 125
चतुर्विंशत्समा राजा पालको भविता ततः / विशाखयूपो भविता नृपः पञ्चाशतं समाः
Pagkatapos nito, si Pālaka ay magiging hari sa loob ng dalawampu’t apat na taon. Pagkaraan, si Viśākhayūpa ay maghahari nang limampung taon.
Verse 126
एकविंशत्समा राज्य मजकस्य भविष्यति / भविष्यति समा विंशत्तत्सुतो नन्दिवर्द्धनः
Maghahari si Majaka sa loob ng dalawampu’t isang taon. Ang kanyang anak na si Nandivarddhana ay maghahari sa loob ng dalawampung taon.
Verse 127
अष्टत्रिंशच्छतं भाव्याः प्राद्योताः पञ्च ते नृपाः / हत्वा तेषां यशः कृत्स्नं शिशुनागो भविष्यति
Ang limang haring Pradyota ay aabot sa kabuuang isang daan tatlumpu’t walong taon. Pagkatapos lipulin ang kanilang buong karangalan, lilitaw si Shishunaga.
Verse 128
वाराणस्यां सुतस्तस्य संयास्यति गिरिव्रजम् / शिशुनागश्च वर्षाणि चत्वारिंशद्भविष्यति
Ang kanyang anak ay isisilang sa Varanasi at magtatatag ng paghahari sa Girivraja. Si Shishunaga ay maghahari nang apatnapung taon.
Verse 129
काकवर्णः सुतस्तस्य पट्त्रिंशच्च भविष्यति / ततस्तु विंशतिं राजा क्षेमधर्मा भवष्यति
Ang kanyang anak na si Kakavarna ay maghahari nang tatlumpu’t limang taon. Pagkaraan nito, ang haring Ksemadharma ay maghahari nang dalawampung taon.
Verse 130
चत्वारिंशत्समा राष्ट्रं क्षत्रौजाः प्राप्स्यते ततः / अष्टत्रिंशत्समा राजाविधिसारो भविष्यति
Pagkatapos nito, si Ksatrouja ay magkakamit ng kaharian sa loob ng apatnapung taon. Pagkaraan, ang haring Vidhisara ay maghahari nang tatlumpu’t walong taon.
Verse 131
अजातशत्रुर्भविता पञ्चविंशत्समा नृपः / पञ्चत्रिंशत्समा राजा दर्भकस्तु भविष्यति
Ang haring Ajātaśatru ay maghahari sa loob ng dalawampu’t limang taon; at si Darbhaka ay magiging hari sa loob ng tatlumpu’t limang taon.
Verse 132
उदयी भविता तस्मात्त्रयस्त्रिंशत्समा नृपः / स वै पुरवरं राजा वृथिव्यां कुसुमाह्वयम्
Pagkaraan nito, ang haring Udayī ay maghahari nang tatlumpu’t tatlong taon; siya ang magtatatag sa lupa ng dakilang lungsod na tinatawag na ‘Kusuma’.
Verse 133
गगाया दक्षिणे कूले चतुर्थे ऽह्नि कारिष्यति / चत्वारिशत्समा भाव्यो राजा वै नन्दिवर्द्धनः
Sa timog na pampang ng Ilog Gaṅgā, sa ikaapat na araw ay gagawin niya ang gawaing iyon; at ang haring Nandivardhana ay maghahari nang apatnapung taon.
Verse 134
चत्वारिशत्त्रयश्चैव सहानन्दिर्भविष्यति / भविष्यन्ति च वर्षाणि षष्ट्युत्तरशतत्रयम्
Si Sahānandi rin ay maghahari nang apatnapu’t tatlong taon; at ang kabuuang bilang ng mga taon ay magiging tatlong daan at animnapu (360).
Verse 135
शिशुनागा दशैवैते राजानः क्षत्रबन्धवः / एतैः सार्द्धं भविष्यन्ति तावत्कालं नृपाः परे
Ang sampung haring ito ng angkang Śiśunāga ay tatawaging ‘kṣatrabandhava’; at kasama nila, sa gayong panahon, lilitaw din ang iba pang mga hari.
