Adhyaya 28

Verse 1

उमोवाच । किंचित्प्रष्टुमना नाथ स्वसंदेहापनुत्तये । वद खेदो यदि न ते त्रिकालज्ञानकोविद

ఉమా పలికెను—హే నాథా! నా సందేహ నివృత్తికై నేను కొంత అడగదలచుకున్నాను. నీకు కష్టం కాకపోతే చెప్పుము, హే త్రికాలజ్ఞానంలో నిపుణుడా.

Verse 2

तदा भगीरथो राजा क्व क्व भागीरथी तदा । यदा विष्णुस्तपस्तेपे चक्रपुष्करिणी तटे

ఆ సమయంలో రాజు భగీరథుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు, అలాగే ఆ వేళ భాగీరథీ (గంగా) ఎక్కడ ఉంది—విష్ణువు చక్ర-పుష్కరిణీ తీరంలో తపస్సు చేసినప్పుడు?

Verse 3

शिव उवाच । संदेहोऽत्र न कर्तव्यो विशालाक्षि सदामले । श्रुतौ स्मृतौ पुराणेषु कालत्रयमुदीर्यते

శివుడు పలికెను—ఓ విశాలాక్షీ, సదా నిర్మలే! ఇక్కడ సందేహం చేయకుము. శ్రుతి, స్మృతి, పురాణములలో త్రికాలము ప్రకటింపబడినది.

Verse 4

भूतं भावि भवच्चापि संशयं मा वृथा कृथाः । इत्युक्त्वा पुनराहेशो गंगामाहात्म्यमुत्तमम्

భూతము, భవిష్యత్తు, వర్తమానము—ఈ విషయములలో వ్యర్థంగా సందేహించకుము. ఇలా చెప్పి ప్రభువు మరల గంగామాహాత్మ్యమును ఉత్తమంగా వివరించెను.

Verse 5

अगस्त्य उवाच । पार्वतीनंदन पुनर्द्युनद्याः परितो वद । महिमोक्तो हरौ यद्वद्देवदेवेन वै तदा

అగస్త్యుడు పలికెను—ఓ పార్వతీనందనా! దివ్యనది (గంగా) విషయమును మరల విస్తారంగా చెప్పుము—ఆ సమయంలో దేవదేవుడు హరికి ఎలా ఆమె మహిమను ప్రకటించెనో అట్లుగా.

Verse 6

स्कंद उवाच । मुनऽत्र मैत्रावरुणे यथा देवेन भाषितम् । शुणु त्रिपथगामिन्या माहात्म्यं पातकापहम्

స్కందుడు పలికెను—ఓ మైత్రావరుణ మునీ! దేవుడు యథావిధిగా పలికినట్లే ఇక్కడ వినుము—త్రిపథగామిని (గంగా) యొక్క పాతకాపహ మహాత్మ్యము.

Verse 7

त्रिस्रोतसं समासाद्य सकृत्पिंडान्ददाति यः । उद्धृताः पितरस्तेन भवांभोधेस्तिलोदकैः

ఎవడు త్రిస్రోతస్విని (గంగా)ను చేరి ఒక్కసారి అయినా పిండదానం చేయునో, వాడు అర్పించిన తిలోదక తర్పణముచేత అతని పితరులు భవసాగరమునుండి उद्धరింపబడుదురు.

Verse 8

यावंतश्च तिला मर्त्यैर्गृहीता पितृकर्मणि । तावद्वर्षसहस्राणि पितरः स्वर्गवासिनः

మర్త్యులు పితృకర్మలో ఎంతెన్ని నువ్వుల గింజలు సమర్పిస్తారో, అంతెన్ని సహస్ర సంవత్సరాలు పితృదేవతలు స్వర్గంలో నివసిస్తారు।

Verse 9

देवाः सपितरो यस्माद्गंगायां सर्वदा स्थिताः । आवाहनं विसर्गं च तेषां तत्र ततो नहि

దేవతలు పితృలతో కలిసి గంగలో సదా స్థితులై ఉన్నందున, అక్కడ వారికి ఆహ్వానం గానీ విసర్జనం గానీ అవసరం లేదు।

Verse 10

पितृवंशे मृता ये च मातृवंशे तथैव च । गुरु श्वशुर बंधूनां ये चान्ये बांधवा मृताः

తండ్రి వంశంలో మరణించినవారు, అలాగే తల్లి వంశంలో మరణించినవారు; గురువు, మామగారు, బంధువులు మరియు ఇతర బంధువులలో మరణించినవారందరూ—(అందరూ ఇందులో చేరుతారు)।

Verse 11

अजातदंता ये केचिद्ये च गर्भे प्रपीडिताः । अग्निविद्युच्चोरहता व्याघ्रदंष्ट्रिभिरेव च

పళ్లు రాకముందే మరణించినవారు, గర్భంలో బాధపడి నశించినవారు; అగ్ని, మెరుపు లేదా దొంగల చేత హతమైనవారు, అలాగే పులుల దంతాలచే చీల్చబడినవారు—(అందరూ స్మరణీయులు)।

Verse 12

उद्बंधन मृता ये च पतिता आत्मघातकाः । आत्मविक्रयिणश्चोरा ये तथाऽयाज्ययाजकाः

ఉరివేసుకొని మరణించినవారు, పతితులు, ఆత్మహత్య చేసుకున్నవారు; తమను తాము అమ్ముకున్నవారు, దొంగలు, అలాగే నిషిద్ధ యజ్ఞాలలో యాజకత్వం చేసినవారు—(అందరూ ఇందులో చేరుతారు)।

