Opening the text

การแบ่งมรดกและการสืบทอดมรดกถูกจัดเป็นระบบกฎหมายการเงิน: กำหนดนิยามทรัพย์สิน, กำหนดความเป็นอันหนึ่งอันเดียวหรือการแยกของครอบครัว, แล้วจัดสรรสัดส่วนและทายาทเพื่อให้ความมั่งคั่งเคลื่อนย้ายโดยปราศจากความรุนแรงหรือการฟ้องร้องไม่รู้จบ คำพิพากษาที่คาดการณ์ได้ในข้อพิพาททรัพย์สินครอบครัวปกป้องรายได้และระเบียบสังคม การแยกแจกแจงระหว่างทรัพย์สินบรรพบุรุษ (pitṛdravyam) และทรัพย์ที่หามาเอง (svayaṃ ārjitam) เป็นรากฐานของผลลัพธ์ ครอบครัวร่วมที่ยังไม่แบ่งแยก (piṇḍa) เทียบกับสถานะที่แยกแล้ว (vicchinna) กำหนดว่าจะใช้การแบ่งเท่าๆ กันหรือไม่ ลำดับทายาทที่ตายแล้วไม่มีบุตรชายป้องกันช่องว่างอำนาจและการบีบบังคับในหมู่เครือญาติ กฎสัดส่วนสำหรับทายาทที่รับมรดกทรัพย์สินบรรพบุรุษที่ยังไม่แบ่งแยกลดการแตกแยกเพื่อผลประโยชน์ พระราชกฤษฎีกาที่เป็นลายลักษณ์อักษรและบันทึกได้ทำให้ทรัพย์สินเข้าใจได้โดยรัฐและยับยั้งการฟ้องร้องซ้ำ การรวมภายในผ่านระเบียบครอบครัวที่มีวินัยสนับสนุนความสามารถทางยุทธศาสตร์ของผู้ปกครอง (vijigīṣu)
Sutra 1
अनीश्वराः पितृमन्तः स्थितपितृमातृकाः पुत्राः ॥ कZ_०३.५.०१ ॥
ตราบใดที่บิดายังอยู่ และตราบใดที่บิดาและมารดาทั้งสองยังมีชีวิต/อยู่ บุตรชายย่อมไม่เป็นผู้มีอำนาจโดยอิสระ
Sutra 2
तेषामूर्ध्वं पितृतो दायविभागः पितृद्रव्याणाम् ॥ कZ_०३.५.०२ ॥
ต่อเมื่อหลังจากนั้น (คือเมื่อบิดาไม่อยู่/อำนาจสิ้นสุดแล้ว) จึงมีการแบ่งมรดกจากทรัพย์ของบิดา
Sutra 3
स्वयं आर्जितमविभाज्यमन्यत्र पितृद्रव्यादुत्थितेभ्यः ॥ कZ_०३.५.०३ ॥
ทรัพย์ที่หามาได้ด้วยตนเองไม่ต้องแบ่ง—เว้นแต่ส่วนที่เกิดจาก/สืบเนื่องจากทรัพย์ของบิดา
Sutra 4
पितृद्रव्यादविभक्तोपगतानां पुत्राः पौत्रा वा आचतुर्थादित्यंशभाजः ॥ कZ_०३.५.०४ ॥
บุตรหรือหลานที่ยังคงอยู่ในทรัพย์สินร่วมที่ยังไม่แบ่งซึ่งสืบมาจากทรัพย์ของบิดา ย่อมมีสิทธิในส่วนแบ่งตั้งแต่รุ่นที่สี่เป็นต้นไป
Sutra 5
तावदविच्छिन्नः पिण्डो भवति ॥ कZ_०३.५.०५ ॥
ตราบเท่านั้น ทรัพย์สินของตระกูลยังคงเป็นหน่วยร่วมที่ไม่แตกแยก (ปิณฑะที่ไม่ขาดตอน) อยู่
Sutra 6
