सती-शिवचरित्रप्रसङ्गः / The Account of Satī and Śiva’s Divine Conduct (Prelude to Detailed Narrative)

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे प्रजानाथ महाप्राज्ञ कृपाकर । श्रावितं शंकरयशस्सतीशंकरयोः शुभम्

నారదుడు పలికెను—హే బ్రహ్మన్! హే విధాతా! హే ప్రజానాథా! హే మహాప్రాజ్ఞ కృపాకరా! శంకరుని పవిత్ర యశస్సును, సతీ-శంకరుల శుభచరిత్రాన్ని నాకు వినిపించుము।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सत्प्रीत्या परं तद्यश उत्तमम् । किमकार्ष्टां हि तत्स्थौ वै चरितं दंपती शिवौ

ఇప్పుడు సద్భక్తిపూర్వక ప్రీతితో ఆ పరమోత్తమమైన శుభయశస్సును వివరించుము. అక్కడ ఆ దివ్య దంపతులు—శివుడు (మరియు సతీ)—ఏమి చేసిరో, వారి పవిత్ర చరిత్రను చెప్పుము।

Verse 3

ब्रह्मोवाच । सतीशिवचरित्रं च शृणु मे प्रेमतो मुने । लौकिकीं गतिमाश्रित्य चिक्रीडाते सदान्वहम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ మునీ, ప్రేమతో నా నుండి సతీ-శివుల పవిత్ర చరిత్రను వినుము. లోకరీతిని ఆశ్రయించి వారు ఇద్దరూ ప్రతిదినము నిరంతరం క్రీడించుచుండిరి।

Verse 4

ततस्सती महादेवी वियोगमलभन्मुने । स्वपतश्शंकरस्येति वदंत्येके सुबुद्धयः

అనంతరం, ఓ మునీ, మహాదేవి సతీ వియోగమును పొందెను—తన స్వపతి శంకరుని నుండి; ఇట్లు కొందరు సుబుద్ధులు చెప్పుదురు।

Verse 5

वागर्थाविव संपृक्तौ शक्तोशौ सर्वदा चितौ । कथं घटेत च तयोर्वियोगस्तत्त्वतो मुने

వాక్కు మరియు దాని అర్థం ఎలా విడదీయరానివో, అలాగే శక్తి–ఈశులు సదా ఏకమై ఉన్నారు—ఇద్దరూ శుద్ధ చైతన్యస్వరూపులు. ఓ మునీ, తత్త్వతః వారి నిజ వియోగం ఎలా సంభవిస్తుంది?

Verse 6

लीलारुचित्वादथ वा संघटेताऽखिलं च तत् । कुरुते यद्यदीशश्च सती च भवरीतिगौ

లీలారుచితో ప్రభువు ఈ సమస్త వ్యవస్థను సమీకరించగలడు. పరమేశుడు ఏది ఏది చేస్తాడో, అలాగే సతీ కూడా—ఇద్దరూ భవసంసారపు స్థిరమైన రీతినే అనుసరిస్తూ సాగుతారు.

Verse 7

सा त्यक्ता दक्षजा दृष्ट्वा पतिना जनकाध्वरे । शंभोरनादरात्तत्र देहं तत्याज संगता

తండ్రి యజ్ఞంలో దక్షకన్య సతీ—అవమానింపబడినట్లుగా—భర్త శంభువుకు జరిగిన అనాదరాన్ని చూసి, దృఢనిశ్చయంతో తన దేహాన్ని త్యజించింది.

Verse 8

पुनर्हिमालये सैवाविर्भूता नामतस्सती । पार्वतीति शिवं प्राप तप्त्वा भूरि विवाहतः

మళ్లీ ఆమె హిమాలయ పర్వతంలో అవతరించింది—నామమాత్రంగా అదే సతీ—పార్వతీ అని ప్రసిద్ధి పొందింది. అపార తపస్సు చేసి వివాహమార్గంగా శ్రీశివుని భర్తగా పొందింది.

