Sukta 2

Mantra 1

रुद्रः। भवा॑शर्वौ मृ॒डतं॒ माभि या॑तं॒ भूत॑पती॒ पशु॑पती॒ नमो॑ वाम्। प्रति॑हिता॒माय॑तां॒ मा वि स्रा॑ष्टं॒ मा नो॑ हिंसिष्टं द्वि॒पदो॒ मा चतु॑ष्पदः

โอ้รุทระ—ภวะและศรฺวะ—ขอจงเมตตาเถิด อย่าได้มุ่งร้ายต่อพวกเราเลย โอ้เจ้าแห่งสรรพชีวิต เจ้าแห่งปศุสัตว์ ขอนอบน้อมแด่ท่านทั้งสอง ขอให้สิ่งที่ถูกยับยั้งยังคงถูกตรึงไว้ด้วยความสำรวม; อย่าปล่อย (ศรของท่าน) อย่าทำร้ายพวกเรา—ทั้งผู้มีสองเท้าและผู้มีสี่เท้า

Mantra 2

शुने॑ क्रो॒ष्ट्रे मा शरी॑राणि॒ कर्त॑म॒लिक्ल॑वेभ्यो॒ गृध्रे॑भ्यो॒ ये च॑ कृ॒ष्णा अ॑वि॒ष्यवः॑ । मक्षि॑कास्ते पशुपते॒ वयां॑सि ते विघ॒से मा वि॑दन्त

ขออย่าให้สุนัขฉีกกายของเรา อย่าให้หมาไนฉีกกายของเรา; อย่าให้พวกที่ส่งเสียงอึกทึก อย่าให้แร้งทั้งหลาย และอย่าให้พวกที่ดำและมีพิษทั้งหลาย (มาทำร้ายเรา) โอ้เจ้าแห่งปศุสัตว์ แมลงวันของท่าน นกของท่าน—ขออย่าให้มันพบเราเพื่อเป็นอาหารเลย

Mantra 3

क्रन्दा॑य ते प्रा॒णाय॒ याश्च॑ ते भव॒ रोप॑यः । नम॑स्ते रुद्र कृण्मः सहस्रा॒क्षाया॑मर्त्य

แด่ท่าน—ผู้คำราม; แด่ลมหายใจของท่าน (ปราณะ); และแด่พลังเยียวยาของท่านทั้งหลาย—โอ้ภวะ ข้าพเจ้าทั้งหลายขอนอบน้อมแด่ท่าน โอ้รุทระ ผู้มีพันเนตร ผู้เป็นอมตะ

Mantra 4

पु॒रस्ता॑त् ते नमः॑ कृण्म उत्त॒राद॑ध॒रादु॒त। अ॒भी॒व॒र्गाद् दि॒वस्पर्य॒न्तरि॑क्षाय ते॒ नमः॑

จากเบื้องหน้า เราขอนอบน้อมแด่ท่าน; จากทิศเหนือ และจากเบื้องล่างด้วย; จากภัยที่พุ่งกรูเข้ามา จากสวรรค์โดยรอบทุกทิศ—แด่อันตริกษะ (Antarikṣa) แด่ท่าน ขอนอบน้อม.

Mantra 5

मुखा॑य ते पशुपते॒ यानि॒ चक्षूं॑षि ते भव । त्व॒चे रू॒पाय॑ सं॒दृशे॑ प्रती॒चीना॑य ते॒ नमः॑

แด่พระโอษฐ์ของท่าน โอ้ปศุปติ (Paśupati) เจ้าแห่งปศุสัตว์; แด่ดวงเนตรของท่าน โอ้ภวะ (Bhava); แด่ผิวกาย แด่รูปกาย แด่การทอดพระเนตรของท่าน—แด่พระพักตร์ที่หันจากเรา แด่ท่าน ขอนอบน้อม.

Mantra 6

अङ्गे॑भ्यस्त उ॒दरा॑य जि॒ह्वाया॑ आ॒स्याऽय ते । द॒द्भ्यो ग॒न्धाय॑ ते॒ नमः॑

ขอคารวะจากอวัยวะทั้งหลายแด่ท่าน; ขอคารวะแด่ท้องของท่าน; ขอคารวะแด่ลิ้นและปากของท่าน. จากฟัน—แด่กำลังแห่งการดมกลิ่นของท่าน—ขอคารวะแด่ท่าน.