विच्छिन्नपिण्डाः सर्वे समं विभजेरन् ॥ कZ_०३.५.०६ ॥
เมื่อหน่วยร่วมถูกแยกออกแล้ว (คือมีการแบ่งทรัพย์), ทุกคน (ทายาทที่มีสิทธิ) พึงแบ่งเท่า ๆ กัน
Sutra 7
अपितृद्रव्या विभक्तपितृद्रव्या वा सह जीवन्तः पुनर्विभजेरन् ॥ कZ_०३.५.०७ ॥
ผู้ที่ไม่มีทรัพย์มรดกฝ่ายบิดา หรือผู้ที่ทรัพย์มรดกฝ่ายบิดาถูกแบ่งไปแล้ว หากอยู่ร่วมกัน ก็อาจแบ่งกันใหม่ได้ (ในทรัพย์ที่สะสมร่วมกัน)
Sutra 8
यतश्चोत्तिष्ठेत स द्व्यंशं लभेत ॥ कZ_०३.५.०८ ॥
ผู้ที่ด้วยความพยายามของตนทำให้ (ทรัพย์ร่วม) ตั้งขึ้น/เจริญขึ้น พึงได้รับส่วนแบ่งเป็นสองเท่า
Sutra 9
द्रव्यमपुत्रस्य सोदर्या भ्रातरः सहजीविनो वा हरेयुः कन्याश्च ॥ कZ_०३.५.०९ ॥
ทรัพย์ของชายที่ไม่มีบุตรชาย พึงให้พี่น้องชายร่วมบิดามารดา หรือญาติที่อยู่ร่วมกันรับไป; และ (เมื่อไม่มี/ตามที่กำหนด) บุตรสาวด้วย
Sutra 10
रिक्थं पुत्रवतः पुत्रा दुहितरो वा धर्मिष्ठेषु विवाहेषु जाताः ॥ कZ_०३.५.१० ॥
มรดกของชายผู้มีบุตรตกแก่บุตรชายของเขา; หรือแก่บุตรหญิงที่เกิดจากการสมรสอันชอบด้วยธรรม (ชอบด้วยกฎหมายจารีต).
Sutra 11
तदभावे पिता धरमाणः ॥ कZ_०३.५.११ ॥
หากไม่มีบุคคลเหล่านั้น บิดา—ถ้ายังมีชีวิตอยู่—ย่อมรับ (ทรัพย์มรดก).
Sutra 12
पित्रभावे भ्रातरो भ्रातृपुत्राश्च ॥ कZ_०३.५.१२ ॥
หากบิดาไม่อยู่ พี่น้องชายและบุตรของพี่น้องชาย (เป็นผู้รับมรดก).
Sutra 13
अपितृका बहवोऽपि च भ्रातरो भ्रातृपुत्राश्च पितुरेकमंशं हरेयुः ॥ कZ_०३.५.१३ ॥
ในกรณีที่ไม่มีบิดา แม้ผู้มีสิทธิรับมรดกจะมีหลายคน พี่น้องชายและบุตรของพี่น้องชายพึงรับร่วมกันเพียงส่วนเดียว คือส่วนที่บิดาพึงได้ (โดยรวม).
Sutra 14
सोदर्याणामनेकपितृकाणां पितृतो दायविभागः ॥ कZ_०३.५.१४ ॥
ในหมู่พี่น้องร่วมมารดาแต่ต่างบิดา การแบ่งมรดกให้แบ่งตามฝ่ายบิดา (ตามทรัพย์ของบิดาแต่ละคน)
Sutra 15
पितृभ्रातृपुत्राणां पूर्वे विद्यमाने नापरमवलम्बन्ते ज्येष्ठे च कनिष्ठमर्थग्राहिणम् ॥ कZ_०३.५.१५ ॥
สำหรับบุตรของพี่หรือน้องชายของบิดา (ลูกพี่ลูกน้องฝ่ายบิดา) เมื่อมีผู้มีสิทธิ์ที่มาก่อน/ผู้ใหญ่กว่าอยู่แล้ว ผู้มาภายหลังย่อมอาศัยเขา (อ้างสิทธิ์ผ่านเขา) ไม่ได้; และเมื่อมีผู้พี่คนโตอยู่ ผู้ที่อายุน้อยสุดซึ่งรับทรัพย์ไปย่อมไม่ถูกยอมรับว่าเป็นผู้มีสิทธิ์เหนือผู้พี่คนโตนั้น।
