Adhyaya 168

Verse 1

सूत उवाच । एवं राज्यं परित्यज्य विश्वामित्रो द्विजोत्तमाः । हिमवन्तं नगं प्राप्य तपश्चक्रे सुदारुणम्

సూతుడు పలికెను—ఇలా రాజ్యాన్ని పరిత్యజించి, ద్విజోత్తముడైన విశ్వామిత్రుడు హిమవంత పర్వతాన్ని చేరి అత్యంత దారుణమైన తపస్సు ప్రారంభించాడు.

Verse 2

वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते सलिलाशयः । पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे स्थितो वर्षशतत्रयम्

వర్షాకాలంలో ఆకాశశయనము చేసెను; హేమంతంలో జలంలో నివసించెను; గ్రీష్మంలో పంచాగ్ని సాధన చేసెను—ఇలా మూడు వందల సంవత్సరాలు స్థిరంగా నిలిచెను.

Verse 3

फलमूलकृताहारस्ततो वर्षशतत्रयम् । ध्यायमानः परं ब्रह्म स्थितो ब्राह्मणसत्तमाः । शीर्णपर्णाशनः पश्चात्तावत्कालं व्यवस्थितः

తదుపరి ఫలమూలాహారంతో మూడు వందల సంవత్సరాలు గడిపెను; పరబ్రహ్మను ధ్యానిస్తూ ఆ బ్రాహ్మణోత్తముడు స్థిరంగా నిలిచెను. అనంతరం ఎండిపోయి రాలిన ఆకులను ఆహారంగా చేసుకొని అంతే కాలం తపస్సులో నిలిచెను.

Verse 5

ततश्चैव जलाहारस्तावन्मात्रं व्यवस्थितः । कालं स वायुभक्षश्च ततश्चैवायुतं समाः सूत उवाच । अथ दृष्ट्वा तपःशक्तिं तस्य तां त्रिदशाधिपः । पातायष्यति मां नूनमेष स्थानान्नृपोत्तमः

అప్పుడు అతడు అంతకాలం కేవలం జలాహారముతోనే నిలిచెను; తరువాత వాయుభక్షుడై అట్లే పదివేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసెను. సూతుడు పలికెను—అతని మహత్తర తపశ్శక్తిని చూచి దేవాధిపతి ఇలా తలంచెను: “ఈ నృపోత్తముడు నన్ను నా స్థానమునుండి తప్పక పడగొడతాడు.”

Verse 6

ततः प्रोवाच संगत्य साम्ना परमवल्गुना । विश्वामित्रं नृपश्रेष्ठं भयेन महताऽन्वितः

అప్పుడు అతడు మహాభయంతో కూడి, అత్యంత మధురమైన సామవచనములతో దగ్గరకు వెళ్లి నృపశ్రేష్ఠుడైన విశ్వామిత్రునితో పలికెను.

Verse 7

इंद्र उवाच । विश्वामित्र प्रतुष्टोऽस्मि तपसानेन पार्थिव । वरं वरय भद्रं ते यदभीष्टं हृदिस्थितम्

ఇంద్రుడు పలికెను—ఓ విశ్వామిత్రా, ఓ రాజా, నీ ఈ తపస్సుతో నేను పరమ సంతుష్టుడను. నీకు మంగళం కలుగుగాక; హృదయంలో ఉన్న కోరిక ఏదైతే ఉందో ఆ వరాన్ని కోరుకొనుము.

Verse 9

विश्वामित्र उवाच । ब्राह्मण्यं देहि मे शक्र यदि तुष्टोऽसि सांप्रतम् । तदर्थं तपसश्चर्यां जानीहि त्वं पुरंदर

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—ఓ శక్రా, ఈ సమయంలో నీవు సంతుష్టుడవైతే నాకు బ్రాహ్మణ్యాన్ని ప్రసాదించుము. ఓ పురందరా, ఇదే ప్రయోజనార్థం నేను తపస్సు చేశానని తెలుసుకొనుము.

Verse 10

विश्वामित्र उवाच । न ब्राह्मण्यात्परं किंचित्प्रार्थयामि सुरेश्वर

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—ఓ సురేశ్వరా, బ్రాహ్మణ్యమునకు మించినదేదీ నేను కోరను.