Mantra 7

अस्त्रा॒ नील॑शिखण्डेन सहस्रा॒क्षेण॑ वा॒जिना॑ । रु॒द्रेणा॑र्धकघा॒तिना॒ तेन॒ मा सम॑रामहि

ด้วยอาวุธ—พร้อมผู้มียอดสีน้ำเงิน ผู้มีพันตา ผู้ว่องไว—พร้อมรุทระ (Rudra) ผู้สังหารเพียงครึ่ง: ด้วยท่านผู้นั้น ขอให้เราประจันหน้า (ภัยอันตราย) เพื่อคุ้มครองข้าพเจ้า.

Mantra 8

स नो॑ भ॒वः परि॑ वृणक्तु वि॒श्वत॒ आप॑ इवा॒ग्निः परि॑ वृणक्तु नो भ॒वः । मा नो॒ऽभि मां॑स्त॒ नमो॑ अस्त्वस्मै

ขอให้ภวะ (Bhava) โอบล้อมคุ้มครองเราทุกทิศทุกทาง ดุจน้ำโอบล้อม ดุจไฟโอบล้อม; ขอให้ภวะโอบล้อมเรา. อย่าทำร้ายเราเลย; ขอคารวะแด่ท่านผู้นั้น.

Mantra 9

च॒तुर्नमो॑ अष्ट॒कृत्वो॑ भ॒वाय॒ दश॒ कृत्वः॑ पशुपते॒ नम॑स्ते । तवे॒मे पञ्च॑ प॒शवो॒ विभ॑क्ता॒ गावो॒ अश्वाः॒ पुरु॑षा अजा॒वयः

ขอนอบน้อมสี่ประการ แปดครั้ง แด่ภวะ (Bhava); และสิบครั้ง ข้าแต่องค์เจ้าแห่งสัตว์ทั้งหลาย ปศุปติ (Pashupati) ขอนอบน้อมแด่ท่าน. สัตว์เลี้ยงห้าจำพวกนี้เป็นของท่าน ถูกจัดสรรไว้แล้ว—โค ม้า มนุษย์ แพะ และแกะ.

Mantra 10

तव॒ चत॑स्रः प्र॒दिश॒स्तव॒ द्यौस्तव॑ पृथि॒वी तवे॒दमु॑ग्रो॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। तवे॒दं सर्व॑मात्म॒न्वद् यत् प्रा॒णत् पृ॑थि॒वीमनु॑

ทิศทั้งสี่เป็นของท่าน; ฟ้าเป็นของท่าน; แผ่นดินเป็นของท่าน; และอากาศระหว่าง (antarikṣa) อันเป็นของผู้เกรี้ยวกราดนี้ก็เป็นของท่าน. ทั้งสิ้นนี้ที่มีอาตมัน (ātman) เป็นของท่าน—สิ่งใดก็ตามที่หายใจ แผ่กว้างอยู่เหนือแผ่นดิน.

Mantra 11

उ॒रुः कोशो॑ वसु॒धान॒स्तवा॒यं यस्मि॑न्नि॒मा विश्वा॒ भुव॑नान्य॒न्तः । स नो॑ मृड पशुपते॒ नम॑स्ते प॒रः क्रो॒ष्टारो॑ अभि॒भाः श्वानः॑ प॒रो य॑न्त्वघ॒रुदो॑ विके॒श्यःऽ

คลังของท่านนี้กว้างใหญ่ เป็นที่สถิตแห่งทรัพย์สมบัติ; ภายในนั้น โลกทั้งปวงเหล่านี้ตั้งอยู่. ขอทรงเมตตาแก่เรา โอ เจ้าแห่งสรรพสัตว์ (Paśupati); ขอนอบน้อมแด่ท่าน. ขอให้พวกที่หอน พวกที่เข้าทำร้าย และพวกสุนัข จงไปให้ไกล—ไปให้พ้น. ขอให้พวกที่เห่าด้วยเสียงชั่วร้าย พวกผมยุ่งสยาย จงไปให้ไกล.

Mantra 12

धनु॑र्बिभर्षि॒ हरि॑तं हिर॒ण्ययं॑ सहस्र॒घ्नि श॒तव॑धं शिखण्डिनम्। रु॒द्रस्येषु॑श्चरति देवहे॒तिस्तस्यै॒ नमो॑ यत॒मस्यां॑ दि॒शी॒३तः

ท่านทรงถือคันธนู สีเขียวอมเหลืองและเป็นทองคำ ฆ่าพัน ล้มร้อย มีพู่ยอดเป็นเครื่องหมาย. ศรของรุทระ (Rudra) ออกเที่ยวไป—อาวุธที่เทพส่งมา; ไม่ว่าเธอจะอยู่ทิศใด ขอนอบน้อมแด่เธอ: จากที่นี่ไป จงไปให้ไกล.

