
అధ్యాయము 15లో బ్రహ్మా వర్ణిస్తాడు: వరాంగీ గర్భం ధరించి, కాలపూర్తి అయిన తరువాత మహాకాయుడైన, ప్రఖర తేజస్సుతో దశదిశలను ప్రకాశింపజేసినట్లు కనిపించే కుమారుని ప్రసవిస్తుంది (1–2). వెంటనే జగత్తులో భయము, అవ్యవస్థను సూచించే దుఃఖకర ఉత్పాతాలు ప్రదర్శితమవుతాయి (3). ఈ అపశకునాలను దివి, భువి, అంతరిక్షం అనే మూడు లోకప్రాంతాలలో ‘అనర్థ-సూచక’ములుగా విభజించి చెప్పబడింది (4). ఉల్కాపాతాలు, భయంకర ధ్వనులతో మెరుపు/వజ్రపాతం, శోకాన్ని కలిగించే ధూమకేతువులు (5), భూకంపాలు, పర్వతాల కంపనం, దిశలు మండినట్లు కనిపించడం, నదులు ముఖ్యంగా సముద్రాలు ఉప్పొంగి కలకలం చెందడం (6), ధూళి ధ్వజాలను ఎగరేసే ఉగ్ర గాలులు మహావృక్షాలను పెకలించడం (7), పునఃపునః సూర్య పరివేషాలు/వలయాలు మహాభయం మరియు క్షేమహానిని సూచించడం (8), రథగర్జనల వంటి పర్వతగుహా పేలుళ్లు (9), గ్రామాలలో నక్కలు, గుడ్లగూబలు మొదలైనవాటి అపశకున కేకలు, వికృత హౌలింగులు, నోళ్ల నుండి అగ్ని వెలువడినట్లు భయానక దృశ్యాలు (10) వర్ణించబడతాయి. ఈ విధంగా ఆ అసాధారణ జననం శరీరజన్య ఘటనగా మాత్రమే కాక, ప్రకృతి విక్షోభాల ద్వారా లోకవ్యవస్థపై దాని ప్రభావాన్ని సూచించే మహత్తర సంఘటనగా ప్రతిపాదించబడుతుంది।
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथ सा गर्भमाधत्त वरांगी तत्पुरादरात् । स ववर्द्धाभ्यंतरे हि बहुवर्षैः सुतेजसा
బ్రహ్ముడు పలికెను—అనంతరం ఆ వరాంగి ఆ పవిత్ర పురంపై గౌరవంతో గర్భం ధరించింది. ఆమె అంతరంలో ఉన్న ఆ గర్భం తన స్వతేజస్సుతో అనేక సంవత్సరాలు వృద్ధి చెందింది।
Verse 2
ततः सा समये पूर्णे वरांगी सुषुवे सुतम् । महाकायं महावीर्यं प्रज्वलंतं दिशो दश
తదుపరి కాలం పూర్తికాగానే ఆ వరాంగి కుమారుని ప్రసవించింది—మహాకాయుడు, మహావీర్యవంతుడు, అగ్నివలె ప్రజ్వలిస్తూ దశదిశలను ప్రకాశింపజేసేవాడు.
Verse 3
तदैव च महोत्पाता बभूवुर्दुःखहेतवः । जायमाने सुते तस्मिन्वरांग्यात्सुखदुःखदे
అదే సమయంలో మహోత్పాతాలు సంభవించాయి, అవి దుఃఖహేతువులయ్యాయి. ఎందుకంటే ఆ వరాంగికి జన్మించుచున్న ఆ కుమారుడు సుఖదుఃఖ రెండింటికీ కారణమయ్యాడు.
Verse 4
दिवि भुव्यंतरिक्षे च सर्वलोकभयंकराः । अनर्थसूचकास्तात त्रिविधास्तान्ब्रवीम्यहम्
దివిలో, భూమిలో, అంతరిక్షంలో—సర్వలోకాలను భయపెట్టే భయంకర సూచనలు ఉద్భవిస్తాయి. ఓ తాత! అనర్థాన్ని సూచించే ఆ అపశకునాలు మూడు విధములు; వాటిని నేను వివరిస్తాను.
