Dashati 4
Pavamāna purification and cosmic manifestation through Soma’s (and allied powers’) luminous ordering of the worlds
Pavamāna Soma (purifying Soma as the implicit kanda focus)
Bright expansive and consecratory—moving from kindling-energy to wide-world benediction
Anukta/unspecified overall (mixed sources within the decad)
ทศตีนี้สรรเสริญโสมปวมานะผู้ชำระให้บริสุทธิ์ ผู้ส่องสว่างและจัดระเบียบโลกทั้งหลายให้ปรากฏขึ้น พร้อมพลังร่วมคืออัคนีผู้ถูกจุดเป็นปาก/ลิ้นแห่งยัญพิธี นำและเผาเครื่องบูชาให้บังเกิดทรัพย์และรัศมี; อาปะห์—สายน้ำผู้ชำระและค้ำจุน—เปิดพื้นที่กว้างอันเป็นมงคลแก่พิธี; และปุรุษะ–วิราจผู้แผ่กำเนิดและทรงอยู่เหนือแผ่นดินกับทิศทั้งปวง. ด้วยบทสวดและการบูชาที่ถูกต้อง พิธีเล็กย่อมสอดคล้องกับการสร้างสรรค์ใหญ่ นำผลคือเรย์ (ทรัพย์), วรจัส (ความรุ่งเรือง), และกษेमะ (ความผาสุกมั่นคง).
Mantras
Mantra 1
भ्राजन्त्यग्ने समिधान दीदिवो जिह्वा चरत्यन्तरासनि स त्वं नो अग्ने पयसा वसुविद्रयिं वर्चो दृशे ऽदाः
โอ อัคนี เมื่อท่านถูกจุดให้ลุกไหม้ ฟืนก็ส่องประกาย เปลวเพลิงของท่านก็เจิดจ้า; ลิ้นของท่านเคลื่อนไประหว่างขากรรไกรทั้งสอง. ดังนั้น โอ อัคนี ผู้ประทานทรัพย์ ขอท่านประทานแก่เราซึ่งทรัพย์สมบัติ และรัศมีอันควรแก่การเห็น พร้อมด้วยน้ำนมแห่งการหล่อเลี้ยง.
Mantra 2
वसन्त इन्नु रन्त्यो ग्रीष्म इन्नु रन्त्यः वर्षाण्यनु शरदो हेमन्तः शिशिर इन्नु रन्त्यः
ฤดูใบไม้ผลิย่อมชื่นบานแท้; ฤดูร้อนย่อมชื่นบานแท้; ฤดูฝน และต่อจากนั้นฤดูสารท; ฤดูหนาวและฤดูหนาวเย็นย่อมชื่นบานแท้ ในการเฝ้ารับใช้พิธีบูชายัญ.
Mantra 3
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् स भूमिं सर्वतो वृत्वात्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम्
ปุรุษะ (Puruṣa) มีเศียรพัน มีเนตรพัน มีบาทพัน; โอบล้อมแผ่นดินจากทุกทิศ แล้วทรงยืนอยู่เหนือเลยไป ด้วยประมาณสิบองคุลี (สิบความกว้างนิ้ว).
Mantra 4
त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषः पदो ऽस्येहाभवत्पुनः तथा विष्वङ् व्यक्रामदशनानशने अभि
ปุรุษะ (Puruṣa) สามส่วนผุดขึ้นสู่เบื้องบน; อีกหนึ่งส่วนกลับบังเกิด ณ ที่นี้อีกครั้ง. จากนั้นพระองค์แผ่ไปทั่วทุกทิศ ครอบคลุมเหนือทั้งผู้กินและผู้ไม่กิน.
Mantra 5
पुरुष एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भाव्यम् पादो ऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि
ปุรุษะ (Puruṣa) เท่านั้นคือทั้งหมดนี้—ทั้งสิ่งที่เป็นมาและสิ่งที่จะเป็น. หนึ่งส่วนของพระองค์คือสรรพสัตว์ทั้งปวง; สามส่วนของพระองค์คืออมฤตะในสวรรค์.
Mantra 6
तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पूरुषः उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति
นี่คือมหิมาของพระองค์; แต่ปุรุษะ (Puruṣa) ยิ่งใหญ่กว่านี้อีก. อีกทั้งทรงเป็นเจ้าแห่งอมฤตะ—เพราะด้วย “อาหาร” (anna คือเครื่องบูชา) พระองค์ทรงก้าวข้ามสิ่งที่ปรากฏแล้ว.