Verse 136
एक्ष्वाकवश्चतुर्विंशत्पञ्चालाः पञ्चविंशतिः / कालकास्तु चतुर्विंशच्चतुर्विंशत्तु हैहयाः
Sa angkan ng Ikṣvāku ay dalawampu’t apat, sa Pañcāla ay dalawampu’t lima; sa Kālaka ay dalawampu’t apat, at sa Haihaya ay dalawampu’t apat (mga hari).
Verse 137
द्वात्रिंशदेकलिङ्गास्तु पञ्चविंशत्तथा शकाः / कुरवश्चापि षट्त्रिंशदष्टाविंशति मैथिलाः
Ang Ekalīṅga ay tatlumpu’t dalawa, ang Śaka ay dalawampu’t lima; ang Kuru ay tatlumpu’t anim, at ang Maithila ay dalawampu’t walo (mga hari).
Verse 138
शूरसेनास्त्रयोविंशद्वीतिहोत्राश्च विंशतिः / तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वं एव महीक्षितः
Ang Śūrasena ay dalawampu’t tatlo, ang Vītihotra ay dalawampu; O Mahīkṣit, silang lahat ay magkakaroon ng magkakatulad na panahon ng paghahari.
Verse 139
महानन्दिसुतश्चापि शूद्रायाः कालसंवृतः / उत्पत्स्यते महा पद्मः सर्वक्षत्रान्तकृन्नृपः
Ang anak ni Mahānandi, isinilang sa isang babaeng Śūdrā at natatakpan ng takbo ng panahon; lilitaw ang haring Mahāpadma, tagapagwakas sa lahat ng kṣatriya.
Verse 140
ततः प्रभृति राजानो भविष्यः शूद्रयोनयः / एकराट् स महापद्म एकच्चत्रो भविष्यति
Mula noon, ang mga hari ay magmumula sa kapanganakang Śūdra; si Mahāpadma ang magiging ekarāṭ, ang nag-iisang naghahari sa ilalim ng iisang payong (ekacchatra).
Verse 141
अष्टाशीति तु वर्षाणि पृथिवीं पालयिष्यति / सर्वक्षत्रं समुद्धृत्य भाविनोर्ऽथस्य वै बलात्
Maghahari siya sa daigdig sa loob ng walumpu’t walong taon. Sa lakas ng layuning darating, kanyang wawasakin at pasusukuin ang lahat ng kapangyarihang kshatriya.
Verse 142
तत्पश्चात्तत्सुता ह्यष्टौ समाद्वादश ते नृपाः / महापद्मस्य पर्याये भविष्यन्ति नृपाः क्रमात्
Pagkaraan nito, magkakaroon siya ng walong anak na lalaki, at mula sa kanila ay lilitaw ang labindalawang hari. Sa panahong kasunod ni Mahapadma, sila’y maghahari nang sunud-sunod.
Verse 143
उद्धरिष्यति तान्सर्वान्कौटिल्यो वै द्विजर्षभः / भुक्त्वा महीं वर्षशतं नरेद्रः स भविष्यति
Si Kautilya, ang dakilang brahmana, ay mag-aalis at magpapabagsak sa kanilang lahat. Pagkaraang maghari sa lupa sa loob ng sandaang taon, siya’y magiging dakilang pinuno.
Verse 144
चन्द्रगुप्तं नृपं राज्ये कौटिल्यः स्थापयिष्यति / चतुर्विंशत्समा राजा चन्द्रगुप्तो भविष्यति
Itatatag ni Kautilya si Chandragupta bilang hari sa kaharian. Si Haring Chandragupta ay maghahari sa loob ng dalawampu’t apat na taon.
Verse 145
भविता भद्रसारस्तु पञ्चविंशत्समा नृपः / षट्त्रिंशत्तु समा राजा अशोकानां च तृप्तिदः
Si Bhadrasara ay magiging hari sa loob ng dalawampu’t limang taon. At sa loob ng tatlumpu’t anim na taon, siya’y magiging haring nagbibigay-kasiyahan sa mga Ashoka at kapayapaan sa bayan.
Verse 146
तस्य पुत्रः कुलालस्तु वर्षाण्यष्टौ भविष्यति / कुशालसूनुरष्टौ च भोक्ता वै बन्धुपालितः
Ang kanyang anak na si Kulāla ay maghahari sa loob ng walong taon. Ang anak ni Kuśāla na si Bandhupālita ay maghahari rin sa walong taon.