Verse 5
सोल्काश्चाशनयः पेतुर्महाशब्दा भयंकराः । उदयं चक्रुरुत्कृष्टाः केतवो दुःखदायकाः
ఉల్కలు, అశనులు పడిపోయి భయంకరమైన మహాశబ్దాలు కలిగించాయి; అలాగే దుఃఖదాయకమైన అశుభ కేతువులు ఆకాశంలో ఎత్తుగా ఉదయించాయి.
Verse 6
चचाल वसुधा साद्रिर्जज्वलुस्सकला दिशः । चुक्षुभुस्सरितस्सर्वाः सागराश्च विशेषतः
పర్వతాలతో కూడిన భూమి కంపించింది; అన్ని దిక్కులు అగ్నిలా జ్వలించాయి. సమస్త నదులు కల్లోలమయ్యాయి, ముఖ్యంగా సముద్రాలు తీవ్రంగా ఉప్పొంగాయి.
Verse 7
हूत्करानीरयन्धीरान्खरस्पर्शो मरुद्ववौ । उन्मूलयन्महावृक्षान्वात्यानीकोरजोध्वजः
కఠినస్పర్శ గల గాలి వీచి, భయంకర హూత్కారాలు రేపి ధీరులనూ కంపింపజేసింది. ధూళి ధ్వజం ధరించిన వాత్యల సమూహంలా అది మహావృక్షాలను వేరుతో పెకలించింది.
Verse 8
सराह्वोस्सूर्य्यविध्वोस्तु मुहुः परिधयोऽभवन् । महाभयस्य विप्रेन्द्र सूचकास्सुखहारकः
హే విప్రేంద్రా! మళ్లీ మళ్లీ సూర్యుని చుట్టూ పరిధులు (హాలోలు) కన్పించాయి, అతడు దెబ్బతిని మసకబారినట్టుగా; అవి మహాభయ సూచకాలు, సుఖశాంతిని హరించేవి।
Verse 9
महीध्रविवरेभ्यश्च निर्घाता भयसूचकाः । रथनिर्ह्रादतुल्याश्च जज्ञिरेऽवसरे ततः
అదే క్షణంలో పర్వతాల చీలికల నుండీ భయసూచకమైన భయంకర గర్జనలు పుట్టాయి; అవి రథాల ఘోర గంభీర నాదంలా వినిపించాయి।
Verse 10
सृगालोलूकटंकारैर्वमन्त्यो मुखतोऽनलम् । अंतर्ग्रामेषु विकटं प्रणेदुरशिवाश्शिवाः
నక్కలు, గుడ్లగూబల కఠిన కేకలతో, నోటి నుంచి అగ్ని ఉమ్ముతున్నట్లుగా, అశివ సూచకమైన భయంకర నక్కలు గ్రామాల లోపల ఘోరంగా అరచాయి।
Verse 11
यतस्ततो ग्रामसिंहा उन्नमय्य शिरोधराम् । संगीतवद्रोदनवद्व्यमुचन्विविधान्रवान्
అప్పుడు గ్రామసింహులైన అగ్రజనులు తలలను ఎత్తి, కొన్నిసార్లు సంగీతంలా, కొన్నిసార్లు విలాపంలా, అనేక విధాల ధ్వనులను వెలువరించారు।
Verse 12
खार्काररभसा मत्ताः सुरैर्घ्नंतो रसांखराः । वरूथशस्तदा तात पर्यधावन्नितस्ततः
కోలాహల గందరగోళాలతో మత్తులై, దేవతల చేత దెబ్బతిన్న రసాఙ్ఖరులు—ఓ ప్రియుడా—అప్పుడు గుంపులుగా ఇటూ అటూ పరుగెత్తారు।
Verse 13
खगा उदपतन्नीडाद्रासभत्रस्तमानसः । क्रोशंतो व्यग्रचित्ताश्च स्थितमापुर्न कुत्रचित्
గాడిద అరుపుకు భయపడిన పక్షులు గూళ్ల నుంచి ఎగిరిపోయాయి; కేకలు వేస్తూ కలతచెందిన హృదయాలతో ఎక్కడా నిలువలేకపోయాయి।
Verse 14
शकृन्मूत्रमकार्षुश्च गोष्ठेऽरण्ये भयाकुलः । बभ्रमुः स्थितिमापुर्नो पशवस्ताडिता इव
భయంతో కలవరపడి వారు గోశాలలోనైనా అడవిలోనైనా మలమూత్రాలు విడిచారు. కొట్టబడిన పశువుల్లా తిరుగుతూ, స్థైర్యం పొందలేకపోయారు.