Verse 13

रसविक्रयिणो ये च ये चान्ये पापरोगिणः । अग्निदा गरदाश्चैव गोघ्नाश्चैव स्ववंशजाः

మద్యాది మత్తు రసాలను విక్రయించువారు, ఇతర పాపరోగగ్రస్తులు; అగ్నిదాతలు, విషప్రయోగకులు, గోహత్యకులు—స్వవంశజులైనప్పటికీ—వారూ (ఇందులో) చేర్చబడుదురు।

Verse 14

असिपत्रवने ये च कुंभीपाके च ये गताः । रौरवेप्यंधतामिस्रे कालसूत्रे च ये गताः

అసిపత్రవనం, కుంభీపాకం చేరినవారు; రౌరవం, అంధతామిస్రం, కాలసూత్రం చేరినవారు—వారూ (ఇందులో) అంతర్భాగమే।

Verse 15

जात्यंतरसहस्रेषु भ्राम्यंते ये स्वकर्मभिः । ये तु पक्षिमृगादीनां कीटवृक्षादि वीरुधाम्

స్వకర్మప్రేరితులై వేలాది ఇతర జన్మలలో సంచరించువారు; పక్షి-మృగాదుల గర్భాలలో ప్రవేశించినవారు, అలాగే కీటకాలు, వృక్షాలు, లతలుగా అయినవారు—వారందరూ (ఇందులో) చేర్చబడుదురు।

Verse 16

योनिं गतास्त्वसंख्याताः संख्यातानामशोभनाः । प्रापिता यमलोकं तु सुघोरैर्यमकिंकरैः

అసంఖ్యాత జీవులు వివిధ యోనులలో ప్రవేశించారు—లెక్కించబడినవారిలోనూ అశోభనులైనవారు; వారిని అత్యంత భయంకరమైన యమకింకరులు యమలోకానికి తీసికొనిపోయారు।

Verse 17

येऽबांधवा बांधवा वा येऽन्यजन्मनि बांधवाः । येपि चाज्ञातनामानो ये चापुत्राः स्वगोत्रजाः

వారు బంధువులు కాకపోయినా బంధువులైనా, లేదా ఇతర జన్మలో బంధువులై ఉన్నా; పేర్లు తెలియనివారు, అలాగే స్వగోత్రంలో పుత్రహీనులై గతించినవారు—వారూ (ఇందులో) చేర్చబడుదురు।

Verse 18

विषेण च मृता वै ये ये वै शृंगिभिराहताः । कृतघ्नाश्च गुरुघ्नाश्च ये च मित्रद्रुहस्तथा

విషంతో మరణించినవారు, కొమ్ములున్న జంతువుల దెబ్బకు చనిపోయినవారు, కృతఘ్నులు, గురుహంతకులు, అలాగే మిత్రద్రోహులు—వారినీ ఇక్కడ (కాశీ యొక్క తారక కర్మల సందర్భంలో) పేర్కొంటున్నారు.

Verse 19

स्त्री बालघातका ये च ये च विश्वासघातकाः । असत्यहिंसानिरता सदा पापरताश्च ये

స్త్రీలు, బాలులను హతమార్చేవారు, విశ్వాసఘాతకులు, అసత్యం మరియు హింసలో నిమగ్నులు, ఎల్లప్పుడూ పాపంలో రమించేవారు—వారూ ఇక్కడ (ఈ బోధలో) చేర్చబడ్డారు.

Verse 20

अश्वविक्रयिणो ये च परद्रव्यहराश्च ये । अनाथाः कृपणा दीना मानुष्यं प्राप्तुमक्षमाः

గుర్రాల వ్యాపారం చేసేవారు, పరధనాన్ని హరించేవారు, అలాగే అనాథులు, కృపణులు, దీనులు అయి మానవ జన్మను పొందలేని వారు—వారూ ఇక్కడ (పరిశీలనలో) ఉన్నారు.

Verse 21

तर्पिता जाह्नवीतोयैर्नरेण विधिना सकृत् । प्रयांति स्वर्गतिं तेपि स्वर्गिणो मुक्तिमाप्नुयुः

జాహ్నవి (గంగా) జలాలతో మనిషి విధిపూర్వకంగా ఒక్కసారి అయినా తర్పణం చేసి వారిని తృప్తిపరిస్తే, వారు కూడా స్వర్గగతిని పొందుతారు; స్వర్గస్థులై చివరకు మోక్షాన్ని పొందగలరు.

Verse 22

एतान्मंत्रान्समुच्चार्य यः कुर्यात्पितृतर्पणम् । श्राद्धं पिंडप्रदानं च स विधिज्ञ इहोच्यते

ఈ మంత్రాలను సమ్యక్‌గా ఉచ్చరించి పితృతర్పణం చేయువాడు, అలాగే శ్రాద్ధం మరియు పిండప్రదానం కూడా చేయువాడు—అతడే ఇక్కడ విధిజ్ఞుడని చెప్పబడుతున్నాడు.

Verse 23

कामप्रदानि तीर्थानि त्रैलोक्ये यानि कानिचित् । तानि सर्वाणि सेवंते काश्यामुत्तरवाहिनीम्

త్రిలోకములలో ఉన్న కోరికలను ప్రసాదించే తీర్థములు ఏవైతే ఉన్నవో, అవన్నీ కాశీలోని ఉత్తరవాహినీ గంగను ఆశ్రయించి సేవించునట్లు భావించబడును।

Verse 24

स्वःसिंधुः सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी । काश्यां विशेषतो विष्णो यत्र चोत्तरवाहिनी

స్వర్గనది గంగా ఎక్కడైనా పవిత్రమే, బ్రహ్మహత్య పాపమును కూడా హరించును; కాని ఓ విష్ణో, కాశీలో ఆమె ఉత్తరవాహినిగా ప్రవహించే చోట ఆమె విశేషంగా మహాపుణ్యదాయిని।

