Rig Veda Sukta 91
Mandala 1Sukta 9123 Mantras

Sukta 91

Sukta 1.91

Devata

Soma (Indu)

บทสวดนี้สรรเสริญโสมะ (อินทุ) ว่าเป็นผู้นำทางผู้ส่องสว่าง ผู้พาผู้แสวงหาไปตาม “หนทางอันเป็นราชา” ดังที่บรรพชนเคยกระทำ และเป็นพลังทิพย์ที่ชนะทรัพย์สมบัติท่ามกลางเหล่าเทพ บทสวดวอนขอโสมะซ้ำแล้วซ้ำเล่าให้ขยายพลังชีวิต ขจัดโรคภัยและความระส่ำระสาย เพิ่มพูนทรัพย์และความอุดมสมบูรณ์ และต่อสู้เพื่อส่วนอันชอบธรรมของผู้บูชาในบรรดาผลกำไรอันเรืองรอง

Mantras

Mantra 1

त्वं सोम प्र चिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम् । तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः ॥

โสมะเอ๋ย ท่านรู้ตนด้วยปัญญาอันส่องสว่าง (มะนีษา); ท่านนำเราดำเนินไปตามหนทางอันสูงส่งดุจราชา. ด้วยการนำทางของท่าน โอ้ อินทุ บรรพชนของเรา—ฤๅษีผู้มั่นคง—ได้แบ่งปันขุมทรัพย์แห่งความปีติทิพย์ท่ามกลางเหล่าเทพ.

Mantra 2

त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥

โสมะเอ๋ย ด้วยครตุ (พลังเจตจำนง) ท่านเป็นผู้ทรงฤทธิ์อย่างสมบูรณ์; ด้วยทักษะ/ทักษะญาณ (dakṣa) ท่านเป็นผู้สามารถอย่างสมบูรณ์ เป็นผู้รู้ทั่วสรรพสิ่ง. ท่านคือพฤษภ ด้วยพลังพฤษภทั้งหลาย; ด้วยความยิ่งใหญ่และความสำเร็จอันรุ่งเรือง ท่านเป็นฤๅษีผู้มองเห็นมนุษย์ทั้งปวง.

Mantra 3

राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥

กฎของท่านคือกฎของวรุณะผู้เป็นราชา; โสมะเอ๋ย ที่พำนักของท่านกว้างใหญ่และลึกซึ้ง. ท่านบริสุทธิ์ยิ่ง; เป็นที่รักดุจมิตร; สมควรแก่กิจแห่งการหยั่งรู้ที่ถูกต้องดุจอริยมัน—โสมะเอ๋ย ท่านคือพลังอันสูงศักดิ์แห่งสัจจะที่เป็นระเบียบ.

Mantra 4

या ते धामानि दिवि या पृथिव्यां या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । तेभिर्नो विश्वैः सुमना अहेळन्राजन्त्सोम प्रति हव्या गृभाय ॥

ข้าแต่โสมะผู้เป็นราชา ที่พำนักทั้งหลายของท่านซึ่งอยู่ในสวรรค์ อยู่บนแผ่นดิน อยู่ตามภูเขา อยู่ในหมู่โอษธี—พืชสมุนไพร และอยู่ในสายน้ำทั้งหลาย—ด้วยที่พำนักเหล่านั้นทั้งหมด ขอท่านเสด็จมาหาเราด้วยไมตรีอันสว่างไสว ปราศจากความกริ้ว และทรงรับเครื่องบูชาของเราเถิด

Mantra 5

त्वं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वृत्रहा । त्वं भद्रो असि क्रतुः ॥

ท่านคือโสมะ เป็นเจ้าแห่งผู้สัตย์จริง (satpati) ท่านคือราชา และท่านเองคือผู้พิฆาตวฤตระ ผู้ปิดกั้น (Vṛtra-han) ท่านคือกรตุ (kratu) อันเป็นมโนเจตนาอันเป็นมงคล เป็นพลังแห่งปัญญาที่ก่อให้เกิดผลสำเร็จ

Mantra 6

त्वं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे । प्रियस्तोत्रो वनस्पतिः ॥

และท่าน โสมะ คืออำนาจนำทางของเรา เพื่อพลังแห่งการมีชีวิต (jīvātu) เรามิปรารถนาจะตกสู่ความตาย โอ้เจ้าแห่งพฤกษา (vanaspati) ผู้รักบทสรรเสริญ จงค้ำจุนเราเถิด

Mantra 7

त्वं सोम महे भगं त्वं यून ऋतायते । दक्षं दधासि जीवसे ॥

โสมะเอ๋ย พระองค์ประทานส่วนแห่งศุภมงคลอันยิ่งใหญ่; และประทานแก่หนุ่มผู้แสวงหา ผู้ดำเนินตามฤตะ (ṛta) คือความจริงและระเบียบจักรวาล—เพื่อการดำรงชีพ—ซึ่งพลัง ความชำนาญ และญาณหยั่งรู้ที่เที่ยงตรง (dákṣa).