Verse 9

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणस्स तु नारदः । पप्रच्छ च विधातारं शिवाशिवमहद्यशः

సూతుడు అన్నాడు—బ్రహ్ముని వాక్యాలను ఇలా విని, శుభాశుభాలతో మహాయశస్సు గల నారదుడు మళ్లీ సృష్టికర్త విధాతను ప్రశ్నించాడు.

Verse 10

नारद उवाच । विष्णुशिष्य महाभाग विधे मे वद विस्तरात् । शिवाशिवचरित्रं तद्भवाचारपरानुगम्

నారదుడు అన్నాడు—ఓ మహాభాగ, విష్ణుశిష్యా! ఓ విధీ (బ్రహ్మా), నాకు విస్తారంగా చెప్పుము—శివుడు మరియు సతీదేవి యొక్క పవిత్ర చరిత్రను, దానినుంచి పుట్టిన అనుసరించవలసిన ఆచార-నియమాలతో కూడి.

Verse 11

किमर्थं शंकरो जायां तत्याज प्राणतः प्रियाम् । तस्मादाचक्ष्व मे तात विचित्रमिति मन्महे

ఏ కారణంతో శంకరుడు ప్రాణాలకంటే ప్రియమైన తన భార్యను కూడా విడిచిపెట్టాడు? అందువల్ల, ఓ తాత, నాకు వివరించుము; మేము దీనిని ఆశ్చర్యకరమని భావిస్తున్నాము.

Verse 12

कुतोऽह्यध्वरजः पुत्रां नादरोभूच्छिवस्य ते । कथं तत्याज सा देहं गत्वा तत्र पितृक्रतौ

యజ్ఞాధిపతి దక్షుడు మీ కుమార్తె స్వామి అయిన శివునికి ఎందుకు గౌరవం చూపలేదు? అలాగే ఆమె తండ్రి యజ్ఞానికి వెళ్లి ఎలా దేహత్యాగం చేసింది?

Verse 13

ततः किमभवत्तत्र किमकार्षीन्महेश्वरः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रद्धायुक् तच्छुतावहम्

తర్వాత అక్కడ ఏమి జరిగింది? మహేశ్వరుడు ఏమి చేసెను? ఆ సమస్తమును నాకు వివరంగా చెప్పుము; నేను శ్రద్ధతో నిండినవాడను, వినుటకు ఆతురుడను।

Verse 14

ब्रह्मोवाच । शृणु तात परप्रीत्या मुनिभिस्सह नारद । सुतवर्य महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ తాత నారదా, మునులతో కలిసి పరమ ప్రీతితో వినుము. ఓ సూతశ్రేష్ఠా, ఓ మహాప్రాజ్ఞా, శశిమౌళి (శివుని) పవిత్ర చరిత్రను వినుము।

Verse 15

नमस्कृत्य महेशानं हर्यादिसुरसेवितम् । परब्रह्म प्रवक्ष्यामि तच्चरित्रं महाद्भुतम्

హరి (విష్ణు) మొదలైన దేవతలచే సేవింపబడే మహేశానునకు నమస్కరించి, నేను ఇప్పుడు పరబ్రహ్ముని మహాద్భుత చరిత్రను ప్రకటించెదను।

Verse 16

सर्वेयं शिवलीला हि बहुलीलाकरः प्रभुः । स्वतंत्रो निर्विकारी च सती सापि हि तद्विधा

ఇదంతా నిజంగా శివుని దివ్యలీలే. ప్రభువు అనేక లీలలను ప్రదర్శించువాడు, సంపూర్ణ స్వతంత్రుడు, నిర్వికారుడు; సతీదేవి కూడా అదే స్వరూపం గలది.

Verse 17

अन्यथा कस्समर्थो हि तत्कर्मकरणे मुने । परमात्मा परब्रह्म स एव परमेश्वरः

లేకపోతే, ఓ మునీ, ఆ కార్యాన్ని చేయగలవాడు ఎవరు? ఆయనే శివుడు—పరమాత్మ, పరబ్రహ్మ—నిజంగా పరమేశ్వరుడు.