Verse 147
बन्धुपालितदायादो भविता चेन्द्रपालितः / भविता सप्त वर्षाणि देववर्मा नराधिपः
Ang tagapagmana ni Bandhupālita ay si Indrapālita. Si Devavarmā na hari ay maghahari sa loob ng pitong taon.
Verse 148
राजा शतधनुश्चापि तस्य पुत्रो भविष्यति / बृहद्रथश्च वर्षाणि सप्त वै भविता नृपः
Ang kanyang anak ay magiging haring Śatadhanu. Si Bṛhadratha na hari ay maghahari sa loob ng pitong taon.
Verse 149
इत्येते नव मौर्या वै भोक्ष्यन्ति च वसुंधराम् / सप्तत्रिंशच्छतं पूर्णं तेभ्यः शुङ्गो गमिष्यति
Sa ganito, ang siyam na Maurya ay mamumuno sa daigdig. Pagkaraan ng ganap na 337 taon, susunod sa kanila ang angkan ng Śuṅga.
Verse 150
पुष्पमित्रस्तु सेनानीरुद्धृत्यतु बृहद्रथम् / कारयिष्यति वै राज्यं समाः षष्टिं स चैव तु
Ang heneral na si Puṣyamitra ay magpapatalsik kay Bṛhadratha at pamamahalaan ang kaharian. Siya ay maghahari sa loob ng animnapung taon.
Verse 151
अग्निमित्रो नृपश्चाष्टौ भविष्यति समा नृपः / भविता चापि सुज्येष्टः सप्त वर्षाणि वै ततः
Ang haring Agnimitra ay maghahari sa loob ng walong taon. Pagkaraan nito, si Sujyeṣṭha rin ay maghahari nang pitong taon.
Verse 152
वसुमित्रस्ततो भाव्यो दशवर्षाणि पार्थिवः / ततो भद्रः समे द्वे तु भविष्यति नृपश्च वै
Pagkatapos, ang haring Vasumitra ay maghahari nang sampung taon. Pagkaraan nito, ang haring Bhadra ay maghahari nang dalawang taon.
Verse 153
भविष्यति समास्तस्मात्तिस्र एव पुलिन्दकः / राजा घोषस्ततश्चापि वर्षाणि भविता त्रयः
Pagkatapos nito, ang haring Pulindaka ay maghahari nang tatlong taon. Sumunod, ang haring Ghoṣa ay maghahari rin nang tatlong taon.
Verse 154
सप्त वै वज्र मित्रंस्तु समा राजा ततः पुनः / द्वात्रिंशद्भविता वापि समा भागवतो नृपः
Ang haring Vajramitra ay maghahari nang pitong taon. Pagkaraan nito, ang haring Bhāgavata ay maghahari nang tatlumpu’t dalawang taon.
Verse 155
भविष्यति सुतस्तस्य देवभूमिः समा दश / दशैते शुङ्गराजानो भोक्ष्यन्तीमां वसुंधराम्
Ang kanyang anak na si Devabhūmi ay maghahari nang sampung taon. Ang sampung haring Śuṅga na ito ang mamamahala sa lupang ito.
Verse 156
शतं पूर्मं दश द्वे च तेभ्यः कण्वं गमिष्यति / अमात्यो वसुदेवस्तु बाल्याद्व्यसनिनं नृपम्
Una ay isang daan, at pagkalipas pa ng labindalawang taon, si Kanva ang magtatamo ng kaharian. Ang kanyang amatyang si Vasudeva ay magiging haring alipin ng bisyo mula pagkabata.
Verse 157
देवभूमिं ततो हत्वा शुङ्गेषु भविता नृपः / भविष्यति समा राजा पञ्च कण्वायनस्तु सः
Pagkaraan, matapos patayin si Devabhumi, siya ang magiging hari sa mga Shunga. Ang haring Kanvayana na iyon ay maghahari sa loob ng limang taon.
Verse 158
भूमिमित्रः सुतस्तस्य चतुर्विंशद्भविष्यति / भविता द्वादश समास्तस्मान्नारायणो नृपः
Ang kanyang anak na si Bhumimitra ay maghahari nang dalawampu’t apat na taon. Pagkaraan nito, ang haring Narayana ay maghahari nang labindalawang taon.