Verse 25

गायंति गाथामेतां वै दैवर्षिपितरोगणाः । अपि दृग्गोचरा नः स्यात्काश्यामुत्तरवाहिनी

దైవర్షులు మరియు పితృగణములు ఈ గాథనే పాడుచున్నారు—“కాశీలోని ఉత్తరవాహినీ మా దృష్టికి ప్రత్యక్షమగునుగాక।”

Verse 26

यत्रत्यामृतसंतृप्तास्तापत्रितयवर्जिताः । स्याम त्वमृतमेवाद्धा विश्वनाथप्रसादतः

అక్కడ ఆ అమృతముతో తృప్తులమై, త్రితాపముల నుండి విముక్తులమై, విశ్వనాథుని ప్రసాదముచేత నిజముగా అమరులమగుదుము గాక।

Verse 27

गंगैव केवला मुक्त्यै निर्णीता परितो हरे । अविमुक्ते विशेषेण ममाधिष्ठानगौरवात्

హే హరి, గంగయే సర్వతోముఖంగా ముక్తికి ప్రత్యక్ష సాధనమని నిర్ణయించబడింది; అవిముక్తము (కాశీ) లో అయితే నా అధిష్ఠాన మహిమచేత ఆమె విశేషంగా ముక్తిదాయిని।

Verse 28

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं गंगाभक्तिः सुगोपिता । न विंदतिं जना गंगां मुक्तिमागैर्कदायिकाम्

కలియుగం ఘోరత్వాన్ని తెలిసికొని గంగాభక్తి బాగా గోప్యంగా ఉంచబడింది; మోక్షమార్గాన్ని ప్రసాదించే గంగను జనులు పొందలేరు.

Verse 29

अनेकजन्मनियुतं भ्राम्यमाणस्तु योनिषु । निर्वृतिं प्राप्नुयात्कोत्र जाह्नवीभजनं विना

అనేక జన్మలపాటు యోనులలో తిరుగాడే వాడు, జాహ్నవీ (గంగా) భజనము లేక ఎక్కడ శాంతిని పొందగలడు?

Verse 30

नराणामल्पबुद्धीनामेनो विक्षिप्तचेतसाम् । गंगेव परमं विष्णो भेषजं भवरोगिणाम्

హే విష్ణూ! అల్పబుద్ధి, పాపముచే చిత్తం చెల్లాచెదురైన మనుష్యులకు, భవరోగంతో బాధపడువారికి పరమ ఔషధం గంగానే.

Verse 31

खंडस्फुटितसंस्कारं गंगातीरे करोति यः । मम लोके चिरं कालं तस्याक्षय सुखं हरे

హే హరీ! గంగాతీరంలో ఖండితమైనా అపూర్ణమైనా సంస్కారాన్ని చేసే వాడు, నా లోకంలో దీర్ఘకాలం అక్షయ సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.

Verse 32

गंतुमुद्दिश्य यो गंगां परार्थस्वार्थमेव वा । न गच्छति परं मोहात्स पतेत्पितृभिः सह

పరార్థం గానీ స్వార్థం గానీ గంగకు వెళ్లాలని బయలుదేరి, మోహవశాత్తు ముందుకు వెళ్లని వాడు పితృలతో కూడ పతనమవుతాడు.

Verse 33

सर्वाणि येषां गांगेयैस्तोयैः कृत्यानि देहिनाम् । भूमिस्था अपि ते मर्त्या अमर्त्या एव वै हरे

హే హరి! ఎవరి దేహధారుల సమస్త కర్మకాండలు గంగాజలంతో నిర్వహించబడతాయో, వారు భూమిపై మానవులుగా ఉన్నప్పటికీ నిజంగా అమరులవలె అమర్త్యులే అవుతారు।

Verse 34

चरमेपि वयोभागे स्वःसिंधुं यो निषेवते । कृत्वाप्येनांसि बहुशः सोपि यायाच्छुभां गतिम्

జీవితంలోని చివరి వయస్సులో కూడా ఎవడు స్వర్గసరిత గంగను ఆశ్రయించి సేవిస్తాడో, అతడు ఎన్నిసార్లు పాపాలు చేసినా అయినా శుభగతిని పొందుతాడు।

Verse 35

यावदस्थि मनुष्याणां गंगातोयेषु तिष्ठति । तावदब्दसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

మనిషి యొక్క ఎముక గంగాజలంలో ఎంతకాలం నిలిచి ఉంటుందో, అంతకాలం (అంతే వేల సంవత్సరాలు) అతడు స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు।

Verse 36

विष्णुरुवाच । देवदेवजगन्नाथ जगतां हितकृत्प्रभो । कीकसं चेत्पतेद्दैवाद्दुर्वृत्तस्य दुरात्मनः

విష్ణువు పలికెను— హే దేవదేవా, జగన్నాథా, జగత్హితకర్త ప్రభో! దైవవశాత్ దురాచారుడైన దురాత్ముని ఎముక (అక్కడ) పడితే…

Verse 37

जले द्युनद्या निष्पापे कथं तस्य परा गतिः । अपमृत्यु विपन्नस्य तदीश विनिवेद्यताम्

పాపనాశకమైన స్వర్గసరిత జలంలో (అతని అవశేషాలు) ఉన్నప్పుడు అతని పరమగతి ఏది? అలాగే అపమృత్యువలన నశించినవాని విషయమును—హే ఈశ్వరా—వివరించుము।

Verse 38

महेश्वर उवाच । अत्रार्थे कथयिष्यामि पुरावृत्तमधोक्षज । शृणुष्वैकमना विष्णो वाहीकस्य द्विजन्मनः

మహేశ్వరుడు పలికెను—హే అధోక్షజ (విష్ణు)! ఈ సందర్భమున నేను ఒక పురాతన వృత్తాంతమును చెప్పుదును. హే విష్ణూ! ఏకాగ్రచిత్తముతో వాహీక అనే ద్విజుని కథను వినుము.