Verse 15
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे तारकासुरतपोराज्यवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణములో ద్వితీయ రుద్రసంహితలోని తృతీయ పార్వతీఖండమందు ‘తారకాసుర తపోరాజ్యవర్ణనం’ అను పందొమ్మిదవది కాదు, పదిహేనవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.
Verse 16
व्यरुदन्प्रतिमास्तत्र देवानामुत्पतिष्णवः । विनाऽनिलं द्रुमाः पेतुर्ग्रहयुद्धं बभूव खे
అక్కడ దేవతల ప్రతిమలు ఏడుస్తున్నట్లుగా కనిపించాయి; దేవగణములు ఉన్మత్తంగా కలవరపడ్డారు. గాలి లేకుండానే చెట్లు కూలిపోయాయి; ఆకాశంలో గ్రహయుద్ధం చెలరేగింది.
Verse 17
इत्यादिका बहूत्पाता जज्ञिरे मुनिसत्तम । अज्ञानिनो जनास्तत्र मेनिरे विश्वसंप्लवम्
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా అనేక అపశకున సూచక ఉత్పాతాలు కలిగాయి. అక్కడి అజ్ఞానులు దానిని విశ్వప్రళయం వచ్చిందని భావించారు.
Verse 18
अथ प्रजापतिर्नामाकरोत्तस्यासुरस्य वै । तारकेति विचार्यैव कश्यपो हि महौजसः
అప్పుడు మహాతేజస్సుగల ప్రజాపతి కశ్యపుడు విచారించి ఆ అసురునికి “తారక” అనే నామం పెట్టెను.
Verse 19
महावीरस्य सहसा व्यज्यमानात्मपौरुषः । ववृधेत्यश्मसारेण कायेनाद्रिपतिर्यथा
అప్పుడు మహావీరుని అంతర్గత పరాక్రమం అకస్మాత్తుగా వ్యక్తమై, అతడు విపరీతంగా పెరిగినట్లు కన్పించాడు; అతని దేహం శిలలా కఠినమై, పర్వతాధిపతి వలె సహజంగా దృఢమైంది.
Verse 20
अथो स तारको दैत्यो महाबलपराक्रमः । तपः कर्तुं जनन्याश्चाज्ञां ययाचे महामनाः
అప్పుడు మహాబలపరాక్రమశాలియైన దైత్యుడు తారకుడు, మహాసంకల్పంతో, తపస్సు చేయుటకు తన తల్లిని అనుమతి కోరెను.
Verse 21
प्राप्ताज्ञः स महामायी मायिनामपि मोहकः । सर्वदेवजयं कर्तुं तपोर्थं मन आदधे
ఆజ్ఞ పొందిన ఆ మహామాయావి—మాయావులనికూడా మోహింపజేయగలవాడు—సర్వ దేవతలను జయించుటకై తపస్సు చేయాలని మనస్సు నిశ్చయించెను.