Mantra 8

त्वं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः । न रिष्येत्त्वावतः सखा ॥

โสมะเอ๋ย พระราชาเอ๋ย ขอทรงคุ้มครองเราจากทุกทิศทุกทาง ให้พ้นจากผู้มุ่งร้าย; มิตรผู้ได้รับการอุปถัมภ์จากพระองค์ย่อมไม่ประสบอันตราย.

Mantra 9

सोम यास्ते मयोभुव ऊतयः सन्ति दाशुषे । ताभिर्नोऽविता भव ॥

โสมะเอ๋ย บรรดาอูติ (ūti) คือแรงคุ้มครองของพระองค์ที่ก่อความรื่นรมย์แก่ผู้ถวายทานมีประการใด ขอพระองค์ทรงเป็นผู้พิทักษ์ของเราด้วยสิ่งเหล่านั้นเถิด.

Mantra 10

इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि । सोम त्वं नो वृधे भव ॥

ขอพระองค์ทรงรับยัญพิธีนี้และถ้อยคำนี้ แล้วเสด็จมาใกล้เถิด โอ โสมะ (Soma) ขอทรงเป็นพลังแห่งความเพิ่มพูนและความเจริญสูงขึ้นแก่พวกเรา

Mantra 11

सोम गीर्भिष्ट्वा वयं वर्धयामो वचोविदः । सुमृळीको न आ विश ॥

โอ โสมะ (Soma) พวกเราผู้รู้ถ้อยคำ ย่อมทำให้พระองค์เพิ่มพูนด้วยคาถาอันดลใจ ขอพระองค์ผู้เปี่ยมด้วยความอ่อนโยนเป็นสิริมงคลและพระหรรษทานแห่งการเยียวยา เสด็จเข้าสู่พวกเรา

Mantra 12

गयस्फानो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । सुमित्रः सोम नो भव ॥

โอ โสมะ (Soma) ขอทรงแผ่ความเต็มเปี่ยมแห่งชีวิตในพวกเรา ขอทรงกำราบพลังแห่งความวิปลาสและโรคภัย ขอทรงชี้พบทรัพย์แท้แก่พวกเรา และเพิ่มพูนความอุดมสมบูรณ์ ขอทรงเป็นมิตรอันประเสริฐของพวกเรา

Mantra 13

सोम रारन्धि नो हृदि गावो न यवसेष्वा । मर्य इव स्व ओक्ये ॥

โสมะเอ๋ย ขอจงตั้งมั่นในดวงใจของเรา ดังฝูงโคพักอยู่ในทุ่งหญ้า; ดุจชายหนุ่มผู้แข็งแรงอยู่ในเรือนของตน ขอจงเข้ามาประทับภายในเรา.

Mantra 14

यः सोम सख्ये तव रारणद्देव मर्त्यः । तं दक्षः सचते कविः ॥

โสมะเอ๋ย มนุษย์ผู้ยินดีในมิตรภาพของท่านนั้น ย่อมมีทักษะ (dakṣa พลังแห่งความหยั่งรู้) และกวี (kaví ปรีชาญาณแห่งฤๅษี) ติดตามค้ำจุนอยู่เคียงข้าง.

Mantra 15

उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः । सखा सुशेव एधि नः ॥

โสมะเอ๋ย ขอจงแผ่ความกว้างและคุ้มครองเราให้พ้นจากคำสาปที่จู่โจม; ขอจงพิทักษ์เราให้ห่างจากบาปและความคับแคบอันทุกข์ทน. ขอทรงเป็นสหายผู้เปี่ยมเมตตาอันเป็นมงคล และทรงเพิ่มพูนอยู่ภายในเรา.

Mantra 16

आ प्यायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वृष्ण्यम् । भवा वाजस्य संगथे ॥

โสมะเอ๋ย จงเพิ่มพูนเถิด; ขอให้พลังอันองอาจของท่านหลั่งไหลมารวมสู่ท่านจากทุกทิศ. ขอให้ท่านเป็นที่ประชุมแห่ง vāja (ความบริบูรณ์แห่งพลังและความเต็มเปี่ยมแห่งชัยชนะ) ในหมู่เรา.

