Adhyaya 6
การมรดกถูกออกแบบเป็นความมั่นคงของรัฐ: สัดส่วนที่เป็นมาตรฐานและทายาทสำรองทำให้ศาลเป็นผู้จัดสรรคนสุดท้าย ป้องกันทรัพย์สินของครอบครัวกลายเป็นเชื้อเพลิงกบฏหรือรายได้ที่สูญหาย ข้อพิพาทเรื่องการสืบทอดถูกมองว่าเป็นภัยต่อการผลิต รายได้ และสันติภายใน (ตามตรรกะวิจิคีษุ) กรณีพิเศษถูกแก้ไขโดยการจัดอันดับสิทธิ์ในหมู่ทายาทที่มีฐานะเท่าเทียมและไม่เท่าเทียม เส้นทางทดแทนใช้เมื่อทายาททางตรงไม่มี (เครือญาติ; ครู-ศิษย์) การแต่งตั้งการสืบพันธุ์ที่มีการควบคุมได้รับอนุญาตเพื่อสร้างบุตรเกษตรชะ รักษาความต่อเนื่องของภาระหน้าที่ตระกูล-ทรัพย์สิน การบังคับใช้เปลี่ยนจากการบีบบังคับของตระกูลเป็นการตัดสินบวกกับการจดทะเบียน รักษาสินทรัพย์ให้ชัดแจ้งสำหรับการเก็บภาษีและหน้าที่ การดูแลผู้อยู่ในปกครองและภาระหน้าที่ครัวเรือนได้รับการรับประกันผ่านการโอนที่เป็นระเบียบ
Sutras
Sutra 1
एकस्त्रीपुत्राणां ज्येष्ठांशः ब्राह्मणानामजाः क्षत्रियाणामश्वाः वैश्यानां गावः शूद्राणामवयः ॥
ในบรรดาบุตรที่เกิดจากมารดาเดียวกัน ส่วนแบ่งพิเศษของบุตรหัวปีคือ แพะสำหรับพราหมณ์ ม้าสำหรับกษัตริย์ โคสำหรับแพศย์ และแกะสำหรับศูทร
Sutra 2
काणलङ्गास्तेषां मध्यमांशः भिन्नवर्णाः कनिष्ठांशः ॥
สัตว์เหล่านั้นที่ตาบอดข้างหนึ่งหรือขาพิการเป็นส่วนแบ่งของบุตรคนกลาง สัตว์ที่มีสีผสมเป็นส่วนแบ่งของบุตรคนเล็ก
Sutra 3
चतुष्पदाभावे रत्नवर्जानां दशानां भागं द्रव्याणामेकं ज्येष्ठो हरेत् ॥
ในกรณีที่ไม่มีสัตว์สี่เท้า บุตรหัวปีพึงรับส่วนแบ่งพิเศษหนึ่งในสิบของทรัพย์สิน โดยยกเว้นอัญมณี
Sutra 4
प्रतिमुक्तस्वधापाशो हि भवति ॥
เพราะท่านผู้นั้นคือบุตรหัวปี มีหน้าที่ผูกพันในการถวายบูชาแด่บรรพบุรุษ
Sutra 5
इत्यौशनसो विभागः ॥
นี่คือวิธีการแบ่งสันนิบาทตามสำนักของท่านอุษณัส
Sutra 6
पितुः परिवापाद् यानमाभरणं च ज्येष्ठांशः शयनासनं भुक्तकांस्यं च मध्यमांशः कृष्णं धान्यायसं गृहपरिवापो गोशकटं च कनिष्ठांशः ॥
จากทรัพย์สินส่วนตัวของบิดา รถม้าและเครื่องประดับเป็นส่วนแบ่งของบุตรหัวปี เตียง อาสนะ และภาชนะทองแดงสำหรับรับประทานเป็นส่วนแบ่งของบุตรคนกลาง ธัญพืชสีดำ เหล็ก เครื่องใช้ในบ้าน และเกวียนเทียมโคเป็นส่วนแบ่งของบุตรคนเล็ก
Sutra 7
शेषद्रव्याणामेकद्रव्यस्य वा समो विभागः ॥
ส่วนทรัพย์สินที่เหลืออยู่ หรือสิ่งของสิ่งเดียวที่เหลืออยู่ การแบ่งปันจะต้องเท่ากัน