Verse 159
सुशर्मा तत्सुतश्चापि भविष्यति चतुःसमाः / कण्वायनास्तु चत्वारश्चत्वारिंशच्च पञ्च च
Ang kanyang anak na si Susharma ay maghahari rin nang apat na taon. Ang apat na Kanvayana ay magkakasamang maghahari nang apatnapu’t limang taon.
Verse 160
समा भोक्ष्यन्ति वृथिवीं पुनरन्ध्रान्गमिष्यति / कण्वायनमथोद्धृत्य सुशर्माणं प्रसह्य तम्
Maghahari sila sa daigdig sa mga taong iyon; at muling mapupunta ang kaharian sa mga Andhra. Pagkaraan, bubunutin ang angkang Kanvayana at si Susharma ay pababagsakin sa lakas.
Verse 161
सिंधुको ह्यन्ध्रजातीयः प्राप्स्यतीमां वसुंधराम् / त्रयोविंशत्समा राजा सिंधुको भविता त्वथ
Ang haring Sindhuka na mula sa lahing Andhra ay magtatamo ng lupang ito. Pagkaraan, si Sindhuka ay maghahari sa loob ng dalawampu’t tatlong taon.
Verse 162
कृष्णो भ्रातास्य वर्षाणि सो ऽस्माद्दश भविष्यति / श्रीशान्तकर्णिर्भविता तस्य पुत्रस्तु वै महान्
Ang kanyang kapatid na si Krishna ay maghahari pagkatapos nito sa loob ng sampung taon. Ang kanyang anak ay magiging dakilang Sri Shantakarni.
Verse 163
पञ्चाशत्तु समाः षट् च शान्तकर्णिर् भविष्यति / आपोलवोद्वादश वै तस्य पुत्रो भविष्यति
Si Shantakarni ay maghahari nang limampu’t anim na taon. Ang kanyang anak na si Apolava ay maghahari nang labindalawang taon.
Verse 164
चतुर्विंशत्तु वर्षाणि पटुमांश्च भविष्यति / भवितानिष्टकर्मा तु वर्षाणां पञ्चविंशतिम्
Si Patuman ay maghahari nang dalawampu’t apat na taon. Si Anishtakarma ay maghahari nang dalawampu’t limang taon.
Verse 165
ततः संवत्सरं पूर्णं हालो राजा भविष्यति / पञ्चपत्तल्लको नाम भविष्यति महाबलः
Pagkatapos nito, si Halo ay magiging hari sa loob ng isang ganap na taon. Pagkaraan, lilitaw ang makapangyarihang haring nagngangalang Panchapattallaka.
Verse 166
भाव्यःपुरीषभीरुस्तु समाः सो ऽप्येकविंशतिम् / शातकर्णिर्वर्षमेकं भविष्यति नराधिपः
Ang haring Bhāvya na tinatawag na Purīṣabhīru ay maghahari sa loob ng dalawampu’t isang taon; pagkatapos, si Śātakarṇi na narādhipa ay maghahari nang isang taon.
Verse 167
अष्टविंशतिवर्षाणि शिवस्वातिर्भविष्यति / राजा च गौतमी पुत्र एकविंशत्समा नृपः
Si Śivasvāti ay maghahari nang dalawampu’t walong taon; at ang haring anak ni Gautamī ay magiging nṛpa sa loob ng dalawampu’t isang taon.
Verse 168
एकोनविंशति राजा यज्ञः श्रीशातकर्ण्यथ / षडेव भविता त्समाद्विजयस्तु समानृपः
Ang haring Yajña, si Śrīśātakarṇi, ay maghahari nang labinsiyam na taon; at si Vijaya ay magiging nṛpa sa loob ng anim na taon.
Verse 169
देडश्रीशातकर्णी च तस्य पुत्रः समास्त्रयः / पुलोमारिः समाः सप्त ततश्चैषां भविष्यति
Si Deḍaśrīśātakarṇi at ang kaniyang anak ay maghahari nang tatlong taon; si Pulomāri nang pitong taon; at pagkatapos ay susunod pa ang iba pang mga hari.