Sutra 16
जीवद्विभागे पिता नैकं विशेषयेत् ॥ कZ_०३.५.१६ ॥
ในการแบ่งทรัพย์ขณะบิดายังมีชีวิต บิดาไม่พึงลำเอียงโดยให้ส่วนพิเศษแก่บุตรเพียงคนเดียว।
Sutra 17
न चैकमकारणान्निर्विभजेत ॥ कZ_०३.५.१७ ॥
และไม่พึงตัดแยก (กันออก/ตัดสิทธิ์) ผู้ใดผู้หนึ่งในการแบ่งทรัพย์โดยไม่มีเหตุอันควร।
Sutra 18
पितुरसत्यर्थे ज्येष्ठाः कनिष्ठाननुगृह्णीयुः अन्यत्र मिथ्यावृत्तेभ्यः ॥ कZ_०३.५.१८ ॥
เมื่อทรัพย์/กำลังของบิดาไม่เพียงพอ พี่ ๆ ควรอุปการะและช่วยเหลือน้อง ๆ—ยกเว้นผู้ที่มีความประพฤติทุจริตหรือหลอกลวง।
Sutra 19
प्राप्तव्यवहाराणां विभागः ॥ कZ_०३.५.१९ ॥
มีการแบ่ง (จัดสรร) สำหรับเรื่อง/ทรัพย์ที่ได้เข้าสู่ขั้นการทำธุรกรรมหรือการเรียกร้องแล้ว (คือทรัพย์หรือภาระผูกพันที่ถึงขั้นเป็นเรื่องฟ้องร้องได้) ด้วย।
Sutra 20
अप्राप्तव्यवहाराणां देयविशुद्धं मातृबन्धुषु ग्रामवृद्धेषु वा स्थापयेयुः आव्यवहारप्रापणात्प्रोषितस्य वा ॥ कZ_०३.५.२० ॥
สำหรับผู้ที่ยังไม่สามารถหรือยังไม่เริ่มทำธุรกรรม ให้ฝากจำนวนเงินที่พึงได้สุทธิ (หลังหักหนี้/ภาระผูกพันแล้ว) ไว้กับญาติฝ่ายมารดาหรือผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้าน; และในกรณีที่ผู้หนึ่งไม่อยู่เพราะยังไม่เข้าสู่การทำธุรกรรมหรือเพราะไปอยู่ต่างถิ่น ก็ให้ทำเช่นเดียวกัน.
Sutra 21
सम्निविष्टसममसम्निविष्टेभ्यो नैवेशनिकं दद्युः कन्याभ्यश्च प्रादानिकम् ॥ कZ_०३.५.२१ ॥
แก่ผู้ที่ยังไม่ตั้งหลักเป็นครัวเรือน ให้มอบ ‘ไนเวศนิกะ’ (ส่วนจัดตั้งที่อยู่อาศัย) เทียบเท่าผู้ที่ตั้งหลักแล้ว; และแก่บุตรสาวให้มอบ ‘ปราทานิกะ’ (ส่วนสำหรับการให้ในการสมรส/สินเดิม) ด้วย.
Sutra 22
ऋणरिक्थयोः समो विभागः ॥ कZ_०३.५.२२ ॥
หนี้และริกถะ (ทรัพย์มรดก) ให้แบ่งเท่า ๆ กัน.
Sutra 23
उदपात्राण्यपि निष्किंचना विभजेरनित्याचार्याः ॥ कZ_०३.५.२३ ॥
แม้แต่ภาชนะใส่น้ำก็พึงแบ่งกันในหมู่ผู้ไร้ทรัพย์ (นิษฺกิญฺจน); และผู้มีวัตรไม่มั่นคง (อนิตฺยาจารฺยะ—นักบวช/จาริกไม่เป็นระเบียบ) ก็อยู่ในเกณฑ์ต้องแบ่งเช่นกัน.