Verse 11

अपि त्रैलोक्यराज्यं ते वस्तुष्वन्येषु का कथा । तस्माद्गच्छ सुरश्रेष्ठ स्वराज्यं परिपालय

నాకు త్రిలోకాధిపత్యమూ ఇష్టముకాదు; మరి ఇతర విషయాల మాటేమిటి? కనుక, ఓ సురశ్రేష్ఠా, నీవు వెళ్లి నీ స్వరాజ్యాన్ని పాలించు।

Verse 12

परित्यक्ष्याम्यहं देहं यास्ये वाऽहं द्विजन्मताम् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य देवराजो दिवं गतः

నేను ఈ దేహాన్ని త్యజిస్తాను, లేక ద్విజత్వం (బ్రాహ్మణత్వం) పొందుతాను. అతని మాట విని దేవరాజు స్వర్గానికి వెళ్లాడు.

Verse 13

तस्य तं निश्चयं ज्ञात्वा सर्वदेवसमावृतः । विश्वामित्रोऽपि तद्रूपं चकार दुश्चरं तपः

అతని దృఢ నిశ్చయాన్ని తెలుసుకొని, సమస్త దేవతలతో చుట్టుముట్టబడి, విశ్వామిత్రుడూ అదే విధంగా అత్యంత కఠిన తపస్సు చేశాడు.

Verse 14

अथ वर्षसहस्रे तु व्यतिक्रान्ते द्विजोत्तमाः । अन्यस्मिन्वायुभक्षस्य विश्वामित्रस्य भूपतेः

తర్వాత, ఓ ద్విజోత్తమా, వెయ్యేళ్లు గడిచినప్పుడు—మరో సందర్భంలో—కేవలం వాయువే ఆహారంగా జీవించిన రాజు విశ్వామిత్రుని విషయమై…

Verse 15

आजगाम स्वयं ब्रह्मा पुण्यैर्देवर्षिभिः सह । अब्रवीत्तं महीपालं तपसा दग्धकिल्बिषम्

అప్పుడు స్వయంగా బ్రహ్మ పుణ్య దేవర్షులతో కలిసి వచ్చి, తపస్సుతో పాపాలు దగ్ధమైన ఆ రాజుతో పలికాడు.

Verse 16

श्रीब्रह्मोवाच । विश्वामित्र प्रतुष्टोऽस्मि तपसानेन सत्तम । वरं वरय भद्रं ते प्रदास्याम्यपि दुर्लभम्

శ్రీబ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ విశ్వామిత్రా, సత్తమా! నీ తపస్సుతో నేను పరమ సంతుష్టుడను. వరం కోరుము; నీకు మంగళం కలుగుగాక—దుర్లభమైనదైనను నేను ప్రసాదించెదను।

Verse 17

विश्वामित्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । ब्राह्मण्यं देहि मे देव नान्यदिष्टतमं महत्

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—హే దేవా! నాపై నీవు తుష్టుడవైతే, నాకు వరం ఇవ్వదలచితే, నాకు బ్రాహ్మణ్యాన్ని ప్రసాదించుము; దీనికన్నా ప్రియమూ మహత్తరమూ మరొకటి లేదు।

Verse 19

यन्न जातं धरापृष्ठे न भविष्यति कर्हिचित्

భూమి పృష్ఠమున ఎప్పుడూ జన్మించనిది, ఏ కాలముననూ కలుగనిది—అదే నా అభీష్టమైన, అత్యంత దుర్లభమైన పరమ వరము।

Verse 20

विश्वामित्र उवाच । गच्छ त्वं देवदेवेश ब्रह्मलोकमनुत्तमम् । अहं त्यक्ष्यामि वा प्राणान्संप्राप्स्ये वा द्विजन्मताम्

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—హే దేవదేవేశా! నీవు అనుత్తమమైన బ్రహ్మలోకమునకు వెళ్ళుము. నేను ప్రాణాలను త్యజించెదనో, లేక ద్విజత్వాన్ని (ద్విజన్మతాం) పొందెదనో।

Verse 21

अथ देवर्षिमध्यस्थ ऋचीको वाक्यमब्रवीत् । अस्य जन्मकृते देव ब्राह्म्यैर्मंत्रैर्मया चरुः