Verse 170
इत्येते वै नृपास्त्रिंशदन्ध्रा भोक्ष्यन्ति वै महीम् / समाः शतानि चत्वारि पञ्चाशत्षट् तथैव च
Sa ganitong paraan, ang tatlumpung haring Andhra ay maghahari sa daigdig—sa kabuuang apat na raan at limampu’t anim na taon.
Verse 171
अन्ध्राणां संस्थिताः पञ्च तेषां वंश्याश्च ये पुनः / सप्तैव तु भविष्यन्ति दशाभीरास्ततो नृपाः
Sa mga Andhra ay may limang haring maitatatag; at ang kanilang mga inapo ay magiging pito. Pagkaraan nito, lilitaw ang sampung haring Abhira.
Verse 172
सप्त गर्दभिनश्चापि ततो ऽथ दश वै शकाः / यवनाष्टौ भविष्यन्ति तुषारास्तु चतुर्दश
Pagkatapos nito ay magkakaroon ng pitong Gardabhina; saka tunay na sampung Saka. Walong Yavana ang lilitaw, at labing-apat ang Tushara.
Verse 173
त्रयोदश गुरुण्डाश्च मौना ह्येकादशैव तु / अन्ध्रा भोक्ष्यन्ति वसुधां शते द्वे च शतञ्च वै
Magkakaroon ng labintatlong Gurunda; at labing-isa lamang na Mauna. Ang mga Andhra ay maghahari sa lupa sa loob ng dalawang daan at isang daan—tatlong daang taon.
Verse 174
सप्तषष्टिं च वर्षाणि दशाभीरास्ततो नृपाः / सप्त गर्दभिनश्चैव भोक्ष्यन्तीमां द्विसप्ततिम्
Pagkatapos nito, ang sampung haring Abhira ay maghahari sa loob ng animnapu’t pitong taon. At ang pitong Gardabhina ay mamumuno rin sa lupang ito sa loob ng pitumpu’t dalawang taon.
Verse 175
शतानि त्रीण्यशीतिं च भोक्ष्यन्ति वसुधां शकाः / आशीती द्वे च वर्षाणि भोक्तारो यवना महीम्
Ang mga Saka ay maghahari sa lupa sa loob ng tatlong daan at walumpung taon. Ang mga Yavana ay magiging mga pinuno ng lupain sa loob ng walumpu’t dalawang taon.
Verse 176
पञ्चवर्षशतानीह तुषाराणां मही स्मृता / शतान्यर्द्धचतुर्थानि भवितारस्त्रयोदश
Dito, ang lupain ng mga Tuṣāra ay inaalala na tumagal ng limandaang taon; labintatlong hari ang maghahari nang tatlong daan at limampung taon.
Verse 177
गुरुण्डा वृषलैः सार्द्धं भोक्ष्यन्ते म्लेच्छजातयः / शतानि त्रीणि भोक्ष्यन्ते मौना एकादशैव तु
Ang mga Guruṇḍa kasama ng mga vṛṣala ay magpapahari sa mga lahing mleccha; pagkatapos, labing-isang haring tinatawag na Maunā ang maghahari nang tatlong daang taon.
Verse 178
तेषु च्छिन्नेषु कालेन ततः किलकिलो नृपः / ततः किलकिलेभ्यश्च विन्ध्यशक्तिर्भविष्यति
Kapag naputol na ng panahon ang kanilang paghahari, lilitaw ang haring nagngangalang Kilakilo; at matapos ang mga Kilakilo, sisilang si Vindhyaśakti.
Verse 179
समाः षण्णवतिं चैव पृथिवीं तु समेष्यति / नृपान्वैदिशकांश्चाथ भविष्यांस्तु निबोधत
Siya ay maghahari/lilibot sa daigdig sa loob ng siyamnapu’t anim na taon; ngayon ay unawain ang mga haring Vaidishaka at ang mga darating pa.
Verse 180
शेषस्य नागराजस्य पुत्रः सुर पुरञ्जयः / भोगी भविष्यते राजा नृपो नागकुलोद्वहः
Ang anak ng Nāgarāja Śeṣa ay si Surapurañjaya; ang haring si Bhogī, dangal ng angkang Nāga, ay lilitaw.
