Varaha Purana 187.91: Adhyaya 187, Shloka 91
Determination of the Origin and Procedure of the Ancestral Offering
Pitṛyajña/Śrāddha
कण्ठस्थानं गते जीवे भीतिविभ्रान्तमानसः ॥ ज्ञात्वा च विह्वलं तत्र शीघ्रं निःसारयेद्गृहात् ॥ १०१ ॥ कुशास्तरणशायी च दिशः सर्वा न पश्यति ॥ लब्धस्मृतिर्मुहूर्तं तु यावज्जीवो न पश्यति ॥
kaṇṭhasthānaṃ gate jīve bhītivibhrāntamānasaḥ || jñātvā ca vihvalaṃ tatra śīghraṃ niḥsārayed gṛhāt || 101 || kuśāstaraṇaśāyī ca diśaḥ sarvā na paśyati || labdhasmṛtir muhūrtaṃ tu yāvaj jīvo na paśyati ||
జీవం కంఠస్థానానికి చేరినప్పుడు మనస్సు భయంతో కలవరపడి దిక్కుతెలియని స్థితిలో ఉంటుంది. ఆ వేళ కలతను గ్రహించి అతనిని త్వరగా ఇంటి నుండి బయటకు తీసుకురావాలి. కుశగడ్డి పరుపుపై పడుకోబెట్టినప్పుడు అతడు దిశలను చూడలేడు; క్షణకాలం స్మృతి వచ్చినా జీవికి స్పష్టంగా గ్రహణం ఉండదు.
Varāha (default, dialogue framework)
FAQs
It preserves a late-classical Hindu household ritual protocol for the liminal moment of dying, showing how Purāṇic narration overlaps with normative ritual handbooks.
No explicit geographic location is named in this verse; the setting is domestic (gṛha) and ritual (kuśa bedding).
To respond promptly and carefully to a dying person’s distress, relocating them to an appropriate ritual setting with attentiveness rather than neglect.
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.