Verse 39

पुरा कलिंगविषये द्विजो लवणविक्रयी । संध्यास्नानविहीनश्च वेदाक्षरविवर्जितः

పూర్వము కలింగదేశమున ఒక ద్విజుడు ఉండెను; అతడు ఉప్పు అమ్మి జీవనము సాగించెను. అతడు సంధ్యావందనము, స్నానకర్మలేనివాడై, వేదాక్షరజపమును కూడ విడిచెను.

Verse 40

वाहीको नामतो यज्ञसूत्रमात्रपरिग्रहः । परिग्रहश्च तस्यासीत्कौविंदी विधवा नवा

అతని పేరు వాహీక; అతనికి యజ్ఞోపవీతమే ఒక్కటే ‘సంపత్తి’గా ఉండెను. అతని ఆసక్తిబంధము నూతన యౌవనముగల కౌవిందీ—నేతకుల వర్గానికి చెందిన విధవ—యందే నిలిచెను.

Verse 41

दुर्भिक्षपीडितेनाथ वृषलीपतिना विना । प्राणाधारं तदा तेन देशाद्देशांतरं ययौ

తరువాత దుర్భిక్షపీడితుడై, ఆ శూద్రస్త్రీ భర్త నుండి విడిపోయి, కేవలం ప్రాణాధారార్థము దేశమునుండి దేశాంతరమునకు అతడు ప్రయాణించెను.

Verse 42

मध्येऽथ दंडकारण्यं क्षुत्क्षामः संगवर्जितः । व्याघ्रेण घातितस्तत्र नरमांसप्रियेण सः

మధ్యమున దండకారణ్యములో, ఆకలిచేత క్షీణించి సహచరుల్లేక, అక్కడ నరమాంసప్రియమైన వ్యాఘ్రముచే అతడు హతుడయ్యెను.

Verse 43

तस्य वामपदं गृध्रो गृहीत्वोदपतत्ततः । मांसाशिनाऽन्य गृध्रेण तस्य युद्धमभूद्दिवि

ఒక రాబందు అతని ఎడమ కాలిని పట్టుకుని పైకి ఎగిరింది. అప్పుడు ఆకాశంలో ఆ మాంసాహారికి మరొక రాబందుతో యుద్ధం జరిగింది.

Verse 44

गृध्रयोरामिषं गृध्न्वोः परस्परजयैषिणोः । अवापतत्पादगुल्फं कंकचंचुपुटात्तदा

మాంసంపై ఆశతో, ఒకరినొకరు జయించాలనే కోరికతో పోరాడుతున్న ఆ రాబందుల ముక్కు నుండి ఆ పాదము మరియు చీలమండ కింద పడ్డాయి.

Verse 45

तस्य वाहीक विप्रस्य व्याघ्रव्यापादितस्य ह । मध्ये गंगं दैवयोगादपतद्द्वंद्वकारिणोः

పులి చేత చంపబడిన ఆ వాహీక బ్రాహ్మణుని పాదము, దైవవశాత్తు ఆ పక్షుల పోరాట సమయంలో గంగ మధ్యలో పడింది.

Verse 46

यदैव हतवान्द्वीपी तं वाहीकमरण्यगम् । तस्मिन्नेव क्षणे बद्धः स पाशैः क्रूरकिंकरैः

అడవిలో పులి ఆ వాహీకుడిని చంపిన మరుక్షణమే, యముని క్రూరమైన కింకరులు అతన్ని పాశాలతో బంధించారు.

Verse 47

कशाभिर्घातितोत्यंतमाराभिः परितोदितः । वमन्रुधिरमास्येन नीतस्तैः स यमाग्रतः

కొరడాలతో తీవ్రంగా కొట్టబడి, ఱంపాలతో పొడవబడి, నోటి నుండి రక్తం కక్కుతూ అతడు యముని ముందుకు తీసుకువెళ్ళబడ్డాడు.

Verse 48

आपृच्छि धर्मराजेन चित्रगुप्तोथ मापते । धर्माधर्मं विचार्यास्य कथयाशु द्विजन्मनः

అప్పుడు ధర్మరాజు యముడు చిత్రగుప్తునితో అన్నాడు— “హే ప్రభూ! ఈ ద్విజుని ధర్మాధర్మాలను త్వరగా విచారించి నాకు నివేదించు।”

Verse 49

वैवस्वतेन पृष्टोथ चित्रगुप्तो विचित्रधीः । सर्वदा सर्वजंतूनां वेदिता सर्वकर्मणाम्

వైవస్వత యముడు అడగగా, విచిత్రబుద్ధి గల చిత్రగుప్తుడు—ఎల్లప్పుడూ సమస్త జీవులూ వారి సమస్త కర్మలూ తెలిసినవాడు—మాట్లాడుటకు సిద్ధమయ్యాడు।

Verse 50

जगाद यमुनाबंधुं वाहीकस्य द्विजन्मनः । जन्मकर्मदिनारभ्य दुर्वृत्तस्य शुभेतरम्

అతడు యమునాబంధువు యమునికి వాహీక ద్విజుని విషయమై చెప్పాడు—జన్మకర్మ దినం నుంచే ఆ దుర్వృత్తుని ప్రవర్తన స్వల్ప శుభం, అధిక అశుభమే।

Verse 51

चित्रगुप्त उवाच । गर्भाधानादिकं कर्म प्राक्कृतं नास्य केनचित् । जातकर्मकृतं नास्य पित्राऽज्ञानवता हरे

చిత్రగుప్తుడు అన్నాడు— “హే హరీ! ఇతనికి గర్భాధానాది పూర్వసంస్కారాలు ఎవరూ చేయలేదు. అజ్ఞానమైన తండ్రి ఇతని జాతకర్మను కూడా చేయలేదు।”