Verse 181
सदाचन्द्रस्तु चन्द्राशुर्द्वितीयो नखवांस्तथा / धनधर्मा ततश्चापि चतुर्थो वंशजः स्मृतः
Si Sadācandra, ang ikalawa ay si Candrāśu, at gayundin si Nakhavān; sumunod si Dhanadharmā, na inaalala bilang ikaapat na salinlahi.
Verse 182
भूतिनन्दस्ततश्चापि वैदिशे तु भविष्यति / तस्य भ्राता यवीयांस्तु नाम्ना नन्दियशाः किल
Pagkaraan nito, lilitaw si Bhūtinanda sa Vaidiśa; ang kaniyang nakababatang kapatid ay nagngangalang Nandiyaśā, ayon sa salaysay.
Verse 183
तस्यान्वयो भविष्यन्ति राजानस्ते त्रयस्तु वै / दैहित्रः शिशिको नाम पूरिकायां नृपो ऽभवत्
Sa kaniyang angkan ay magkakaroon ng tatlong hari; ang apo sa anak na babae, na si Śiśika, ay naging hari sa Pūrikā.
Verse 184
विन्ध्यशक्तिसुतश्चापि प्रवीरो नाम वीर्यवान् / भोक्ष्यते च समाः षष्टिं पुरीं काञ्चनकां च वै
Ang anak ni Vindhyaśakti, si Pravīra na makapangyarihan, ay maghahari sa lungsod na Kāñcanakā sa loob ng animnapung taon.
Verse 185
यक्ष्यते वाजपेयैश्च समाप्तवरदक्षिणैः / तस्य पुत्रास्तु चत्वारो भविष्यन्ति नराधिपाः
Isasagawa niya ang mga handog na Vājapeya na may ganap at marangal na dakṣiṇā; ang kaniyang apat na anak na lalaki ay magiging mga hari.
Verse 186
विन्ध्यकानां कुलानां ते नृपा वैवाहिकास्त्रयः / सुप्रतीको गभीरश्च समा भोक्ष्यति विंशतिम्
Sa mga angkan ng Vindhya ay lilitaw ang tatlong haring mula sa lahing Vaivahika. Kabilang dito, sina Supratīka at Gabhīra ay maghahari nang tig-dalawampung taon.
Verse 187
शङ्कमानो ऽभवद्राजा महिषीणां महीपतिः / पुष्पमित्रा भविष्यन्ति षट् स्त्रिमित्रास्त्रयोदश
May haring nagngangalang Śaṅkamāno na lumitaw, panginoon din ng mga reyna. Pagkaraan ay magkakaroon ng anim na Puṣpamitra at labintatlong Strīmitra na mga hari.
Verse 188
मेकलायां नृपाः सप्त भविष्यन्ति च सप्ततिः / कोमलायां तु राजानो भविष्यन्ति महाबलाः
Sa lupain ng Mekalā ay magkakaroon ng pito at pitumpung mga hari. Sa Komalā naman ay lilitaw ang mga haring may dakilang lakas.
Verse 189
मेघा इति समाख्याता बुद्धिमन्तो नवैव तु / नैषधाः पार्थिवाः सर्वे भविष्यन्त्यामनुक्षयात्
Magkakaroon ng siyam na marurunong na tinatawag na “Meghā”. Silang lahat ay mga haring Naiṣadha na lilitaw mula sa di-napuputol na pagmamana.
Verse 190
नलवंशप्रसूतास्ते वीर्यवन्तो महाबलाः / मगधानां महावीर्यो विश्वस्फाणिर्भविष्यति
Sila’y isinilang sa angkan ni Nala, matatapang at may dakilang lakas. Sa Magadha ay lilitaw ang haring may dakilang tapang na si Viśvasphāṇi.
Verse 191
उत्साद्य पार्थिवान्सर्वान्सो ऽन्यान्वर्णान्करिष्यति / कैवर्त्तान्मद्रकांश्चेव पुलिन्दान्ब्राह्मणांस्तथा
Ibabagsak niya ang lahat ng haring makalupa at magtatatag ng iba’t ibang varna; pati ang Kaivarta, Madraka, Pulinda at mga Brahmana ay gagawing gayon din.