అప్పుడు దేవర్షుల మధ్య నిలిచిన ఋచీకుడు ఈ వాక్యము పలికెను—హే దేవా! ఇతని జన్మార్థం నేను బ్రాహ్మణిక మంత్రాలతో చరు (యజ్ఞాహుతి) సిద్ధం చేసితిని।

Verse 22

अभितो ब्रह्मसर्वस्वं तत्र सयोजितं मया । तेनैव क्षत्रजन्माऽयं ब्राह्मणश्चतुरानन

నేను అక్కడ అన్ని దిక్కులా బ్రహ్మతత్త్వసర్వస్వాన్ని సమ్యకంగా సంయోజించితిని. ఆ కర్మవల్ల క్షత్రియజన్ముడైన ఇతడును బ్రాహ్మణయోగ్యుడయ్యెను, ఓ చతురానన (బ్రహ్మా)।

Verse 23

ब्रह्मर्षिकीर्तयस्वैनं तस्मात्त्वं प्रपितामह । राज्यस्थोऽपि द्विजार्हाणि सत्कृत्यान्य करोदसौ

కాబట్టి, ఓ ప్రపితామహ (బ్రహ్మా), ఇతనిని ‘బ్రహ్మర్షి’ అని కీర్తించుము. రాజ్యస్థితిలో ఉన్నప్పటికీ ఇతడు ద్విజులకు అర్హమైన సత్కారములు, పూజ్యకృత్యములు చేసెను.

Verse 24

ब्राह्ममन्त्रप्रभावेन तस्माद्ब्रह्मर्षिमाह्वय । येन कीर्तामहे सर्वे विश्वामित्रं द्विजोत्तमम्

బ్రహ్మమంత్రప్రభావముచేత కనుక ఇతనిని ‘బ్రహ్మర్షి’ అని ఆహ్వానించుము. ఇతనివల్లనే మేమందరం ద్విజోత్తముడైన విశ్వామిత్రుని కీర్తించుచున్నాము.

Verse 25

अथ ब्रह्मा चिरं ध्यात्वा ब्राह्म्यै र्मंत्रैश्च तेजसा । समुत्पन्नं ततः प्राह ब्राह्मणस्त्वं मया कृतः

అనంతరం బ్రహ్మా దీర్ఘకాలం ధ్యానించి, బ్రాహ్మీ మంత్రతేజస్సుతో దానిని ప్రాకట్యమునకు తెచ్చి, తరువాత పలికెను—‘నిన్ను నేను బ్రాహ్మణునిగా చేసితిని।’

Verse 26

त्यजेदं दुष्करं घोरं तपो मद्वचनाद्द्रुतम् । स यदा ब्रह्मणा प्रोक्तो ब्रह्मर्षि स्त्वमसंशयम्

‘నా వచనముచేత ఈ దుష్కరమైన ఘోరతపస్సును వెంటనే విడిచిపెట్టుము.’ బ్రహ్మా ఇలా పలికినప్పుడు—‘నీవు నిస్సందేహంగా బ్రహ్మర్షివి’—అని అతని స్థితి స్థిరపడెను.

Verse 27

ऋचीकाद्यैस्ततः सर्वैः प्रोक्तो देवर्षिभिस्तथा

అనంతరం ఋచీకాది సమస్తులచేతను, దేవర్షులచేతను అతడు అలాగే సంబోధింపబడి సమర్థింపబడెను।

Verse 28

अथ तेषां मध्यगतो वसिष्ठो मुनिसत्तमः । सोऽब्रवीत्कोपसंयुक्तो नाहं वक्ष्यामि कर्हिचित्

అప్పుడు మునిశ్రేష్ఠుడు వసిష్ఠుడు వారి మధ్యకు వచ్చెను. కోపంతో కూడి ఇలా అన్నాడు—“నేను ఎప్పటికీ పలకను.”