Mantra 13

यो॒३भिया॑तो नि॒लय॑ते॒ त्वां रु॑द्र नि॒चिकी॑र्षति । प॒श्चाद॑नु॒प्रयु॑ङ्क्षे॒ तं वि॒द्धस्य॑ पद॒नीरि॑व

ผู้ใดด้วยความหวาดกลัวจึงหลบซ่อน และคิดจะทำร้ายท่าน โอ รุทระ—ท่านย่อมไล่ตามเขาจากเบื้องหลัง ดุจผู้ติดตามรอยเท้าของคนที่ถูกแทงบาดเจ็บ

Mantra 14

भ॒वा॒रु॒द्रौ स॒युजा॑ संविदा॒नावु॒भावु॒ग्रौ च॑रतो वी॒र्याऽय । तभ्यां॒ नमो॑ यत॒मस्यां॑ दिशी३तः

ภวะและรุทระ ผู้ผูกเทียมร่วมกัน ประสานใจเป็นหนึ่ง—ทั้งสองดุดัน ย่างไปด้วยเดชานุภาพ.ขอนอบน้อมแด่ท่านทั้งสอง ไม่ว่าท่านจะสถิตอยู่ทิศใด—ขอจงไปให้ไกลจากที่นี่

Mantra 15

नम॑स्ते ऽस्त्वाय॒ते नमो॑ अस्तु पराय॒ते। नम॑स्ते रुद्र॒ तिष्ठ॑त॒ आसी॑नायो॒त ते॒ नमः॑

ขอนอบน้อมแด่ท่านเมื่อเสด็จมา; ขอนอบน้อมแด่ท่านเมื่อเสด็จไป.โอ รุทระ ขอนอบน้อมแด่ท่านผู้ยืนอยู่ และแด่ท่านผู้ประทับนั่ง—ขอนอบน้อมแด่ท่าน

Mantra 16

नमः॑ सा॒यं नमः॑ प्रा॒तर्नमो॒ रात्र्या॒ नमो॒ दिवा॑ । भ॒वाय॑ च श॒र्वाय॑ चो॒भाभ्या॑मकरं॒ नमः॑

ขอนอบน้อมยามเย็น ขอนอบน้อมยามเช้า; ขอนอบน้อมแด่ราตรี ขอนอบน้อมแด่ทิวา. แด่ภวะ (Bhava) และศรฺวะ (Śarva) — แด่ทั้งสองพร้อมกัน — ข้าพเจ้าได้กระทำการนอบน้อมแล้ว.

Mantra 17

स॒ह॒स्रा॒क्षम॑तिप॒श्यं पु॒रस्ता॑द् रु॒द्रमस्य॑न्तं बहु॒धा वि॑प॒श्चित॑म्। मोपा॑राम जि॒ह्वयेय॑मानम्

ข้าพเจ้าเห็นผู้มีพันเนตรปรากฏอยู่เบื้องหน้า—รุทระ (Rudra) ผู้ขว้าง (ศรของตน) นานาประการ ผู้รู้แจ้งเฉียบคม. ขออย่าให้ข้าพเจ้าเข้าไปใกล้เขา เมื่อเขาเลีย (เพื่อกลืนกิน).

Mantra 18

श्या॒वाश्वं॑ कृ॒ष्णमसि॑तं मृ॒णन्तं॑ भी॒मं रथं॑ के॒शिनः॑ पा॒दय॑न्तम्। पूर्वे॒ प्रती॑मो॒ नमो॑ अस्त्वस्मै

รถศึกของผู้มีผมยาว—เทียมม้าสีคล้ำ ดำมืด หม่นดำ บดขยี้ น่าสะพรึง ทำให้ผู้คนล้มลงใต้ล้อ. เราทั้งหลายเผชิญมันดังคนโบราณ; ขอความนอบน้อมจงมีแด่เขา.

Mantra 19

मा नो॒ऽभि स्रा॑ म॒त्यं देवहे॒तिं मा नः॑ क्रुधः पशुपते॒ नम॑स्ते । अ॒न्यत्रा॒स्मद् दि॒व्यां शाखां॒ वि धू॑नु

ขออย่ายิงศรที่เทพส่งมานั้นใส่พวกเรา ใส่มนุษย์ผู้ต้องตายเลย; โอ้เจ้าแห่งปศุสัตว์ ขออย่ากริ้วต่อเรา—ขอนอบน้อมแด่ท่าน. ขอจงสลัดกิ่งก้านแห่งสวรรค์นั้นไปที่อื่น ให้ห่างจากเรา.