Verse 52

गर्भैनः शमने हेतुः समस्तायुः सुखप्रदम् । एकादशेह्नि नामास्य न कृतं विधिपूर्वकम्

గర్భసంబంధ పాపాలను శమింపజేసే, సమస్త ఆయుష్కాలమంతా సుఖప్రదమైన ఆ సంస్కారమైతే—పదకొండవ రోజున నామకరణం కూడా విధిపూర్వకంగా చేయబడలేదు।

Verse 53

ख्यातः स्याद्येन विधिना सर्वत्र विधिपावनम् । नाकार्षीन्निर्गमं चास्य चतुर्थे मासि मंदधीः

యే విధానంతో సర్వత్ర విధినియమాలచే పవిత్రుడై ప్రసిద్ధి పొందుతాడో, ఆ విధానమును కూడా ఆ మందబుద్ధి సంరక్షకుడు పాటించలేదు; నాలుగవ నెలలో శిశువు యొక్క నిష్క్రమణ సంస్కారమును కూడ చేయలేదు।

Verse 54

जनकः शुभतिथ्यादौ विदेशगमनापहम् । षष्ठेऽन्नप्राशनंमासि न कृतं विधिपूर्वकम्

శుభ తిథిలో విదేశగమన దోషాన్ని తొలగించేదని చెప్పబడే ఆ కర్మను కూడా తండ్రి చేయలేదు; ఆరవ నెలలో శిశువు యొక్క అన్నప్రాశనాన్ని విధిపూర్వకంగా నిర్వహించలేదు।

Verse 55

सर्वदा मिष्टमश्नाति कर्मणा येन भास्करे । न चूडाकरणं चास्य कृतमब्दे यथाकुलम्

ఓ భాస్కరా! ఏ సంస్కారంతో మనిషి ఎల్లప్పుడూ మధురాన్నం భుజించే భాగ్యాన్ని పొందుతాడో, ఆ బాలుని చూళాకరణం కూడా కులాచారానుసారం తగిన సంవత్సరంలో చేయబడలేదు।

Verse 56

कर्मणा येन केशाः स्युः स्निग्धाः कुसुमवर्षिणः । नाकारि कर्णवेधोस्य जनित्रा समये शुभे

ఏ సంస్కారంతో కేశాలు స్నిగ్ధంగా, కుసుమవర్షిణులుగా (శుభశోభను ప్రసాదించేవిగా) అవుతాయో, ఆ బాలుని కర్ణవేధం కూడా తల్లిదండ్రులు శుభసమయంలో చేయలేదు।

Verse 57

सुवर्णग्राहिणौ येन कर्णौ स्यातां च सुश्रुती । मौंजीबंधोप्यभूदस्य व्यतीतेब्देऽष्टमे हरे । ब्रह्मचर्याभिवृद्ध्यै यो ब्रह्मग्रहणहेतुकः

ఏ సంస్కారంతో చెవులు స్వర్ణగ్రాహ్యమై, ‘సుశ్రుతి’గా (సదుపదేశ శ్రవణంలో నిపుణుడిగా) అవుతాడో, ఓ హరీ! అతని మౌంజీబంధం కూడా ఎనిమిదవ సంవత్సరం గడిచిన తరువాతే జరిగింది—ఇది బ్రహ్మచర్యవృద్ధికి, బ్రహ్మ (వేదాధ్యయన) గ్రహణానికి కారణమగు కర్మ।

Verse 58

मौंजीमोक्षणवार्तापि कृता नास्य जनुःकृता । गार्हस्थ्यं प्राप्यते यस्मात्कर्मणोऽनंतरं वरम्

మౌంజీ-మోక్షణం జరిగినదని కేవలం వార్త మాత్రమే ఉన్నా—అతడు ఆశ్రమధర్మాలను యథావిధిగా ఆచరించకపోయినా—ఆ కర్మ అనంతరం వెంటనే అతనికి తదుపరి ‘శ్రేష్ఠ’ స్థానం, అనగా గార్హస్థ్యాశ్రమం, లభించింది।

Verse 59

यथाकथंचिदूढाऽथ पत्नी त्यक्तकुलाध्वगा । वृषलीपतिना तेन परदारापहारिणा

తర్వాత ఏదో విధంగా అతడు కులమార్గాన్ని విడిచిన ఒక స్త్రీని భార్యగా చేసుకున్నాడు; ఆ వృషలీ-పతిగా మారి, పరస్త్రీలను అపహరించేవాడయ్యాడు।

Verse 60

आरभ्य पंचमाद्वर्षात्परस्वस्यापहारकः । अभूदेष दुराचारो दुरोदरपरायणः

ఐదవ ఏట నుంచే అతడు పరుల ధనాన్ని దోచేవాడయ్యాడు; ఈ వాడు దురాచారిగా మారి, జూదానికి పరాయణుడయ్యాడు।

Verse 61

रुमायां वसताऽनेन हतागौरेकवार्षिकी । एकदा दृढदंडेन लिहंती लवणं मृता

రుమాలో నివసిస్తూ ఇతడు ఒక ఏట వయసున్న ఆవును చంపాడు; ఒకసారి అది ఉప్పు నాకుతుండగా గట్టి దండంతో కొట్టడంతో అది మరణించింది।

Verse 62

जननीं पादपातेन बहुशोऽसावताडयत् । कदाचिदपि नो वाक्यं पितुः कृतमनेन वै

అతడు తన జననిని తన్నుతూ ఎన్నిసార్లైనా కొట్టేవాడు; నిజంగా, తండ్రి మాటను అతడు ఎప్పుడూ ఒక్కసారైనా నెరవేర్చలేదు।