Verse 18

यं सदा भजते श्रीशोऽहं चापि सकलाः सुराः । मुनयश्च महात्मानः सिद्धाश्च सनकादयः

యెవనిని శ్రీపతి (విష్ణువు) సదా భజించుచున్నాడో, యెవనిని నేనును సమస్త దేవతలతో కూడి వందించుచున్నానో; యెవనిని మహాత్మ మునులు మరియు సనకాది సిద్ధులు నిరంతరం ఆరాధించుచున్నారో।

Verse 19

शेषस्सदा यशो यस्य मुदा गायति नित्यशः । पारं न लभते तात स प्रभुश्शंकरः शिवः

ఓ తాత, ఆయన మహిమను శేషుడు కూడా సదా ఆనందంతో నిత్యం పాడుతూనే ఉన్నా, ఆయన అంతాన్ని పొందలేడు. ఆ ప్రభువే శంకరుడు—పరమేశ్వరుడు శివుడు।

Verse 20

तस्यैव लीलया सर्वोयमिति तत्त्वविभ्रमः । तत्र दोषो न कस्यापि सर्वव्यापी स प्रेरकः

ఆయన దివ్య లీలవల్లనే ‘ఇదంతా స్వతంత్ర సత్యం’ అనే తత్త్వభ్రమ కలుగుతుంది. అందులో ఎవరికీ దోషం లేదు; సర్వవ్యాపి ప్రభువే అందరి అంతఃప్రేరకుడు।

Verse 21

एकस्मिन्समये रुद्रस्सत्या त्रिभुवने भवः । वृषमारुह्य पर्याटद्रसां लीलाविशारदः

ఒక సమయంలో భవుడు—రుద్రుడు—సతితో కలిసి వృషభంపై అధిరోహించి త్రిభువనమంతా విహరించాడు; దివ్య లీలారసంలో మునిగినవాడు, ఆ అద్భుత ప్రకటనల్లో నిపుణుడు।

Verse 22

आगत्य दण्डकारण्यं पर्यटन् सागरांबराम् । दर्शयन् तत्र गां शोभां सत्यै सत्यपणः प्रभुः

దండకారణ్యానికి వచ్చి, సముద్రాన్ని వస్త్రంలా ధరించిన భూమిపై విహరిస్తూ, సత్యప్రతిజ్ఞుడైన ప్రభువు అక్కడి దేశశోభను సతికి చూపించాడు।

Verse 23

तत्र रामं ददर्शासौ लक्ष्मणेनान्वितं हरः । अन्विष्यंतं प्रियां सीतां रावणेन हृता छलात्

అక్కడ హరుడు (శివుడు) లక్ష్మణుడితో కూడిన రాముణ్ణి దర్శించాడు—మోసంతో రావణుడు అపహరించిన తన ప్రియ సీతను వెదుకుచున్న రాముణ్ణి.

Verse 24

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे रामपरीक्षावर्णनं नाम चतुर्विंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణము—ద్వితీయ గ్రంథములోని రుద్రసంహితలో, ద్వితీయ సతీఖండములో “రామపరీక్షావర్ణనం” అను ఇరవై నాలుగవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

Verse 25

समिच्छंतं च तत्प्राप्तिं पृच्छंतं तद्गतिं हृदा । कुजादिभ्यो नष्टधियमत्रपं शोकविह्वलम्

ఆమెను పొందాలని అతడు తపించెను; హృదయంతో ఆమె గతి, ఆమె ఎక్కడ ఉందో అని అడుగుతూనే ఉండెను. కాని కుజ మొదలైనవారి ఎదుట అతని ధైర్యబుద్ధి చెదిరింది—లజ్జను మరచి, శోకంతో కలతచెందెను.

Verse 26

सूर्यवंशोद्भवं वीरं भूपं दशरथात्मजम् । भरताग्रजमानंदरहितं विगतप्रभम्

అతడు సూర్యవంశోద్భవుడైన వీర రాజును—దశరథుని కుమారుడు, భరతుని అగ్రజుడు—చూచెను; అతడు ఆనందరహితుడై, ప్రభ క్షీణించినవాడై ఉన్నాడు.