Mantra 20

मा नो॑ हिंसी॒रधि॑ नो ब्रूहि॒ परि॑ णो वृङ्ग्धि॒ मा क्रु॑धः । मा त्वया॒ सम॑रामहि

ขออย่าทำร้ายเรา; ขอจงกล่าวถ้อยคำอันเป็นมงคลเหนือเรา. ขอจงโอบคุ้มครองเรา; ขอจงปัดเป่าสิ่งร้าย—อย่ากริ้วเลย. ขออย่าให้เราต้องปะทะกับท่าน.

Mantra 21

मा नो॒ गोषु॒ पुरु॑षेषु॒ मा गृ॑धो नो अजा॒विषु॑ । अ॒न्यत्रो॑ग्र॒ वि व॑र्तय॒ पिया॑रूणां प्र॒जां ज॑हि

อย่าจ้องทำร้ายเราในหมู่โคของเรา อย่าจ้องทำร้ายเราในหมู่บุรุษของเรา; อย่าโลภใส่เราในหมู่แพะและแกะของเรา. จงหันเหไปที่อื่นเถิด โอผู้ดุร้าย; จงฟาดฟันทำลายวงศ์เผ่าพันธุ์ของพียารู (Piyārū)

Mantra 22

यस्य॑ त॒क्मा कासि॑का हे॒तिरेक॒मश्व॑स्येव॒ वृष॑णः॒ क्रन्द॒ एति॑ । अ॒भि॒पू॒र्वं नि॒र्णय॑ते॒ नमो॑ अस्त्वस्मै

ไข้ของผู้นั้นมีอาการไอเป็นอาวุธ ราวกับฟันครั้งเดียวแล้วรุกคืบมา พร้อมเสียงร้องก้องดุจม้าพ่อพันธุ์ เมื่อถูกขับไล่ออกไปในยามบุกและปะทะ—ขอนอบน้อมแด่ผู้นั้น

Mantra 23

यो॒३न्तरि॑क्षे॒ तिष्ठ॑ति॒ विष्ट॑भि॒तोऽय॑ज्वनः प्रमृ॒णन् दे॑वपी॒यून्। तस्मै॒ नमो॑ द॒शभिः॒ शक्व॑रीभिः

ผู้นั้นยืนอยู่ในอากาศกลาง ฟันฝ่าอย่างมั่นคง บดขยี้ผู้ไม่ประกอบยัญ ผู้ดื่มเครื่องดื่มของเทพทั้งหลาย แด่ผู้นั้น ขอนอบน้อมด้วยบทฉันท์ศักวรี (Śakvarī) สิบบท

Mantra 24

तुभ्य॑मार॒ण्याः प॒शवो॑ मृ॒गा वने॑ हि॒ता हं॒साः सु॑प॒र्णाः श॑कु॒ना वयां॑सि । तव॑ य॒क्षं प॑शुपते अ॒प्स्व॑१न्तस्तुभ्यं॑ क्षरन्ति दि॒व्या आपो॑ वृ॒धे

สัตว์แห่งพงไพร เหยื่อป่าอันสถิตในดง; หงส์ทั้งหลาย ผู้มีปีกงาม; นกและเหล่าผู้โผบิน—ล้วนเป็นของท่าน โอ้ปศุปติ (Paśupati) ฤทธาอัศจรรย์ ยักษะ (yakṣa) ของท่านสถิตอยู่ภายในสายน้ำ เพื่อความเจริญงอกงามของท่าน น้ำทิพย์จากสวรรค์จึงไหลหลั่งมาสู่ท่าน

Mantra 25

शि॒शु॒मारा॑ अजग॒राः पु॑री॒कया॑ ज॒षा मत्स्या॑ रज॒सा येभ्यो॒ अस्य॑सि । न ते॑ दू॒रं न प॑रि॒ष्ठास्ति॑ ते भव स॒द्यः सर्वा॒न् परि॑ पश्यसि॒ भूमिं॒ पूर्व॑स्माद्धं॒स्युत्त॑रस्मिन्समु॒द्रे

เหล่าศิศุมาระ (śiśumāra) เหล่างูใหญ่ เหล่าปุรีกยะ (purīkaya) เหล่าผู้กลืนกิน เหล่าปลา—ผู้ซึ่งท่านขว้างพลัง (ของท่าน) ใส่ผ่านห้วงกว้าง (รชัส, rajas) นั้น: สำหรับท่าน ไม่มีสิ่งใดว่าไกล ไม่มีเขตแดนใด. ขอท่านเป็นเช่นนั้นเถิด: ทันใดนั้นท่านย่อมแลเห็นแผ่นดินทั้งสิ้นโดยรอบ; จากด้านตะวันออกท่านฟาดฟัน และในทะเลทางทิศเหนือ (ท่านสำแดงฤทธิ์).