Verse 64

धत्तूरकरवीरादि बहुधोपविषाणि च । क्रीडाकलहमात्रेण भक्षयच्चैष दुर्मतिः

ఆ దుర్బుద్ధి మనిషి బాలక్రీడలూ తుచ్ఛ కలహాల కోసమే ధత్తూర, కరవీరాది అనేక ఉపవిషాలనూ తినివేయుచుండెను।

Verse 65

दग्धोसावग्निना सौरे श्वभिश्च कवलीकृतः । शृंगिभिः परितः प्रोतो विषाणाग्रैरसौ बहु

అతడు ఘోరాగ్నిచే దగ్ధుడై, కుక్కలచే చింపబడి భక్షింపబడి, శృంగధారులైన మృగాలచే శృంగాగ్రాలతో చుట్టూరా మళ్లీ మళ్లీ పొడవబడెను।

Verse 66

दंदशूकैर्भृशं दष्टो दुष्टः शिष्टैर्विगर्हितः । काष्ठेष्टलोष्टैः पापिष्ठः कृतानिष्टः सदात्मनः

అతడు సర్పదంశనములతో తీవ్రంగా దష్టుడై, దుష్టుడని శిష్టులచే గర్హింపబడి, సజ్జనులకు అనిష్టం చేసిన ఆ మహాపాపి కర్రలు, కుండముక్కలు, మట్టిగడ్డలతో కొట్టబడెను।

Verse 67

आस्फालितं शिरोनेनासकृच्चापि दुरात्मना । यदर्च्यते सदा सद्भिरुत्तमांगमनेकधा

ఆ దురాత్ముడు తన శిరస్సును మళ్లీ మళ్లీ బలంగా కొట్టుకొనెను—సద్భక్తులు నానావిధాలుగా నిత్యం ఆరాధించే ఆ ఉత్తమాంగమును.

Verse 68

असौ हि ब्राह्मणो मंदो गायत्रीमपिवेदन । कामतो मत्स्यमांसानि जग्धान्येतेन दुर्धिया

ఆ మందబుద్ధి బ్రాహ్మణుడు గాయత్రీమంత్రాన్నికూడా ఎరుగడు; కామవశుడై దుర్బుద్ధితో చేపమాంసములను భక్షించెను।

Verse 69

आत्मार्थं पायसमसौ पर्यपाक्षीदनेकधा । लाक्षालवणमांसानां सपयोदधिसर्पिषाम्

తన స్వార్థార్థం కోసం అతడు ఎన్నో విధాలుగా పాయసం పదేపదే వండేవాడు—లాక్షా, ఉప్పు, మాంసములతోను, పాలు, పెరుగు, నెయ్యితోను కలిపి।

Verse 70

विषलोहायुधानां च दासीगोवाजिनामपि । विक्रेताऽसौ सदा मूढस्तथा वै केशचर्मणाम्

ఆ మూర్ఖుడు ఎల్లప్పుడూ విషములు, ఇనుప ఆయుధములు అమ్మేవాడు; దాసీలు, ఆవులు, గుర్రాలు కూడా వ్యాపారం చేసేవాడు—అలాగే జుట్టు, చర్మములనూ।

Verse 71

शूद्रान्न परिपुष्टांगः पर्वण्यहनि मैथुनी । पराङ्मुखो दैवपित्र्यकर्मण्येष दुरात्मवान्

శూద్రుని అన్నంతో దేహాన్ని పోషించుకొని అతడు పర్వదినములలోను పవిత్ర దినములలోను మైథునంలో లీనమయ్యేవాడు; దేవ-పితృకర్మల పట్ల ముఖం తిప్పిన దురాత్ముడు।

Verse 72

पक्षिणो घातितानेन मृगाश्चापि परः शतम् । अकारण द्रुमच्छेदी सदा निर्दयमानसः

అతని చేత పక్షులు చంపబడ్డాయి, మృగములు కూడా—నూరుకు మించినవి; కారణం లేకుండానే చెట్లు నరికేవాడు, అతని మనస్సు ఎల్లప్పుడూ నిర్దయమైనది।

Verse 74

अदत्तदानः पिशुनः शिश्नोदरपरायणः । किं बहूक्तेन रविज साक्षात्पातक मूर्तिमान्

అతడు దానం చేయనివాడు, పరనిందకుడు, కేవలం కామం మరియు ఉదరాసక్తికి పరాయణుడు. ఓ రవిపుత్రా, మరెందుకు—అతడు ప్రత్యక్ష పాపమూర్తియే.

Verse 75

रौरवेप्यंधतामिस्रे कुंभीपाकेऽतिरौरवे । कालसूत्रे कृमिभुजि पूयशोणितकर्दमे

రౌరవం, అంధతామిస్రం, కుంభీపాకం, అతిరౌరవం; అలాగే కాలసూత్రం, కృమిభోజి మరియు పుయ-శోణిత కర్దమంలో—

Verse 76

असिपत्रवने घोरे यंत्रपीडे सुदंष्ट्रके । अधोमुखे पूतिगंधे विष्ठागर्त्तेष्वभोजने

—భయంకరమైన అసిపత్రవనంలో, యంత్రపీడలో, సుదంష్ట్రకంలో; అధోముఖంలో, దుర్గంధ లోకంలో, మరియు అభోజన విష్ఠాగర్తాల్లో—

Verse 77

सूचीभेद्येऽथ संदंशे लालापे क्षुरधारके । प्रत्येकं नरके त्वेष पात्यतां कल्पसंख्यया

—సూచీభేద్య, తరువాత సందంశ, లాలాప, క్షురధారక—ఈ ప్రతి నరకంలో అతడు ఒక్కొక్కటిగా కల్పసంఖ్య కాలం పడవేయబడుగాక।