Verse 27

पूर्णकामो वराधीनं प्राणमत्स्म मुदा हरः । रामं भ्रमन्तं विपिने सलक्ष्मणमुदारधीः

సర్వదా పూర్ణకాముడైనప్పటికీ, తన వరానుసారంగా ఆనందంతో హరుడు నమస్కరించాడు. ఉదారబుద్ధి ప్రభువు అరణ్యంలో లక్ష్మణసహితంగా సంచరించే రాముణ్ని దర్శించాడు.

Verse 28

जयेत्युक्त्वाऽन्यतो गच्छन्नदात्तस्मै स्वदर्शनम् । रामाय विपिने तस्मिच्छंकरो भक्तवत्सलः

“జయ” అని పలికి మరొక దిశకు వెళ్లుచుండగా, భక్తవత్సలుడైన శంకరుడు ఆ అరణ్యంలో రాముని నిమిత్తం అతనికి తన దివ్య దర్శనాన్ని ప్రసాదించాడు.

Verse 29

इतीदृशीं सतीं दृष्ट्वा शिवलीलां विमोहनीम् । सुविस्मिता शिवं प्राह शिवमायाविमोहिता

సతీని అటువంటి స్థితిలో చూసి, శివుని మోహింపజేసే లీలను దర్శించి, ఆమె అత్యంత ఆశ్చర్యపడి శివమాయచే విమోహితురాలై శివునితో పలికింది.

Verse 30

सत्युवाच । देव देव परब्रह्म सर्वेश परमेश्वर । सेवंते त्वां सदा सर्वे हरिब्रह्मादयस्सुराः

సతీ పలికెను—ఓ దేవదేవా, ఓ పరబ్రహ్మా! ఓ సర్వేశ్వరా, ఓ పరమేశ్వరా! హరి (విష్ణు) బ్రహ్మ మొదలైన సమస్త దేవతలు నిత్యం నిన్నే సేవించి ఆరాధిస్తారు.

Verse 31

त्वं प्रणम्यो हि सर्वेषां सेव्यो ध्येयश्च सर्वदा । वेदांतवेद्यो यत्नेन निर्विकारी परप्रभुः

నీవే సమస్తులకు నమస్కారార్హుడు; నిత్యం సేవింపదగినవాడవు, ఎల్లప్పుడూ ధ్యేయుడవు. వేదాంతమార్గమున యత్నంతో నీవు జ్ఞేయుడు—నిర్వికారుడవు, పరాత్పర ప్రభువు.

Verse 32

काविमौ पुरुषौ नाथ विरहव्याकुलाकृती । विचरंतौ वने क्लिष्टौ दीनौ वीरौ धनुर्धरौ

హే నాథా! ఈ ఇద్దరు పురుషులు వియోగవేదనతో వ్యాకులమైన రూపంతో ఉన్నారు. అడవిలో సంచరిస్తూ వారు అలసిపోయి బాధపడుతున్నారు; వీర ధనుర్ధరులైనా దీనంగా, విషణ్ణంగా కనిపిస్తున్నారు.

Verse 33

तयोर्ज्येष्ठं कंजश्यामं दृष्ट्वा वै केन हेतुना । सुदितस्सुप्रसन्नात्माऽभवो भक्त इवाऽधुना

వారిలో జ్యేష్ఠుడైన, కమలశ్యామ వర్ణుడిని చూచి ఏ కారణముచేత సుదితుడు తక్షణమే అంతరంగంగా పరమ ప్రసన్నుడై ఆనందప్రకాశుడయ్యాడు, যেন అప్పుడే శివభక్తుడైనట్లు?

Verse 34

इति मे संशयं स्वामिञ्शंकर छेत्तुमर्हसि । सेव्यस्य सेवकेनैव घटते प्रणतिः प्रभो

ఇలా, ఓ స్వామీ శంకరా, నా సందేహాన్ని నివృత్తి చేయవలెను. ఓ ప్రభో, సేవ్యుడైన పూజ్యునికి సేవకుడు ప్రణామం చేయుట యథోచితం.

