Rig Veda 3.54.16: Mandala 3, Sukta 54, Mantra 16

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Aśvins (Nāsatyas)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

नासत्या मे पितरा बन्धुपृच्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम । युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ॥

Transliteration

nā́satyā me pitarā bandhu-pṛ́cchā sajā́tyam aśvínoś cā́ru nā́ma | yuváṃ hí sthó rayidáu no rayīṇā́ṃ dātráṃ rakṣethe akávair adabdhā́ ||

Translation

โอ นาสัตยะ ทั้งสอง ผู้เป็นบิดาของข้าพเจ้า เมื่อดวงใจผู้แสวงหามิตรทูลถามท่านดุจญาติ—นามอันงามของอัศวินทั้งคู่เป็นนามแห่งสายเดียวกัน. เพราะแท้จริงท่านทั้งสองเป็นผู้ประทานความอุดม; ท่านพิทักษ์ของขวัญแห่งทรัพย์สมบัติไว้เพื่อเรา ไม่ถูกลวงโดยอำนาจคดเคี้ยว และมิอาจถูกทำร้ายได้.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नासत्या: O Nāsatyas (the Aśvins)
• नासत्या: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: नासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ) अथवा नासत्य- (विशेषण)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पितरा: O two fathers
• पितरा: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: पितृ

• बन्धुपृच्छा: kinsmen-asking / inquiring after kin
• बन्धुपृच्छा: सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: बन्धु-पृच्छ (समास; पृच्छ-धातु से कृत/विशेषण)

• सजात्यम्: kinship; common birth/affinity
• सजात्यम्: कर्म (object of ‘I ask’)
• Type: Noun
• Root: सजात्य (प्रातिपदिक)

• अश्विनोः: of the Aśvins
• अश्विनोः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अश्विन्

• चारु: beautiful, dear
• चारु: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)

• नाम: name
• नाम: कर्म (object; ‘name’)
• Type: Noun
• Root: नामन्

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ (subject)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• स्थः: you two are
• स्थः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• रयिदौ: two givers of wealth
• रयिदौ: कर्तृ-विशेषण (युवम् के लिए)
• Type: Noun
• Root: रयिदा (प्रातिपदिक; रयि+दा ‘wealth-giver’)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान (to us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• रयीणाम्: of riches
• रयीणाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: रयि

• दात्रम्: the gift; the giving
• दात्रम्: कर्म (object of ‘you protect’)
• Type: Noun
• Root: दात्र (प्रातिपदिक; ‘giver/gift’)

• रक्षेथे: you two protect
• रक्षेथे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)

• अकवैः: by non-seers / by the unwise
• अकवैः: करण/सहचर (by/with non-sages; i.e., not by fools)
• Type: Adjective
• Root: अकवि (प्रातिपदिक; a- + कवि)

• अदब्धा: uninjurable, undeceivable
• अदब्धा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अदब्ध (प्रातिपदिक; a- + दभ् ‘to harm/deceive’)