Mantra 26

मा नो॑ रुद्र त॒क्मना॒ मा वि॒षेण॒ मा नः॒ सं स्रा॑ दि॒व्येना॒ग्निना॑ । अ॒न्यत्रा॒स्मद् वि॒द्युतं॑ पातयै॒ताम्

โอ้ รุทร (Rudra) ขออย่าฟาดเราด้วยไข้ (takman); ขออย่าฟาดเราด้วยพิษ; ขออย่ากลืนเราด้วยไฟทิพย์จากสวรรค์. จงเหวี่ยงสายฟ้านี้ไปที่อื่น ให้ไกลจากเรา.

Mantra 27

भ॒वो दि॒वो भ॒व ई॑शे पृथि॒व्या भ॒व आ प॑प्र उ॒र्व॑न्तरि॑क्षम्। तस्मै॒ नमो॑ यत॒मस्यां॑ दि॒शी॒३तः

ภวะ (Bhava) เป็นเจ้าแห่งฟ้า; ภวะครอบครองแผ่นดิน; ภวะได้แผ่เต็มนภากว้าง (antarikṣa). ขอนอบน้อมแด่ท่าน—ไม่ว่าท่านจะเสด็จมาจากทิศใดในที่นี้ก็ตาม.

Mantra 28

भव॑ राज॒न् यज॑मानाय मृड पशू॒नां हि प॑शु॒पति॑र्ब॒भूथ॑ । यः श्र॒द्दधा॑ति॒ सन्ति॑ दे॒वा इति॒ चतु॑ष्पदे द्वि॒पदे॑ऽस्य मृड

ข้าแต่ภวะผู้เป็นราชา ขอทรงเมตตาแก่ผู้ประกอบยัญ (yajamāna) เพราะแท้จริงพระองค์ได้เป็นเจ้าแห่งปศุสัตว์ (paśupati) แล้ว. ผู้ใดมีศรัทธาว่า ‘เหล่าเทพมีอยู่จริง’ ขอทรงเมตตาแก่เขา ทั้งในหมู่สี่เท้าและสองเท้า.

Mantra 29

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒कं मा नो॒ वह॑न्तमु॒त मा नो॑ वक्ष्य॒तः । मा नो॑ हिंसीः पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च॒ स्वां त॒न्वंऽ रुद्र॒ मा री॑रिषो नः

อย่าทำร้ายผู้ใหญ่ของเรา และอย่าทำร้ายผู้น้อยของเรา; อย่าทำร้ายผู้แบกหามของเรา และอย่าทำร้ายผู้นำของเรา. อย่าทำร้ายบิดาและมารดาของเรา. โอ้รุทระ (Rudra) อย่าทำให้กายของเราเองบาดเจ็บ—อย่าทำร้ายพวกเราเลย.

Mantra 30

रु॒द्रस्यै॑लबका॒रेभ्यो॑ऽसंसूक्तगि॒लेभ्यः॑ । इ॒दं म॒हास्ये॑भ्यः॒ श्वभ्यो॑ अकरं॒ नमः॑

แด่ผู้คำรามของรุทระ (Rudra) แด่ผู้กลืนถ้อยคำที่เปล่งไม่ถูกต้อง—แด่สุนัขปากใหญ่ทั้งหลาย—ข้าพเจ้ากระทำความนอบน้อมนี้ (namas) ไว้ ณ ที่นี้

Mantra 31

नम॑स्ते घो॒षिणी॑भ्यो॒ नम॑स्ते के॒शिनी॑भ्यः । नमो॒ नम॑स्कृताभ्यो॒ नमः॑ संभुञ्ज॒तीभ्यः॑ । नम॑स्ते देव॒ सेना॑भ्यः स्व॒स्ति नो॒ अभ॑यं च नः

ขอนอบน้อมแด่ท่าน แด่หมู่คณะผู้กึกก้อง; ขอนอบน้อมแด่ท่าน แด่ผู้มีผมยาว. ขอนอบน้อมแด่ผู้เป็นที่เคารพด้วยการนอบน้อมของเรา; ขอนอบน้อมแด่ผู้ร่วมกินร่วมแบ่งปัน. ขอนอบน้อมแด่ท่าน แด่กองทัพแห่งเทพทั้งหลาย: ขอจงประทานความสวัสดีแก่เรา และความปลอดภัยไร้ความหวาดกลัวแก่เรา.