Adhyaya 8

Sutra 1

सामन्तप्रत्यया वास्तुविवादाः ॥

ข้อพิพาทเกี่ยวกับทรัพย์สิน/ที่ดิน (vāstu) ให้ตัดสินโดยอาศัยคำรับรองของเพื่อนบ้านที่ติดเขต (sāmanta).

Sutra 2

गृहं क्षेत्रमारामः सेतुबन्धस्तटाकमाधारो वा वास्तुः ॥

‘vāstu’ (ทรัพย์สิน/ที่ตั้ง) ได้แก่ บ้าน นา/ไร่ สวน/อุทยาน คันกั้นน้ำ/เขื่อน (setubandha) สระ/บ่อ หรือแหล่ง/ที่พึ่งพาน้ำ.

Sutra 3

कर्णकीलायससम्बन्धोऽनुगृहं सेतुः ॥

‘setu’ (งานชลประทาน/คันกั้นน้ำ) รวมถึงส่วนประกอบที่เชื่อมต่อกัน—เช่น คันดิน/ปีกคัน (karṇa), หลัก/หมุด (kīla), อุปกรณ์เหล็ก—พร้อมทั้งโครงสร้างประกอบ (anugṛha).

Sutra 4

यथासेतुभोगं वेश्म कारयेत् ॥

พึงสร้างบ้านให้สอดคล้องกับสิทธิการใช้ประโยชน์/ภาระจำยอมที่กำหนดเกี่ยวกับเสตุ (คันกั้นน้ำ คลอง และสาธารณูปโภค)

Sutra 5

अभूतं वा परकुड्यादपक्रम्य द्वावरत्नी त्रिपदीं वा देशबन्धं कारयेत् ॥

หากยังไม่มี (แนวกันชน/แนวเขต) ให้ทำแนวกันชนของที่ดินโดยถอยจากกำแพงเพื่อนบ้าน—สองอรัตนิหรือสามปทะ

Sutra 6

अवस्करं भ्रममुदपानं वा न गृहोचितादन्यत्र अन्यत्र सूतिकाकूपादानिर्दशाहादिति ॥

หลุมทิ้งขยะ คู/ร่องสกปรก หรือบ่อน้ำ ห้ามทำไว้นอกบริเวณที่เหมาะสมซึ่งกำหนดไว้สำหรับเรือน; ยกเว้นบ่อ/หลุมสำหรับหญิงหลังคลอด (สูติกา) ซึ่งอนุญาตได้เพียงถึงสิบวัน (หลังคลอด) เท่านั้น

Sutra 7

तस्यातिक्रमे पूर्वः साहसदण्डः ॥

หากฝ่าฝืนกฎนั้น ให้ปรับโทษสาหสะแบบขั้นที่หนึ่ง (ต่ำสุด)

Sutra 8

तेनेन्धनावघातनकृतं कल्याणकृत्येष्वाचामोदकमार्गाश्च व्याख्याताः ॥

ตามหลักเดียวกันนี้ ให้เข้าใจกฎเกี่ยวกับความเดือดร้อนที่เกิดจากการสับ/ตัดฟืน และงานสาธารณประโยชน์—เช่น ช่องระบายน้ำสำหรับล้างปาก/ล้างมือหน้า และทางน้ำ/ร่องทางระบายน้ำ—ด้วย

Sutra 9

त्रिपदीप्रतिक्रान्तमध्यर्धमरत्निं वा गाढप्रसृतमुदकमार्गं प्रस्रवणप्रपातं वा कारयेत् ॥

ให้ทำทางน้ำ/ร่องระบายน้ำโดยถอยสามปทะ หรือให้ลึกหนึ่งอรัตนิครึ่งและมีการไหลที่มั่นคง/ควบคุมได้; หรือจัดให้มีช่องซึม/ทางออก หรือจุดปล่อยน้ำแบบตก/ทิ้ง (เพื่อการระบาย)