Verse 35

ब्रह्मोवाच । आदिशक्तिस्सती देवी शिवा सा परमेश्वरी । शिवमायावशीभूत्वा पप्रच्छेत्थं शिवं प्रभुम्

బ్రహ్ముడు పలికెను: ఆదిశక్తి సతీదేవి—ఆమెనే శివా, పరమేశ్వరి—శివమాయకు వశమై ఈ విధంగా ప్రభువు శివుని ప్రశ్నించింది.

Verse 36

तदाकर्ण्य वचस्सत्याश्शंकरः परमेश्वरः । तदा विहस्य स प्राह सतीं लीलाविशारदः

సతీ వచనములు విని పరమేశ్వరుడు శంకరుడు చిరునవ్వు నవ్వెను. లీలావిశారదుడైన ఆయన అప్పుడు సతీతో పలికెను.

Verse 37

परमेश्वर उवाच । शृणु देवि सति प्रीत्या यथार्थं वच्मि नच्छलम् । वरदानप्रभावात्तु प्रणामं चैवमादरात्

పరమేశ్వరుడు పలికెను—హే దేవి సతీ, ప్రేమతో విను; నేను యథార్థమే చెబుతున్నాను, మోసం కాదు. వరదాన ప్రభావం వల్ల ఈ నమస్కారం ఇలాగా ఆదరంతో అర్పించబడుతోంది.

Verse 38

रामलक्ष्मणनामानौ भ्रातरौ वीरसम्मतौ । सूर्यवंशोद्भवौ देवि प्राज्ञौ दशरथात्मजौ

హే దేవి, రాముడు మరియు లక్ష్మణుడు అనే ఆ ఇద్దరు సోదరులు వీరులుగా గౌరవింపబడినవారు. వారు సూర్యవంశంలో జన్మించిన జ్ఞానులు, దశరథుని కుమారులు.

Verse 39

गौरवर्णौ लघुर्बंधुश्शेषेशो लक्ष्मणाभिधः । ज्येष्ठो रामाभिधो विष्णुः पूर्णांशो निरुपद्रवः

గౌరవర్ణుడైన కనిష్ఠ సహోదరుడు స్వయంగా శేషుడే; అతడు లక్ష్మణుడని ప్రసిద్ధి. జ్యేష్ఠుడు రామనామధారి విష్ణువు యొక్క పూర్ణాంశుడు, నిరుపద్రవుడు.

Verse 40

अवतीर्णं क्षितौ साधुरक्षणाय भवाय नः । इत्युक्त्वा विररामाऽसौ शंभुस्मृतिकरः प्रभुः

“సజ్జనుల రక్షణకై, మన క్షేమార్థమై ఆయన భూమిపై అవతరించాడు.” అని చెప్పి, శంభు-స్మృతిని జాగృతం చేసే ఆ ప్రభువు మౌనమయ్యాడు.

Verse 41

श्रुत्वापीत्थं वचश्शम्भोर्न विशश्वास तन्मनः । शिवमाया बलवती सैव त्रैलोक्यमोहिनी

శంభువు ఇలాంటి వచనాలు పలికినా ఆమె మనస్సు నమ్మలేదు. ఎందుకంటే శివమాయ అత్యంత బలవంతమైనది; అదే త్రిలోకమోహిని.

Verse 42

अविश्वस्तं मनो ज्ञात्वा तस्याश्शंभुस्सनातनः । अवोचद्वचनं चेति प्रभुलीलाविशारदः

ఆమె మనస్సు ఇంకా విశ్వాసం పొందలేదని తెలిసికొని, సనాతన శంభువు—ప్రభు లీలలో నిపుణుడు—ఆమెతో శుభవచనములు పలికెను.

Verse 43

शिव उवाच । शृणु मद्वचनं देवि न विश्वसिति चेन्मनः । तव रामपरिक्षां हि कुरु तत्र स्वया धिया

శివుడు పలికెను—దేవీ, నా వచనము వినుము. మనస్సు విశ్వసించకపోతే, నీ స్వబుద్ధితో అక్కడ రాముని పరీక్షించుము.