Verse 29

ब्राह्मणं क्षत्रियाज्जातं जानन्नपि पितामह । ऋचीकस्य च दाक्षिण्यात्तथा त्वं वदसि प्रभो

హే పితామహా! క్షత్రియ వంశంలో జన్మించిన బ్రాహ్మణుడని తెలిసికొనియున్నప్పటికీ, ఋచీకుని దాక్షిణ్యాన్ని గౌరవించి, హే ప్రభో, మీరు ఇలా పలుకుతున్నారు।

Verse 30

प्रोच्यमानो ऽपि बहुधा वसिष्ठो मुनिसत्तमः । पितामहेन मुनिभिर्नारदाद्यैरनेकधा । जगामाथ परित्यज्य तान्सर्वान्द्विजसत्तमान्

పితామహ బ్రహ్మా మరియు నారదాది మునులు అనేక విధాలుగా పునఃపునః ప్రార్థించినప్పటికీ, మునిశ్రేష్ఠుడు వసిష్ఠుడు ఆ సమస్త ద్విజశ్రేష్ఠులను విడిచి వెళ్లిపోయెను।

Verse 31

स चागत्य मुनि श्रेष्ठो देशं चानर्तसंज्ञितम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे शंखतीर्थसमीपतः

ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు వచ్చి అనర్తమని ప్రసిద్ధమైన దేశమున, హాటకేశ్వర క్షేత్రములో, శంఖతీర్థ సమీపమున నివసించెను।

Verse 32

यत्र ब्रह्मशिला पुण्या श्वेतद्वीपसमन्विता । सरस्वती स्थिता यत्र नदी पापहरा शुभा

ఎక్కడ పుణ్యమైన బ్రహ్మశిల శ్వేతద్వీపసంబంధంతో నిలిచి ఉందో, మరియు పాపహరిణి శుభమైన సరస్వతి నది ఎక్కడ విరాజిల్లుతుందో।

Verse 33

तत्राश्रमपदं कृत्वा चकार विपुलं तपः । विश्वामित्रोऽपि सामर्षस्तद्वधार्थं समागतः

అక్కడ అతడు ఆశ్రమస్థానాన్ని ఏర్పరచుకొని విస్తారమైన తపస్సు చేశాడు; కోపంతో నిండిన విశ్వామిత్రుడు కూడా అతని వధార్థంగా అక్కడికి వచ్చాడు.

Verse 34

तस्याश्रमस्य दूरे स याम्यां दिशि समाश्रितः । कृत्वाश्रमपदं तत्र तस्य च्छिद्राणि चिन्तयन्

ఆ ఆశ్రమానికి దూరంగా అతడు దక్షిణ దిశలో ఆశ్రయించాడు; అక్కడ ఆశ్రమస్థానాన్ని ఏర్పరచుకొని, అతనిపై దాడి చేయుటకు దొర్లే బలహీనతలను ఆలోచిస్తూ ఉన్నాడు.

Verse 35

संस्थितः सुचिरं कालं न च पश्यति किंचन । अथाभिचारिकं तेन प्रारब्धं तस्य चोपरि

అతడు చాలా కాలం అక్కడ నిలిచినా ఏ అవకాశమూ కనిపించలేదు; అప్పుడు అతనిపై అభిచారకర్మ (శత్రుత్వ మంత్రప్రయోగం) ప్రారంభించాడు.

Verse 36

यदुक्तं सामविधिना सामवेदे वधात्मकम् । तस्य तैर्दारुणैर्मंत्रैर्जुह्वतो जातवेदसम्

సామవేదంలోని సామవిధానంలో వధస్వరూపమని చెప్పబడినదాన్ని, ఆ భయంకర మంత్రాలతో అతడు జాతవేదసు (యజ్ఞాగ్ని)లో ఆహుతులు సమర్పిస్తూ ఆ కర్మను ఆచరించాడు.

Verse 37

निष्क्रांता दारुणा शक्तिर्मुक्तकेशी भयानका । वानरस्कंधमारूढा कुर्वाणा किल्किलाध्वनिम्

అప్పుడు భయంకరమైన దారుణ శక్తి బయలుదేరింది—విడిచిన జుట్టుతో భీతికరంగా; వానర భుజంపై ఆరూఢమై కిలకిల ధ్వని చేస్తూ నిలిచింది।

Verse 38

नानायुधसमोपेता यमजिह्वा यथा परा । साब्रवीद्वद विप्रेंद्र किं ते कृत्यं करोम्यहम्

ఆమె నానా ఆయుధాలతో సముపేతగా, యమజిహ్వలా దారుణంగా ఉంది. ఆమె పలికింది—“ఓ విప్రేంద్రా, చెప్పండి; మీ కార్యం ఏది నేను చేయుదును?”