Sutra 8
अदायादा भगिन्यः मातुः परिवापाद्भुक्तकांस्याभरणभागिन्यः ॥
พี่สาวน้องสาวไม่ใช่ทายาทของมรดกบิดา พวกนางได้รับส่วนแบ่งจากทรัพย์สินส่วนตัวของมารดา คือภาชนะทองสัมฤทธิ์และเครื่องประดับ
Sutra 9
मानुषहीनो ज्येष्ठस्तृतीयमंशं ज्येष्ठांशाल् लभेत चतुर्थमन्यायवृत्तिः निवृत्तधर्मकार्यो वा ॥
บุตรหัวปีที่ขาดคุณสมบัติของบุรุษจะได้รับหนึ่งในสามของส่วนที่กำหนดไว้สำหรับบุตรหัวปี ผู้กระทำอย่างไม่ยุติธรรมหรือละทิ้งหน้าที่ทางศาสนาจะได้รับหนึ่งในสี่
Sutra 10
कामाचारः सर्वं जीयेत ॥
บุตรที่เกิดจาก ‘กามาจาร’ (การอยู่ร่วมกันด้วยความปรารถนาร่วมกัน) ย่อมได้รับมรดกทั้งหมด
Sutra 11
तेन मध्यमकनिष्ठौ व्याख्यातौ ॥
ด้วยหลักการนั้น ‘บุตรคนกลาง’ และ ‘บุตรคนเล็ก’ (บุตร/ทายาท) ก็อธิบายได้เช่นกัน กล่าวคือ สถานะของพวกเขาพึงกำหนดโดยอนุโลมตามหลักเดียวกัน
Sutra 12
तयोर्मानुषोपेतो ज्येष्ठांशादर्धं लभेत ॥
ในสองคนนั้น ผู้ที่ได้รับการสถาปนาด้วยการกระทำ/การยอมรับของมนุษย์ (มานุษโอเปต) พึงได้ครึ่งหนึ่งของส่วนของบุตรคนโต
Sutra 13
नानास्त्रीपुत्राणां तु संस्कृतासंस्कृतयोः कन्याकृतक्षतयोरभावे च एकस्याः पुत्रयोर्यमयोर्वा पूर्वजन्मना ज्येष्ठभावः ॥
สำหรับบุตรที่เกิดจากสตรีต่างคนกัน: เมื่อไม่มีตัวแยกแยะ เช่น สถานะ ‘ผ่านพิธี/ไม่ผ่านพิธี’ หรือเครื่องหมายจำแนกอื่น (เช่น ร่องรอยการร่วมเพศครั้งแรกของหญิงพรหมจารี) และเมื่อบุตรสองคนของมารดาเดียวกันเป็นฝาแฝด ความเป็นพี่ (จเยษฐะ) ให้ตัดสินตามการเกิดก่อน คือผู้ที่คลอดก่อน
Sutra 14
सूतमागधव्रात्यरथकाराणामैश्वर्यतो विभागः ॥
สำหรับกลุ่มสุตะ มาคธะ วราตยะ และรถการ การแบ่ง (มรดก) ให้เป็นไปตามไอศวรรยะ คือฐานะ/กำลังความสามารถ/ทรัพยากรของพวกเขา
Sutra 15
शेषास्तमुपजीवेयुः ॥
สมาชิกที่เหลือพึงดำรงชีพโดยอาศัยเขา (อยู่ในความอุปการะ/การเลี้ยงดูของเขา)
Sutra 16
अनीश्वराः समविभागाः ॥
ผู้ที่ไร้อำนาจ/ไร้ปัจจัย (อนีศวระ) ให้แบ่งส่วนเท่า ๆ กัน
Sutra 17
चातुर्वर्ण्यपुत्राणां ब्राह्मणीपुत्रश्चतुरोऽंशान् हरेत्क्षत्रियापुत्रस्त्रीनंशान्वैश्यापुत्रो द्वावंशौ एकं शूद्रापुत्रः ॥
ในบรรดาบุตรตามสี่วรรณะ: บุตรของพราหมณีให้ได้สี่ส่วน; บุตรของกษัตริยาได้สามส่วน; บุตรของไวศยาได้สองส่วน; บุตรของศูทราได้หนึ่งส่วน
Sutra 18
तेन त्रिवर्णद्विवर्णपुत्रविभागः क्षत्रियवैश्ययोर्व्याख्यातः ॥