Mantra 7
ततो विराडजायत विराजो अधि पूरुषः स जातो अत्यरिच्यत पश्चाद्भूमिमथो पुरः
จากนั้น วิราจ (Virāj) ได้บังเกิด; และเหนือวิราจนั้น ปุรุษะ (Puruṣa) ได้ปรากฏ. ครั้นบังเกิดแล้ว เขาก็ล้ำเกินแผ่นดิน—ทั้งเบื้องหลังและเบื้องหน้า.
Mantra 8
मन्ये वां द्यावापृथिवी सुभोजसौ ये अप्रथेथाममितमभि योजनम् द्यावापृथिवी भवतं स्योने ते नो मुञ्चतमंहसः
ข้าขอนอบน้อมยอมรับท่านทั้งสอง—ฟ้าและแผ่นดิน ผู้เอื้ออุดมด้วยโภชนะ—ผู้แผ่ขยายออกไปอย่างหาประมาณมิได้ จนสุดขอบเขตทั้งปวง. ขอฟ้าและแผ่นดินจงเป็นที่นั่งอันอ่อนโยนแก่เรา; ขอท่านทั้งสองจงปลดปล่อยเราจากบาปและความทุกข์ (aṃhas).
Mantra 9
हरी त इन्द्र श्मश्रूण्युतो ते हरितौ हरि तं त्वा स्तुवन्ति कवयः पुरुषासो वनर्गवः
โอ้ อินทรา ม้าสองตัวสีทองแดงของท่าน และเคราอันองอาจของท่าน; ม้าสองตัวสีแดงแกมน้ำตาลของท่าน. เหล่าฤษี ผู้คน และพวกวะนัรคะวะ (Vanargava) ต่างสรรเสริญท่าน—ผู้ขับม้าสีทอง.
Mantra 10
यद्वर्चो हिरण्यस्य यद्वा वर्चो गवामुत सत्यस्य ब्रह्मणो वर्चस्तेन मा सं सृजामसि
รัศมีแห่งทองคำ หรือรัศมีแห่งโคทั้งหลาย และรัศมีแห่งพรหมัน (Brahman) อันสัตย์จริง—ด้วยรัศมีนั้น ขอจงผนึกเราทั้งหลายให้เป็นหนึ่งเดียวเถิด
Mantra 11
सहस्तन्न इन्द्र दद्ध्योज ईशे ह्यस्य महतो विरप्शिन् क्रतुं न नृम्णं स्थविरं च वाजं वृत्रेषु शत्रून्त्सुहना कृधी नः .
โอ้ อินทรา โปรดประทานกำลังอันอุดมแก่เราทั้งหลาย; เพราะพระองค์ผู้มีหัตถ์แข็งแกร่ง ทรงเป็นเจ้าแห่งฤทธานุภาพอันยิ่งใหญ่นี้. โปรดประทานเดชชายชาตรีดุจพลังแห่งปณิธาน และความแกร่งมั่นคงพร้อมรางวัลแห่งชัย (วาชะ, vāja); และท่ามกลางเหล่าผู้กีดขวาง ขอทรงทำให้เราเป็นผู้สังหารศัตรูเถิด.
Mantra 12
सहर्षभाः सहवत्सा उदेत विश्वा रूपाणी बिभ्रतीर्द्व्यूद्नीः उरुः पृथुरयं वो अस्तु लोक इमा आपः सुप्रपाणा इह स्त
เหล่าน้ำทั้งหลายยินดีพร้อมกัน มีลูกโคเคียงข้าง ได้ผุดขึ้น แบกไว้ซึ่งรูปนานาประการ ส่องประกายดุจฟ้าสองชั้น ขอให้โลกของท่านนี้กว้างใหญ่และอุดมเถิด โอ้เหล่าน้ำผู้มีมืออันเกื้อกูล จงสถิตอยู่ ณ ที่นี้ เพื่อพิธีบูชาของเรา
Frequently Asked Questions
It links ritual purification with cosmic order: Soma’s purifying current is supported by Agni’s offering-power, the Waters’ cleansing presence, and Puruṣa–Virāj as the vast ground of creation.
In Soma ritual, purification and offering work together: Agni carries oblations, while the Waters symbolize cleansing, fertility, and an auspicious space where the rite can ‘abide’ and succeed.
It supplies a cosmological frame: from Virāj arises Puruṣa, who surpasses earth and directions—teaching that the power invoked in sacrifice is not limited to the visible world but overflows it.
Read Sama Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.