Verse 39

त्रैलोक्यमपि कृत्स्नं च संहरामि तवाज्ञया

ఆమె చెప్పింది—“మీ ఆజ్ఞతో నేను సమస్త త్రైలోక్యాన్ని కూడా సంపూర్ణంగా సంహరించగలను.”

Verse 40

विश्वामित्र उवाच । मम शत्रुर्मान्यो त्र वसिष्ठः कुमुनिः स्थितः । तं त्वं जहि द्रुतं गत्वा तदर्थं च मया कृता

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—“నా గౌరవనీయ శత్రువు, ఆ ముని వసిష్ఠుడు ఇక్కడ ఉన్నాడు. నీవు త్వరగా వెళ్లి అతనిని సంహరించు; ఈ ప్రయోజనార్థమే నేను నిన్ను సృష్టించాను.”

Verse 41

एवमुक्ता तु सा तेन विश्वामित्रेण धीमता । वसिष्ठाश्रममुद्दिश्य प्रस्थिता चोत्तरामुखी

విద్వాన్ విశ్వామిత్రుడు ఇలా చెప్పగా, ఆమె ఉత్తరముఖంగా వసిష్ఠాశ్రమాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని బయలుదేరింది।

Verse 42

एतस्मिन्नेव काले तु वसिष्ठस्याश्रमे द्विजाः । दुर्निमित्तानि जातानि प्रभूतानि महांति च

అదే సమయంలో, ఓ ద్విజులారా, వసిష్ఠుని ఆశ్రమంలో అనేకమైన, మహత్తరమైన దుర్నిమిత్తాలు ఉద్భవించాయి।

Verse 43

पपात महती चोल्का निहत्य रविमण्डलम् । तथा रुधिरवृष्टिश्च अस्थिमिश्रा व्यजायत

ఒక మహా ఉల్క సూర్యమండలాన్ని ఢీకొట్టినట్లుగా పడిపోయింది; ఆపై ఎముకలతో కలిసిన రక్తవృష్టి ఏర్పడింది।

Verse 44

दीप्तां दिशं समासाद्य रुरोद च तथा शिवा । तां दृष्ट्वा सुमहोत्पातान्वसिष्ठो मुनिपुंगवः

దగ్ధమై ప్రకాశించే దిశను చేరి శివా (దేవి) విలపించింది; ఆ మహోపాతాలను చూచి మునిశ్రేష్ఠుడు వసిష్ఠుడు అప్రమత్తుడయ్యాడు।

Verse 45

यावदालोकते रूपं ज्वालामालासमाकुलम् । ततः सम्यक्परिज्ञाय सर्वं दिव्येन चक्षुषा

జ్వాలామాలలతో నిండిన ఆ రూపాన్ని ఆయన చూచుచుండగా, దివ్యచక్షువుతో సమస్తాన్ని సరిగ్గా గ్రహించాడు।

Verse 46

विश्वामित्रप्रयुक्तेयं शक्तिर्मम वधाय च । कृत्या रूपा सुमंत्रैश्च सामवेदसमुद्भवैः

ఈ శక్తిని విశ్వామిత్రుడు నా వధకై ప్రయోగించాడు; సామవేదజన్యమైన బలమైన మంత్రాలతో నిర్మితమైన కృత్యా-రూపమిది।

Verse 47

तिष्ठतिष्ठेति तेनोक्ता ततः सा निश्चलाभवत् । निजमंत्रैश्च सा तेन स्तंभिताथर्वणोद्भवैः

అతడు “నిలుచు, నిలుచు” అని ఆజ్ఞాపించగా ఆమె నిశ్చలమైంది. తరువాత అతడు తన స్వంతం అయిన అథర్వవేదోద్భవ మంత్రాలతో ఆమెను స్థంభింపజేసి నిరోధించాడు.

Verse 48

ततः स्त्रीरूपमादाय प्रोवाच मुनिपुंगवम् । सामवेदस्तु वेदानां प्राधान्येन व्यवस्थितः

అప్పుడు ఆమె స్త్రీరూపం ధరించి మునిపుంగవునితో ఇలా పలికింది— “వేదములలో సామవేదమే ప్రధానంగా స్థితి పొందింది.”