ด้วยกฎเดียวกันนี้ การแบ่งส่วนในหมู่บุตรในกรณีผสมสามวรรณะและสองวรรณะ ก็อธิบายได้สำหรับกรณีของกษัตริย์และไวศยะด้วย
Sutra 19
ब्राह्मणस्यानन्तरापुत्रस्तुल्यांशः ॥
สำหรับพราหมณ์ บุตรที่เรียกว่า ‘อนันตระ’ ได้ส่วนเท่ากัน
Sutra 20
क्षत्रियवैश्ययोरर्धांशः तुल्यांशो वा मानुषोपेतः ॥
ในกรณีของกษัตริย์และพ่อค้า บุตรที่เกิดจากภรรยาชนชั้นศูทรจะได้รับส่วนแบ่งครึ่งหนึ่ง หรือส่วนแบ่งเท่ากันหากบุตรนั้นมีคุณสมบัติมนุษย์ที่เหนือกว่า
Sutra 21
तुल्यातुल्ययोरेकपुत्रः सर्वं हरेत्बन्धूंश्च बिभृयात् ॥
บุตรคนเดียว ไม่ว่าจะเกิดจากภรรยาต่างวรรณะหรือวรรณะเดียวกัน จะรับมรดกทรัพย์สินทั้งหมดและต้องดูแลเลี้ยงดูญาติพี่น้อง
Sutra 22
ब्राह्मणानां तु पारशवस्तृतीयमंशं लभेत द्वावंशौ सपिण्डः कुल्यो वासन्नः स्वधादानहेतोः ॥
ในหมู่พราหมณ์ บุตรปารศวะที่เกิดจากภรรยาชนชั้นศูทรจะได้รับส่วนแบ่งหนึ่งในสาม สปินทะหรือกุลยะที่อยู่ใกล้จะได้รับสองส่วนเพื่อประกอบพิธีบูชาอุทิศแด่บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ
Sutra 23
तदभावे पितुराचार्योऽन्तेवासी वा ॥
ในกรณีที่ไม่มีญาติพี่น้องดังกล่าว ครูบาอาจารย์ของบิดาหรือศิษย์จะรับทรัพย์สินนั้นและประกอบพิธีกรรม
Sutra 24
क्षेत्रे वा जनयेदस्य नियुक्तः क्षेत्रजं सुतम् । मातृबन्धुः सगोत्रो वा तस्मै तत्प्रदिशेद्धनम् ॥
อีกทางหนึ่ง บุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งอาจให้กำเนิดบุตรเกษตรชะในนาของเขา คือภรรยาของผู้ล่วงลับ ญาติฝ่ายมารดาหรือผู้มีโคตรเดียวกันจะมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่บุตรเกษตรชะ
Frequently Asked Questions
It reduces succession violence and litigation, keeps households economically continuous, and ensures dependents/kindred are maintained—thereby preserving public order and the taxable, creditworthy stability of property.
This unit does not state a fixed fine; enforcement is via court decree under royal daṇḍa: wrongful withholding or dispossession triggers judicial restitution, compulsory partition/transfer, and punishments applicable under general fraud/force-in-property rules in Vyavahāra.
Ask anything about Adhyaya 6 of the Arthashastra
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