Verse 44

विनश्यति यथा मोहस्तत्कुरु त्वं सति प्रिये । गत्वा तत्र स्थितस्तावद्वटे भव परीक्षिका

ప్రియ సతీ, మోహము నశించునట్లు నీవు చేయుము. అక్కడికి వెళ్లి కొంతసేపు మర్రిచెట్టు వద్ద నిలిచి, పరీక్షకురాలిగా ఉండు.

Verse 45

ब्रह्मोवाच । शिवाज्ञया सती तत्र गत्वाचिंतयदीश्वरी । कुर्यां परीक्षां च कथं रामस्य वनचारिणः

బ్రహ్మ పలికెను—శివాజ్ఞచే సతీ అక్కడికి వెళ్లెను. అప్పుడు ఆ ఈశ్వరీ ఆలోచించెను—అరణ్యవాసి రాముని నేను ఎలా పరీక్షించుదును?

Verse 46

सीतारूपमहं धृत्वा गच्छेयं रामसन्निधौ । यदि रामो हरिस्सर्वं विज्ञास्यति न चान्यथा

నేను సీతారూపాన్ని ధరించి రామసన్నిధికి వెళ్తాను. రాముడు—హరిస్వరూపుడు—సర్వజ్ఞుడైతే, సమస్త సత్యాన్ని యథార్థంగా గ్రహిస్తాడు; లేకపోతే కాదు.

Verse 47

इत्थं विचार्य सीता सा भूत्वा रामसमीपतः । आगमत्तत्परीक्षार्थं सती मोहपरायणा

ఇలా ఆలోచించిన సతి సీతారూపం ధరించి రాముని సమీపానికి వెళ్లింది; మోహానికి లోనై ఆయనను పరీక్షించుటకై అక్కడికి వచ్చింది.

Verse 48

सीतारूपां सतीं दृष्ट्वा जपन्नाम शिवेति च । विहस्य तत्प्रविज्ञाय नत्वावोचद्रघूद्वहः

సీతారూపంలో ఉన్న సతిని చూసి, ఆమె మృదువుగా ‘శివ’ నామం జపించుట వినిన రఘువంశశ్రేష్ఠుడు రాముడు చిరునవ్వు చిందించాడు; నిజాన్ని గ్రహించి ఆమెకు నమస్కరించి తరువాత పలికాడు.

Verse 49

राम उवाच । प्रेमतस्त्वं सति ब्रूहि क्व शंभुस्ते नमोगतः । एका हि विपिने कस्मादागता पतिना विना

రాముడు పలికెను—హే సతి, ప్రేమతో నిజముగా చెప్పు: నీ శంభువు ఎక్కడికి వెళ్లాడు? భర్త లేకుండా నీవు ఒంటరిగా ఈ అడవికి ఎందుకు వచ్చావు?

Verse 50

त्यक्त्वा स्वरूपं कस्मात्ते धृतं रूपमिदं सति । ब्रूहि तत्कारणं देवि कृपां कृत्वा ममोपरि

హే సతీ, నీవు నీ స్వస్వరూపాన్ని విడిచి ఈ రూపాన్ని ఎందుకు ధరించావు? హే దేవీ, నాపై కరుణచేసి దాని కారణం చెప్పుము.

Verse 51

ब्रह्मोवाच । इति रामवचः श्रुत्वा चकितासीत्सती तदा । स्मृत्वा शिवोक्तं मत्वा चावितथं लज्जिता भृशम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—రాముని ఈ మాటలు విని ఆ క్షణమే సతీ ఆశ్చర్యపడింది. శివుడు చెప్పినదాన్ని స్మరించి అది తప్పనిసరి సత్యమని గ్రహించి ఆమె బాగా లజ్జపడింది.