Verse 78

धर्मराजः समाकर्ण्य चित्रगुप्तमुखादिति । निर्भर्त्स्य तं दुराचारं किंकरानादिदेश ह

చిత్రగుప్తుని ముఖమునుండి ఇది విని ధర్మరాజు ఆ దురాచారిని గద్దించి, అనంతరం తన కింకరులకు ఆజ్ఞాపించాడు।

Verse 79

भ्रू संज्ञया हृतैर्नीतः स बद्ध्वा निरयालयम् । आक्रंदरावो यत्रोच्चैः पापिनां रोमहर्षणः

కనుబొమ్మ సంకేతమాత్రంతోనే అతడు పట్టుకొని తీసుకుపోయి, బంధించి నరకాలయానికి చేర్చబడెను—అక్కడ పాపుల ఘోర ఆర్తనాదం రోమాంచం కలిగిస్తుంది।

Verse 80

ईश्वर उवाच । यातनास्वतितीव्रासु वाहीके संस्थिते तदा । तत्कालपुण्यफलदे गाङ्गेयांभसि निर्मले

ఈశ్వరుడు పలికెను—వాహీకుడు అత్యంత తీవ్రమైన యాతనల్లో ఉన్న వేళ, అదే క్షణంలో తక్షణ పుణ్యఫలప్రదమైన నిర్మల గాంగేయ జలం ప్రాదుర్భవించింది।

Verse 81

पतितं तद्धि गृध्रास्याद्वाहीकस्य द्विजन्मनः । हरे विमानं तत्कालमापन्नं सुरसद्मतः

అప్పుడే గృధ్రముఖ స్థితి నుండి ద్విజుడైన వాహీకుని దుఃఖం తొలగిపోయింది; దేవసదనమునుండి హరి విమానం తక్షణమే వచ్చి చేరింది।

Verse 82

घंटावलंबितं दिव्यं दिव्यस्त्रीशतसंकुलम् । आरुह्य देवयानं स दिव्यवेषधरो द्विजः

ఘంటలతో అలంకరించబడిన, దివ్యమైన, వందలాది దివ్యస్త్రీలతో నిండిన ఆ దేవయానాన్ని అధిరోహించి, ఆ ద్విజుడు దివ్యవేషధారిగా నిలిచెను।

Verse 83

वीज्यमानोऽप्सरोवृंदैर्दिव्यगंधानुलेपनः । जगाम स्वर्गभुवनं गंगास्थिपतनाद्धरे

అప్సరావృందాలు వీచగా, దివ్య సుగంధాలతో అనులేపితుడై, హే హరి, గంగలో అస్తిపతనం కారణంగా అతడు స్వర్గలోకానికి వెళ్లెను।

Verse 84

स्कंद उवाच । वस्तुशक्तिविचारोयमद्भुतः कोपि कुंभज । द्रवरूपेण काप्येषा शक्तिः सादाशिवी परा

స్కందుడు పలికెను—హే కుంభజ, వస్తువులో అంతర్లీనమైన శక్తి గురించి ఈ విచారం నిజంగా అద్భుతం. ద్రవరూపంగా ఇది సదాశివుని పరాశక్తియే।

Verse 85

करुणामृतपूर्णेन देवदेवेन शंभुना । एषा प्रवर्तिता गंगा जगदुद्धरणाय वै

కరుణామృతంతో పరిపూర్ణుడైన దేవదేవుడు శంభువు ఈ గంగను ప్రవహింపజేశాడు—నిజంగా జగదుద్ధరణార్థమే।

Verse 86

यथान्याः सरितो लोके वारिपूर्णाः सहस्रशः । तथैषानानुमंतव्या सद्भिस्त्रिपथगामिनी

లోకంలో నీటితో నిండిన ఇతర నదులు వేల సంఖ్యలో ఉన్నా, ఈ త్రిపథగామిని గంగను సద్భక్తులు వాటిలా సాధారణమని భావించరాదు.

Verse 87

श्रुत्यक्षराणि निश्चित्य कारुण्याच्छंभुना मुने । निर्मिता तद्द्रवैरेषा गंगा गंगाधरेण वै

ఓ మునీ! కరుణవశుడైన శంభువు శ్రుతి అక్షరాలను నిర్ణయించి, వాటి ద్రవసారంతో ఈ గంగను నిర్మించాడు—నిశ్చయంగా గంగాధరుడే.

Verse 88

योगोपनिषदामेतं सारमाकृष्य शंकरः । कृपया सर्वजंतूनां चकार सरितां वराम्

శంకరుడు యోగోపనిషత్తుల ఈ సారాన్ని ఆకర్షించి, సమస్త జీవులపై కృపచేసి, నదులలో శ్రేష్ఠమైన ఈ సరితను సృష్టించాడు.

Verse 89

अकलानिधयो रात्र्यो विपुष्पाश्चैव पादपाः । यथा तथैव ते देशा यत्र नास्त्यमरापगा

కలలేని చంద్రరాత్రులు, పుష్పరహిత వృక్షాలు ఎలా ఉంటాయో, అలాగే అమరాపగా (గంగ) లేని దేశాలు కూడా అట్లే.