Verse 192
स्थापयिष्यन्ति गजानो नानादेशेषु ते जनान् / विश्वस्फाणिर्महासत्त्वो युद्धे विष्णुसमप्रभः
Itatatag ng mga Gajana ang mga taong iyon sa iba’t ibang lupain; si Vishvasphani, dakilang makapangyarihan, ay magniningning sa digmaan na tulad ni Vishnu.
Verse 193
विश्वस्फाणिर्नरपतिः क्लीबाकृतिरिवोच्यते / उत्सादयित्वा क्षत्रं तु क्षत्रमन्यत्करिष्यति
Ang haring si Vishvasphani ay sinasabing may anyong tila walang pagkalalaki; matapos lipulin ang kshatra, magtatatag siya ng ibang kshatra.
Verse 194
नव नागास्तु भोक्ष्यति पुरीं चंपावतीं नृपाः / मथुरां च पुरा रम्यां नागा भोक्ष्यन्ति सप्त वै
Siyam na haring Naga ang maghahari sa lungsod ng Champavati; at ang marikit na Mathura ay tunay na paghaharian ng pitong Naga.
Verse 195
अनुगङ्गाप्रयागं च साकेतं मगधांस्तथा / एताञ्जनपदान्सर्वान्भोक्ष्यन्ते सप्तवंशजाः
Ang Anuganga-Prayag, Saketa at Magadha rin; ang lahat ng janapada na ito ay paghaharian ng mga nagmula sa pitong angkan.
Verse 196
नैष धान्य दुकांश्चैव शैशीतान् कालतोयकान् / एताञ्जनपदान्सर्वान्भोक्ष्यन्ते मणिधान्यजान्
Ang lahat ng lupain na sagana sa butil at dinidilig ng tubig ng panahon sa taglamig ay tatamasahin at pamumunuan ng angkan ng Maṇidhānyaja.
Verse 197
कोशलांश्चान्ध्रपैण्ड्रांश्च ताम्रलिप्तान्ससागरान् / चंपां चैव पुरीं रम्यां भोक्ष्यन्ते देवरक्षिताः
Ang mga iniingatan ng mga diyos ay mamumuno sa Kosala, Andhra, Paiṇḍra, Tāmralipta na may dagat, at sa marikit na lungsod ng Campā.
Verse 198
कलिङ्गा महिषाश्चैव महेन्द्रनिलयाश्च ये / एताञ्जनपदान्सर्वान् पालयिष्यति वै गुहः
Ang mga Kalinga, Mahisha, at ang mga naninirahan sa Mahendra—ang lahat ng lupain na ito ay tiyak na pamamahalaan at iingatan ni Guha.
Verse 199
स्त्रीराष्ट्रभोजकांश्चैव भोक्ष्यते कनकाह्वयः / तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वे ह्यते महीक्षितः
Sasakupin din ni Kanakāhvaya ang Strīrāṣṭra at ang lupain ng Bhojaka; at ang lahat ng haring ito ay maghahari sa magkakapantay na panahon.
Verse 200
अल्पप्रसादा ह्यनृता महाक्रोधा ह्यधार्मिकाः / भविष्यन्तीह यवना धर्मतः कामतोर्ऽथतः
Dito, ang mga Yavana ay magiging bihirang masiyahan, mapagsinungaling, marahas ang galit, at salungat sa dharma; sa dharma, kāma, at artha sila’y maliligaw.
The chapter samples show multiple connected lines: a Turvasu-linked succession (Turvasu → Vahni → Gobhanu → Trisanu/Apajita → Karandhama → Marutta) with a Paurava insertion via Duṣkanta, plus Druhyu’s branch (Babhrū/Setu → Aruddha → Gāndhāra) and Anu’s sons (Sabhānara, Kālacakṣu, Parākṣa) continuing into later kings.
Pāṇḍya, Kerala, Cola, and Kulya are presented as descendants whose names define their janapadas; likewise Gāndhāra is stated to give his name to the “Gāndhāra-viṣaya,” mapping genealogy directly onto regional toponyms.
No—based on the provided verses, the content is genealogical and regional-historical (vamsha/janapada) rather than Śākta esoterica; there is no indication of Lalitopākhyāna-specific Vidyā, Yantra, or Bhaṇḍāsura narratives in this excerpt.