Verse 52

रामं विज्ञाय विष्णुं तं स्वरूपं संविधाय च । स्मृत्वा शिवपदं चित्ते सत्युवाच प्रसन्नधीः

రాముడు విష్ణువేనని గ్రహించి, ఆయన స్వరూపాన్ని సరిగా తెలుసుకొని, హృదయంలో శివుని పరమపదాన్ని స్మరించాడు; ప్రసన్నబుద్ధితో సత్యమును పలికెను।

Verse 53

शिवो मया गणैश्चैव पर्यटन् वसुधां प्रभुः । इहागच्छच्च विपिने स्वतंत्रः परमेश्वरः

ప్రభువు శివుడు—పరమ సమర్థుడు—నాతోను తన గణాలతోను భూమిని సంచరించుచుండెను; ఆ స్వతంత్ర పరమేశ్వరుడు ఈ అరణ్యానికి ఇక్కడికి వచ్చెను।

Verse 54

अपश्यदत्र स त्वां हि सीतान्वेषणतत्परम् । सलक्ष्मणं विरहिणं सीतया श्लिष्टमानसम्

అక్కడ అతడు నిన్ను చూచెను—సీతాన్వేషణలో పూర్తిగా నిమగ్నుడవై—లక్ష్మణునితో కూడి, విరహవేదనతో, మనస్సు సీతకే అంటుకున్నవాడవై।

Verse 55

नत्वा त्वां स गतो मूले वटस्य स्थित एव हि । प्रशंसन् महिमानं ते वैष्णवं परमं मुदा

నిన్ను నమస్కరించి అతడు మర్రిచెట్టు మూలానికి వెళ్లి అక్కడే స్థిరంగా నిలిచెను; ఆనందంతో నీ పరమ వైష్ణవసదృశ మహిమను స్తుతించెను।

Verse 56

चतुर्भुजं हरिं त्वां नो दृष्ट्वेव मुदितोऽभवत् । यथेदं रूपममलं पश्यन्नानंदमाप्तवान्

నిన్ను చతుర్భుజ హరి రూపంగా చూచిన వెంటనే అతడు ఆనందితుడయ్యెను; ఈ నిర్మలమైన, మంగళకరమైన రూపాన్ని దర్శించి అతడు పరమానందాన్ని పొందెను।

Verse 57

तच्छ्रुत्वा वचनं शंभौर्भ्रममानीय चेतसि । तदाज्ञया परीक्षां ते कृतवत्य स्मि राघव

శంభువు వాక్యాన్ని విని నేను జాగ్రత్తగా మనస్సులో సందేహాన్ని కలిగించుకున్నాను; ఆయన ఆజ్ఞచేత, ఓ రాఘవా, నీ పరీక్షను నిర్వహించాను।

Verse 58

ज्ञातं मे राम विष्णुस्त्वं दृष्टा ते प्रभुताऽखिला । निःसशंया तदापि तच्छृणु त्वं च महामते

ఓ రామా, నీవే విష్ణువని నాకు తెలిసింది; నీ సంపూర్ణ ప్రభుత్వాన్ని నేను చూశాను. నాకు ఏ సందేహమూ లేదు; అయినా, ఓ మహామతీ, నా మాట విను।

Verse 59

कथं प्रणम्यस्त्वं तस्य सत्यं ब्रूहि ममाग्रतः । कुरु निस्संशयां त्वं मां शमलं प्राप्नुहि द्रुतम्

నీవు ఆయనకు నమస్కరించదగినవాడివి ఎలా? నా ముందే సత్యం చెప్పు. నా సందేహాన్ని పూర్తిగా తొలగించు; లేకపోతే నీవు త్వరగా అపవాదం/పాపాన్ని పొందుతావు।

Verse 60

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या रामश्चोत्फुल्ललोचनः । अस्मरत्स्वं प्रभुं शंभुं प्रेमाभूद्धृदि चाधिकम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఆమె మాటలు విని రాముని కళ్ళు ఆనందంతో వికసించాయి. అతడు తన ప్రభువు శంభువు (శివుడు)ను స్మరించి, హృదయంలో మరింత ప్రేమ ఉప్పొంగింది।

Verse 61

सत्या विनाज्ञया शंभुसमीपं नागमन्मुने । संवर्ण्य महिमानं च प्रावोचद्राघवस्सतीम्

ఓ మునీ, సత్యా అనుమతి లేకుండా రాఘవుడు శంభువు సమీపానికి వెళ్లలేదు. శివ మహిమను వర్ణిస్తూ అతడు అప్పుడు సతీతో పలికాడు।