Verse 49

विधिना तेन संसृष्टा विश्वामित्रेण धीमता । मा कुरुत्वप्रमाणंतु प्रहारं सह मे मुने । रक्षयिष्यामि ते । प्राणान्स्वल्पस्पर्शेन ते मुने

“నేను ధీమంతుడైన విశ్వామిత్రుడు విధిపూర్వకంగా సృష్టించినదాన్ని. ఓ మునీ, నీ బలమంతటితో నాపై ప్రహారం చేయకు. ఓ మునీ, స్వల్ప స్పర్శతోనే నీ ప్రాణాలను నేను రక్షిస్తాను.”

Verse 50

वसिष्ठ उवाच । यद्येवं कुरु मे स्पर्शं न मर्म स्पर्शनं शुभे । मया चाथर्वणा मंत्राः संहृताः कृपया तव

వసిష్ఠుడు పలికెను— “అలా అయితే, ఓ శుభే, నన్ను స్పర్శించు; కానీ నా మర్మస్థానాన్ని తాకవద్దు. నీపై కరుణతో నేను నా అథర్వణ మంత్రాలను ఉపసంహరించుకున్నాను.”

Verse 51

ततः सा दारुणा शक्तिर्विश्वामित्रप्रयोजिता । तस्यांगदेशं स्पृष्ट्वाथ निपपात धरातले

అప్పుడు విశ్వామిత్రుడు ప్రయోగించిన ఆ భయంకర శక్తి అతని శరీరంలోని ఒక భాగాన్ని తాకి వెంటనే భూమిపై పడిపోయింది.

Verse 52

ततस्तुष्टो वसिष्ठस्तु तामाह मधुरं वचः । अद्यप्रभृति ते पूजां करिष्यंति समाहिताः । जनाः सर्वे महाभागे भक्त्या परमया युताः

అప్పుడు సంతోషించిన వసిష్ఠుడు ఆమెతో మధురవచనములు పలికెను—“హే మహాభాగ్యవతీ! నేటి నుండీ సమాహితచిత్తులై పరమభక్తితో యుక్తులైన సమస్త జనులు నీ పూజను చేయుదురు.”

Verse 53

चैत्रमासे सिते पक्षे अष्टमीदिवसे स्थिते । ये ते पूजां करिष्यंति श्रद्धया परया युताः

చైత్రమాస శుక్లపక్ష అష్టమి దినమున, పరమశ్రద్ధతో యుక్తులై ఎవరు నీ పూజ చేయుదురో—

Verse 54

ते सर्वे वत्सरंयावद्भवि ष्यंति निरामयाः । तस्मादत्रैव स्थातव्यं सदैव मम वाक्यतः

వారు అందరూ ఒక సంవత్సరం వరకు నిరామయులై ఉండుదురు. కనుక నా వాక్యము ప్రకారం నీవు ఎల్లప్పుడూ ఇక్కడే నివసించవలెను.

Verse 55

सूत उवाच । एवमुक्ता च सा तेन वसिष्ठेन महात्मना । स्थिता तत्रैव सा देवी तस्य वाक्येन तत्क्षणात्

సూతుడు పలికెను—మహాత్ముడైన వసిష్ఠుడు ఇలా చెప్పగానే, ఆయన వాక్యప్రభావముచేత దేవి ఆ క్షణమే అక్కడే నిలిచెను.

Verse 56

प्राप्नोति परमां पूजां विशेषान्नागरैः कृताम् । धारानामेति विख्याता भक्तलोकसुख प्रदा

ఆమె పరమ పూజను పొందుచున్నది—ప్రత్యేకంగా నాగరులచే చేయబడినదాన్ని. ‘ధారా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి, భక్తలోకానికి సుఖప్రదాయిని.

Verse 168

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धारोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्ट षष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వర క్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘ధారోత్పత్తి-మాహాత్మ్య-వర్ణనం’ అనే నూట అరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 189

ब्रह्मोवाच । क्षत्रियेण प्रजातस्य द्विजत्वं जायते कथम् । श्रुतिस्मृतिविरुद्धं हि किमेवं वदसीप्सितम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—క్షత్రియుని నుండి జన్మించినవాడికి ద్విజత్వం ఎలా కలుగుతుంది? ఇది శ్రుతి-స్మృతులకు విరుద్ధమే; మరి నీవు ఇష్టమైనట్లు ఎందుకు ఇలా అంటున్నావు?