Mantra 17

आ प्यायस्व मदिन्तम सोम विश्वेभिरंशुभिः । भवा नः सुश्रवस्तमः सखा वृधे ॥

โสมะผู้เปี่ยมด้วยความปีติยิ่งนัก จงเพิ่มพูนพร้อมด้วยรัศมีทั้งปวงของท่าน. เพื่อความเจริญงอกงามของเรา ขอให้ท่านเป็นสหายผู้ประเสริฐยิ่ง—ผู้มั่งคั่งที่สุดใน śravas (เกียรติยศอันมีแรงบันดาลใจ/การได้ยินแห่งถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์).

Mantra 18

सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः । आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व ॥

ขอให้น้ำเลี้ยงอันหล่อเลี้ยงของท่านและ vāja (พลังแห่งความบริบูรณ์) มารวมกัน; ขอนฤพลังอันองอาจของท่านจงประสานเป็นหนึ่ง—ผู้พิชิตขบวนทัพอริ. โสมะเอ๋ย เมื่อท่านเพิ่มพูนสู่ความเป็นอมตะ ขอจงสถาปนา śravas (การได้ยินแห่งถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์/เกียรติยศอันมีแรงบันดาลใจ) อันสูงสุดไว้ในเรา ณ สวรรค์แห่งจิตสำนึก.

Mantra 19

या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूरस्तु यज्ञम् । गयस्फानः प्रतरणः सुवीरोऽवीरहा प्र चरा सोम दुर्यान् ॥

บรรดาที่ประทับและแดนแห่งอำนาจของท่าน ซึ่งชนทั้งหลายบูชาด้วยเครื่องสังเวย—ขอให้ทั้งหมดนั้นโอบล้อมและครอบงำยัญของเราเถิด โอ โสมะ ผู้ขยายชีวิต ผู้กู้พาข้ามไปไกล ผู้ประทานวีรภาพแท้ ผู้ปราบผู้ไร้วีรภาพ จงดำเนินไปทั่วเรือนภายในของเราเถิด

Mantra 20

सोमो धेनुं सोमो अर्वन्तमाशुं सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति । सादन्यं विदथ्यं सभेयं पितृश्रवणं यो ददाशदस्मै ॥

โสมะประทานโคนมผู้หล่อเลี้ยง โสมะประทานม้าเร็ว โสมะประทานวีรบุรุษผู้เหมาะแก่การงาน ท่านยังประทานกำลังให้นั่งมั่นในที่นั่งแห่งภาวะ ประทานให้พบถ้อยคำอันถูกต้องในสภาแห่งผู้แสวงหา และประทานการได้ยินสัจจะที่สืบจากบรรพชน—แก่ผู้ถวายตนแด่โสมะนั้น

Mantra 21

अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥

ผู้ไม่อาจปราบในศึก ผู้เติมเต็มการประจัญบานทั้งหลาย ผู้ชนะโลกอันสว่างไสว ผู้พิทักษ์แห่งสายน้ำและหมู่ชน ผู้ก่อชัยในคราวแบกภาระ ผู้ประทานที่อยู่ดีและการได้ยินอันดี (เกียรติแห่งแรงดลใจ)—เมื่อเราตามท่านผู้พิชิต เราจักรื่นเริงเถิด โอ โสมะ

Mantra 22

त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः । त्वमा ततन्थोर्वन्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ ॥

โสมะเอ๋ย ท่านได้ให้กำเนิดโอสถทั้งปวงนี้ ท่านได้บังเกิดสายน้ำทั้งหลาย ท่านได้ปลดปล่อยรัศมีแห่งแสงสว่าง ท่านได้แผ่กว้างแดนกลางฟ้า (อันตริกษะ) และด้วยแสงของท่าน ท่านได้ขับไล่ความมืดออกไป

Mantra 23

देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागं सहसावन्नभि युध्य । मा त्वा तनदीशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः प्र चिकित्सा गविष्टौ ॥

ด้วยจิตอันเป็นทิพย์ โสมะผู้เป็นเทพเอ๋ย จงรบเพื่อเรา เพื่อส่วนแบ่งแห่งความมั่งคั่งอันบริบูรณ์ ขออย่าให้ความหย่อนยานแตะต้องท่านในการครอบครองพลังวีรบุรุษของท่าน ในกวิษฏิ (gaviṣṭi—“โค” คือรัศมี/ผลแห่งแสง) จงตื่นรู้ระวังจากทั้งสองด้าน

Frequently Asked Questions

Both. Soma is the pressed sacrificial juice, and also a divine power praised as radiant, mind-awakening, healing, and capable of winning wealth and victory for the worshipper.

To guide the seeker on the right path, widen the fullness of life, remove illness and disorder, increase nourishment and riches, and fight for the devotee’s rightful share of abundance.

In Vedic poetry, “cows (go)” often symbolize rays of light, knowledge, and luminous possessions. The hymn urges vigilant striving to gain these bright attainments—outer prosperity and inner illumination together.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App