Sutra 10

तस्यातिक्रमे चतुष्पञ्चाशत्पणो दण्डः ॥

หากฝ่าฝืนข้อกำหนดนั้น ปรับห้าสิบสี่ปณะ (paṇa)

Sutra 11

एकपदीप्रतिक्रान्तमरत्निं वा चक्रिचतुष्पदस्थानमग्निष्ठमुदञ्जरस्थानं रोचनीं कुट्टनीं वा कारयेत् ॥

ควรจัดให้มี—โดยเว้นระยะเหลื่อมหนึ่งปทะ หรือภายในหนึ่งอรัตนิ—พื้นที่ต่าง ๆ เช่น ที่ตั้งรถ/ที่ค้ำล้อ ที่สำหรับสัตว์สี่เท้า ที่ก่อไฟ/เตา ที่วางหม้อน้ำ และอุปกรณ์ให้แสงสว่าง/ทำงาน (rocanī, kuṭṭanī)

Sutra 12

तस्यातिक्रमे चतुर्विंशतिपणो दण्डः ॥

หากฝ่าฝืนกฎนั้น ปรับยี่สิบสี่ปณะ (paṇa)

Sutra 13

सर्ववास्तुकयोः प्राक्षिप्तकयोर्वा शालयोः किष्कुरन्तरिका त्रिपदी वा ॥

ระหว่างยุ้งฉาง/คลังเก็บ—ไม่ว่าจะอยู่รอบพื้นที่ก่อสร้างทั้งหมดหรือเป็นส่วนที่แทรก/ติดกัน—ระยะที่กำหนดคือหนึ่งกิษกุ (kiṣku) หรือสามปทะ (pada)

Sutra 14

तयोश्चतुरङ्गुलं नीप्रान्तरम् (नीव्रान्तरम्) समारूढकं वा ॥

ระหว่างสองฝ่าย (บ้าน/กำแพงที่ติดกัน) ควรเว้นช่องว่างสี่อังคุล หรือจัดทำรอยต่อแบบยกเป็นขั้น (สมารูฒกะ).

Sutra 15

किष्कुमात्रमाणिद्वारमन्तरिकायां खण्डफुल्लार्थमसम्पातं कारयेत् ॥

ในช่องว่างระหว่าง (antarikā) อาจทำประตู/ช่องเปิดเล็กขนาดหนึ่งกิษกุเพื่อการใช้งานจำกัด เช่น การซ่อมบำรุงได้ แต่ต้องไม่ทำให้เกิดการเข้า/กระแทกโดยตรง

Sutra 16

प्रकाशार्थमल्पमूर्ध्वं वातायनं कारयेत् ॥

เพื่อให้มีแสง ควรทำหน้าต่างเล็กไว้สูงขึ้นไป

Sutra 17

तदवसिते वेश्मनिच्छादयेत् ॥

เมื่อสิ่งนั้น (การจัดทำ/การก่อสร้าง) เสร็จแล้ว ควรปิด/คลุมเรือนให้เรียบร้อย (ทำให้เสร็จและปลอดภัย)

Sutra 18

सम्भूय वा गृहस्वामिनो यथेष्टं कारयेयुः अनिष्टं वारयेयुः ॥

หรือไม่ก็ให้เจ้าของเรือนร่วมกันดำเนินการ: ทำสิ่งที่เห็นชอบร่วมกัน และยับยั้งสิ่งที่ไม่พึงประสงค์

Sutra 19

वानलट्याश्चोर्ध्वमावार्यभागं कटप्रच्छन्नमवमर्शभित्तिं वा कारयेद्वर्षाबाधभयात् ॥

ด้วยเกรงความเสียหาย/ความรบกวนจากฝน เหนือแนวเขตควรทำส่วนที่ป้องกันไว้—จะกั้น/บังด้วยสานเสื่อก็ได้ หรือทำเป็นผิว/กำแพงป้องกันก็ได้

Sutra 20

तस्यातिक्रमे पूर्वः साहसदण्डः प्रतिलोमद्वारवातायनबाधायां च अन्यत्र राजमार्गरथ्याभ्यः ॥