Verse 90

अनयाः संपदो यद्वन्मखा यद्वददक्षिणाः । तद्वद्देशा दिशः सर्वा हीना गंगांभसा हरे

హే హరా! సద్వినియోగం లేని సంపద, దక్షిణలేని యజ్ఞం ఫలహీనమైనట్లే, గంగాజలము లేనిచో సమస్త దేశములు దిశలును హీనమగును।

Verse 91

व्योमांगणमनर्कं च नक्तेऽदीपं यथा गृहम । अवेदा ब्राह्मणा यद्वद्गंगाहीनास्तथा दिशः

సూర్యుడు లేని ఆకాశం నిస్సారమైనట్లు, రాత్రి దీపం లేని ఇల్లు వ్యర్థమైనట్లు, వేదం లేని బ్రాహ్మణుడు గౌరవహీనుడైనట్లు—గంగ లేనిచో దిశలన్నీ దరిద్రమగును।

Verse 92

चांद्रायणसहस्रं तु यः कुर्याद्देहशोधनम् । गंगामृतं पिबेद्यस्तु तयोर्गंगाबुपोऽधिकः

సహస్ర చాంద్రాయణ వ్రతములు ఆచరించి దేహశుద్ధి పొందినవాడికన్నా, గంగ అమృతసమ జలము పానము చేసినవాడే అధిక పుణ్యవంతుడని ప్రకటించబడెను।

Verse 93

पादेनैकेन यस्तिष्ठेत्सहस्रं शरदां शतम् । अब्दं गंगांबुपो यस्तु तयोर्गंगांबुपोऽधिकः

ఎవడు ఒక కాళ్లపై నిలిచి సహస్రసార్లు శత శరదృతువులంత కాలం తపస్సు చేసినా, ఒక సంవత్సరం గంగాజలము పానము చేసినవాడే వారిద్దరికన్నా అధికుడని చెప్పబడెను।

Verse 94

अवाक्छिराः प्रलंबेद्यः शतसंवत्सरान्नरः । भीष्मसूवालुकातल्पशयस्तस्माद्वरो हरे

ఎవడైనా నరుడు శత సంవత్సరములు తలక్రిందులుగా వేలాడినా, లేదా భయంకరమైన ఇసుకశయ్యపై శయనించినా—హే హరా! ఆ తపస్సుకన్నా గంగాకృపయే శ్రేష్ఠము।

Verse 95

पापतापाभितप्तानां भूतानामिह जाह्ववी । पापतापहरा यद्वद्गंगा नान्यत्तथा कलौ

పాపతాపంతో ఇక్కడ దగ్ధమైన జీవులకు జాహ్నవీ పాపతాపహారిణి; కలియుగంలో గంగతో సమానమైనది మరొకటి లేదు.

Verse 96

तार्क्ष्यवीक्षणमात्रेण फणिनौ निर्विषा यथा । निष्प्रभाणि तथेनांसि भागीरथ्यवलोकनात्

గరుడుని చూపు మాత్రమున సర్పాలు విషరహితమగునట్లు, భాగీరథీ దర్శనమాత్రమున పాపాలు నిష్ప్రభమై బలహీనమగును.

Verse 97

गंगातटोद्भवां मृत्स्नां यो मौलौ बिभृयान्नरः । बिभर्ति सोऽर्कबिंबं वै तमोनाशाय निश्चितम्

గంగాతీరమున పుట్టిన మట్టిని ఎవడు శిరస్సుపై ధరించునో, వాడు సూర్యబింబమును ధరించినవాడివలె—అజ్ఞానపాపాంధకార నాశార్థమని నిశ్చయం.

Verse 98

व्यसनैरभिभूतस्य धनहीनस्य पापिनः । गंगैव केवलं तस्य गतिरुक्ता न चान्यथा

విపత్తులతో నలిగిన, ధనహీనుడైన, పాపభారగ్రస్తుడైన వానికి గంగయే ఏకైక గతి, శరణమని చెప్పబడింది; ఇతరథా కాదు.

Verse 99

श्रुताभिलषिता दृष्टा स्पृष्टा पीताऽवगाहिता । पुंसां वंशद्वयं गंगा तारयेन्नात्र संशयः

గంగను వినుట, కోరుట, దర్శించుట, స్పర్శించుట, త్రాగుట లేదా స్నానమగుట—ఇవేవైనా చేసినచో—ఆమె పురుషుని పితృమాతృ ఉభయ వంశములను తరింపజేయును; సందేహము లేదు.

Verse 100

कीर्तनाद्दर्शनात्स्पर्शाद्गंगापानावगाहनात् । दशोत्तरगुणा ज्ञेया पुण्यापुण्यर्द्धिनाशयोः

గంగాదేవిని కీర్తించుట, దర్శించుట, స్పర్శించుట, ఆమె జలము త్రాగుట మరియు అందులో స్నానమాచరించుట—ఈ క్రియలవలన పుణ్యవృద్ధి, పాపనాశము దశగుణములకన్నా అధికముగా కలుగునని తెలిసికొనవలెను।

Verse 110

ब्रह्मलोकस्तु लोकानां सर्वेषामुत्तमो यथा । सरितां सरसां वापि वरिष्ठा जाह्नवी तथा

సర్వ లోకాలలో బ్రహ్మలోకము యథా ఉత్తమమో, అలాగే నదులలోను సరస్సులలోను జాహ్నవీ గంగా సర్వశ్రేష్ఠగా నిలుచును।

Verse 120

ज्ञात्वाज्ञात्वा च गंगायां यः पंचत्वमवाप्नुयात् । अनात्मघाती स्वर्गी स्यान्नरकान्स न पश्यति

తెలిసికొని గానీ తెలియక గానీ గంగలో ఎవడు మరణమును (పంచత్వము) పొందునో—అతడు ఆత్మహత్యకుడు కాకపోతే—స్వర్గగామి అవుతాడు; నరకములను చూడడు।

Verse 124

यावंति तस्या लोमानि मुने तत्संततेरपि । तावद्वर्षसहस्राणि स स्वर्गसुखभुग्भवेत्

ఓ మునీ! ఆమె దేహములో ఎంతమంది రోమములు ఉన్నవో, అలాగే ఆమె సంతతిలోనివారి దేహములలోనూ ఎంతమంది రోమములు ఉన్నవో—అంత సహస్ర సంవత్సరములు అతడు స్వర్గసుఖమును అనుభవించును।