Sutra 24
छलमेतदिति कौटिल्यः ॥ कZ_०३.५.२४ ॥
เกาฏิลยะกล่าวว่า: “นี่คือการฉ้อฉล/กลอุบายหลอกลวง”
Sutra 25
सतोऽर्थस्य विभागो नासतः ॥ कZ_०३.५.२५ ॥
การแบ่งทรัพย์ทำได้เฉพาะทรัพย์ที่มีอยู่ ไม่ใช่ทรัพย์ที่ไม่มีอยู่
Sutra 26
एतावानर्थः सामान्यस्तस्यैतावान्प्रत्यंश इत्यनुभाष्य ब्रुवन् साक्षिषु विभागं कारयेत् ॥ कZ_०३.५.२६ ॥
เมื่อกล่าวว่า “นี่คือทรัพย์สินร่วมทั้งหมด; นี่คือส่วนที่เป็นสัดส่วนของเขา” แล้ว พึงให้ทำการแบ่งต่อหน้าพยาน
Sutra 27
दुर्विभक्तमन्योन्यापहृतमन्तर्हितमविज्ञातोत्पन्नं वा पुनर्विभजेरन् ॥ कZ_०३.५.२७ ॥
พึงแบ่งใหม่ (ทรัพย์มรดก) หากแบ่งผิดพลาด ถูกยักยอกกันเอง ถูกซ่อนไว้ หรือหากภายหลังมีทรัพย์เกิดขึ้นที่เดิมไม่รู้มาก่อน
Sutra 28
अदायादकं राजा हरेत्स्त्रीवृत्तिप्रेतकार्यवर्जमन्यत्र श्रोत्रियद्रव्यात् ॥ कZ_०३.५.२८ ॥
ทรัพย์ที่ไม่มีทายาทโดยชอบด้วยกฎหมาย พระราชาพึงยึด (เป็นทรัพย์ตกเป็นของหลวง) เว้นแต่ส่วนที่กันไว้เพื่อการเลี้ยงดูสตรีและพิธีศพ/ศราทธ์; แต่ไม่ใช้กับทรัพย์ของศฺโรตริยะ
Sutra 29
तत्त्रैवेद्येभ्यः प्रयच्छेत् ॥ कZ_०३.५.२९ ॥
พึงพระราชทาน (ทรัพย์นั้น) แก่พวกไตรเวทยะ
Sutra 30
पतितः पतिताज्जातः क्लीबश्चानंशाः जडोन्मत्तान्धकुष्ठिनश्च ॥ कZ_०३.५.३० ॥
ผู้ตกต่ำ (ปติตะ), ผู้เกิดจากผู้ตกต่ำ และผู้เป็นหมัน—คนเหล่านี้ไม่มีสิทธิ์ในส่วนแบ่ง; เช่นเดียวกับผู้ปัญญาทึบ คนบ้า คนตาบอด และผู้เป็นโรคเรื้อน.
Sutra 31
सति भार्यार्थे तेषामपत्यमतद्विधं भागं हरेत् ॥ कZ_०३.५.३१ ॥
เมื่อมีการจัดสรรเพื่อการเลี้ยงดูภรรยาแล้ว บุตรของพวกเขา—หากมิได้เป็นผู้ขาดคุณสมบัติในลักษณะเดียวกัน—ย่อมได้รับส่วนแบ่งของตน.
Sutra 32
ग्रासाच्छादनमितरे पतितवर्जाः ॥ कZ_०३.५.३२ ॥
ส่วนคนอื่น ๆ (ที่ถูกตัดสิทธิ์จากส่วนแบ่ง) ให้ได้รับอาหารและเครื่องนุ่งห่ม—ยกเว้นผู้ตกต่ำ (ปติตะ).
Sutra 33
तेषां च कृतदाराणां लुप्ते प्रजनने सति ॥ कZ_०३.५.३३अब् ॥
และในกรณีของผู้ที่มีคู่ครองแล้ว เมื่อการให้กำเนิดได้สิ้นสุดลง (หรือไม่มี)…
Sutra 34
सृजेयुर्बान्धवाः पुत्रांस्तेषामंशान्प्रकल्पयेत् ॥ कZ_०३.५.३३च्द् ॥
ไม่มีข้อความที่ให้แปล
Household stability through predictable shares and heir-order; fewer feuds and lawsuits; continuity of production in joint families; clearer ownership records that support credit, taxation, and public order—thereby strengthening the treasury and internal security.
This passage itself does not specify a tariff of fines; enforcement is via court decree: wrongful appropriation, concealment of estate, or refusal to honor adjudicated partition would be punished under general theft/fraud/contempt-of-court principles elsewhere in Book 3 (property and procedural offences), including restitution and fines calibrated to the value and intent.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.