Verse 22
मधोर्वनमुपागम्य गुर्वाज्ञाप्रतिपालकः । विधिमुद्दिश्य विधिवत्तपस्तेपे सुदारुणम्
మధువనమునకు వెళ్లి, గురువాజ్ఞను పాటిస్తూ, విధిని దృష్టిలో ఉంచుకొని శాస్త్రోక్త విధానముగా అత్యంత ఘోరమైన తపస్సు చేసెను.
Verse 23
ऊर्द्ध्वबाहुश्चैकपादो रविं पश्यन्स चक्षुषा । शतवर्षं तपश्चक्रे दृढचित्तो दृढव्रतः
చేతులను పైకెత్తి, ఒక కాలి మీద నిలిచి, కళ్లతో సూర్యుని స్థిరంగా దర్శిస్తూ, అతడు వంద సంవత్సరాలు తపస్సు చేసెను—మనస్సు అచంచలము, వ్రతము దృఢము।
Verse 24
अंगुष्ठेन भुवं स्पृष्ट्वा शत वर्षं च तादृशः । तेपे तपो दृढात्मा स तारकोऽसुरराट्प्रभुः
అంగుళితో భూమిని తాకి, అదే భంగిమలో నూరు సంవత్సరాలు నిలిచెను. దృఢమనస్సు గల అసురరాజు తారకుడు ఘోర తపస్సు చేసెను.
Verse 25
शतवर्षं जलं प्राश्नञ्च्छतवर्षं च वायुभुक् । शतवर्ष जले तिष्ठञ्च्छतं च स्थंडिलेऽतपत्
నూరు సంవత్సరాలు నీటినే ఆహారంగా స్వీకరించింది; మరొక నూరు సంవత్సరాలు వాయువునే ఆధారంగా జీవించింది. నూరు సంవత్సరాలు నీటిలో నిలిచింది; ఇంకొక నూరు సంవత్సరాలు నిరావరణ భూమిపై తపస్సు చేసింది.
Verse 26
शतवर्षं तथा चाग्नौ शतवर्षमधोमुखः । शतवर्षं तु हस्तस्य तलेन च भुवं स्थित
నూరు సంవత్సరాలు అగ్నిలో నిలిచెను; నూరు సంవత్సరాలు అధోముఖంగా (తలక్రిందుగా) ఉండెను. ఇంకా నూరు సంవత్సరాలు చేతి అరచేతి మీద మాత్రమే ఆధారపడి భూమిపై నిలిచి ఘోర తపస్సు చేసెను.
Verse 27
शतवर्षं तु वृक्षस्य शाखामालब्य वै मुने । पादाभ्यां शुचिधूमं हि पिबंश्चाधोमुखस्तथा
ఓ మునీ, నూరు సంవత్సరాలు వృక్షశాఖను పట్టుకొని అతడు అధోముఖంగా నిలిచెను; తన పాదాల ద్వారా కేవలం పవిత్ర ధూమమునే పానముచేసెను.
Verse 28
एवं कष्टतरं तेपे सुतपस्स तु दैत्यराट् । काममुद्दिश्य विधिवच्छृण्वतामपि दुस्सहम्
ఇలా దైత్యరాజు అత్యంత కష్టతరమైన సుతపస్సు చేశాడు—కామదేవుని ఉద్దేశించి. అది విధివిధానంగా జరిగినా, విన్నవారికీ అసహ్యంగా అనిపించేంతటి కఠినమైంది.