หากฝ่าฝืนกฎนั้น ให้ปรับโทษสาหสระดับที่หนึ่ง; เช่นเดียวกันเมื่อกีดขวางประตูหรือหน้าต่างโดยไม่ชอบ/ในทางตรงข้าม—ยกเว้นกรณีที่เกี่ยวกับถนนหลวงของพระราชาและถนนสาธารณะ

Sutra 21

खातसोपानप्रणालीनिश्रेण्यवस्करभागैर्बहिर्बाधायां भोगनिग्रहे च ॥

ให้ใช้หลักเดียวกัน (การควบคุมด้วยโทษปรับ) เมื่อมีการกีดขวางภายนอกเพราะหลุม ขั้นบันได รางระบายน้ำ บันได หรือส่วนที่ยื่นออกมา—และเมื่อสิ่งเหล่านี้ทำให้ผู้อื่นถูกจำกัดการใช้และการเสพประโยชน์โดยชอบ

Sutra 22

परकुड्यमुदकेनोपघ्नतो द्वादशपणो दण्डः मूत्रपुरीषोपघाते द्विगुणः ॥

หากทำให้กำแพง/บ้านของผู้อื่นเสียหายด้วยน้ำ ให้ปรับสิบสองปณะ; หากความเสียหายเกิดจากปัสสาวะหรืออุจจาระ ให้ปรับเป็นสองเท่า

Sutra 23

प्रणालीमोक्षो वर्षति अन्यथा द्वादशपणो दण्डः ॥

การปล่อยน้ำผ่านราง/ท่อระบายน้ำ อนุญาตเมื่อมีฝนตก; หากไม่ใช่เวลาฝนตก ให้ปรับสิบสองปณะ

Sutra 24

प्रतिषिद्धस्य च वसतः निरस्यतश्चावक्रयिणमन्यत्र पारुष्यस्तेयसाहससंग्रहणमिथ्याभोगेभ्यः ॥

หากผู้เช่าอยู่อาศัยโดยฝ่าฝืนข้อห้าม หรือหากถูกขับไล่ เจ้าของบ้านย่อมเอาเขาออกได้ (ไล่ออกได้)—เว้นแต่กรณีที่เกี่ยวข้องกับการทำร้าย (pāruṣya) การลักขโมย (steya) การกระทำรุนแรง/อุกอาจ (sāhasa) การยึดครองหรือกักไว้โดยมิชอบ (saṅgrahaṇa) หรือการเสพ/อ้างสิทธิ์โดยทุจริต (mithyābhoga) ซึ่งต้องพิจารณาตามความผิดนั้นๆ

Sutra 25

स्वयं अभिप्रस्थितो वर्षावक्रयशेषं दद्यात् ॥

หากผู้เช่าออกไปด้วยความสมัครใจ เขาต้องชำระค่าเช่ารายปีส่วนที่เหลืออยู่ให้ครบ

Sutra 26

सामान्ये वेश्मनि साहाय्यमप्रयच्छतः सामान्यमुपरुन्धतो भोगं च गृहे द्वादशपणो दण्डः ॥

ในที่อยู่อาศัยร่วมกัน ผู้ที่ไม่ให้ความช่วยเหลือตามสมควร หรือขัดขวางการใช้/การเข้าถึงส่วนรวม และยึดเอาการใช้สอยภายในบ้านไปเป็นของตน ต้องปรับสิบสองปณะ

Sutra 27

विनाशयतस्तद्द्विगुणः ॥

ผู้ที่ทำลาย (สิ่งอำนวยประโยชน์/ประโยชน์ส่วนรวม) ต้องรับโทษปรับเป็นสองเท่าของนั้น

Sutra 28

विवृतानां च सर्वेषां सामान्यो भोग इष्यते ॥

…และสำหรับสิ่งอำนวยความสะดวกที่เปิด/เข้าถึงได้ทั้งหมดเช่นนี้ กำหนดให้ใช้สอยร่วมกัน (เป็นส่วนรวม)