Verse 29
तत्रैवं तपतस्तस्य महत्तेजो विनिस्सृतम् । शिरसस्सर्वंसंसर्पि महोपद्रवकृन्मुने
అక్కడ ఈ విధంగా తపస్సు చేస్తుండగా అతనిలోనుండి మహాతేజస్సు వెలువడింది. అది అతని శిరస్సు నుండి అన్ని దిక్కులకూ వ్యాపించి, ఓ మునీ, మహోపద్రవానికి కారణమైంది।
Verse 30
तेनैव देवलोकास्ते दग्धप्राया बभूविरे । अभितो दुःखमापन्नास्सर्वे देवर्षयो मुने
ఆ అగ్నితుల్య శక్తివల్లనే ఆ దేవలోకాలు దగ్ధప్రాయమయ్యాయి. అన్ని వైపులా, ఓ మునీ, సమస్త దేవర్షులు దుఃఖానికి లోనయ్యారు।
Verse 31
इंद्रश्च भयमापेदे ऽधिकं देवेश्वरस्तदा । तपस्यत्यद्य कश्चिद्वै मत्पदं धर्षयिष्यति
అప్పుడు దేవేశ్వరుడైన ఇంద్రుడు మరింత భయానికి లోనయ్యాడు: “ఈ రోజు తప్పక ఎవరో తపస్సు చేస్తున్నారు; నా పదవిని ధర్షించేందుకు ప్రయత్నిస్తారు।”
Verse 32
अकांडे चैव ब्रह्माण्डं संहरिष्यत्ययं प्रभु । इति संशयमापन्ना निश्चयं नोपलेभिरे
వారు సందేహంలో పడ్డారు: “ఈ ప్రభువు అకారణంగా అకస్మాత్తుగా బ్రహ్మాండాన్ని సంహరించునా?” ఇలా అనిశ్చితిలో పడి, వారు ఏ నిర్ణయానికీ రాలేకపోయారు।
Verse 33
ततस्सर्वे सुसंमन्त्र्य मिथस्ते निर्जरर्षयः । मल्लोकमगमन्भीता दीना मां समुपस्थिताः
అప్పుడు ఆ దేవర్షులందరూ పరస్పరం సుమంత్రించి, భయంతో దుఃఖితులై నా లోకానికి వచ్చి, శరణార్థంగా నన్ను సమీపించారు।
Verse 34
मां प्रणम्य सुसंस्तूय सर्वे ते क्लिष्टचेतसः । कृतस्वंजलयो मह्यं वृत्तं सर्वं न्यवेदयन्
వారందరూ కలతచెందిన మనస్సుతో నన్ను ప్రణమించి, స్తుతించి, అంజలి ఘటించి, జరిగిన సంగతులన్నిటినీ నాకు నివేదించారు।
Verse 35
अहं सर्वं सुनिश्चित्य कारणं तस्य सद्धिया । वरं दातुं गतस्तत्र यत्र तप्यति सोऽसुरः
నేను సద్బుద్ధితో అన్నిటినీ స్పష్టంగా నిర్ధారించి, అతని తపస్సుకు గల నిజ కారణాన్ని గ్రహించి, ఆ అసురుడు తపస్సు చేస్తున్న చోటుకు వరం ఇవ్వడానికి వెళ్లాను।
Verse 36
अवोचं वचनं तं वै वरं ब्रूहीत्यहं मुने । तपस्तप्तं त्वया तीव्रं नादेयं विद्यते तव
నేను అతనితో ఇలా అన్నాను—“ఓ మునీ, వరం కోరుకో. నీవు ఘోర తపస్సు చేశావు; నీకు ఇవ్వకూడనిదని ఏదీ లేదు.”
Verse 37
इत्येवं मद्वचः श्रुत्वा तारकस्स महासुरः । मां प्रणम्य सुसंस्तूय वरं वव्रेऽतिदारुणम्
నా మాటలు విన్న మహాసురుడు తారకుడు నన్ను ప్రణమించి, స్తుతించి, అత్యంత భయంకర ఫలితమిచ్చే వరాన్ని కోరుకున్నాడు।
Verse 38
तारक उवाच । त्वयि प्रसन्ने वरदे किमसाध्यं भवेन्मम । अतो याचे वरं त्वत्तः शृणु तन्मे पितामह
తారకుడు అన్నాడు—హే వరదా! మీరు ప్రసన్నులైతే నాకు అసాధ్యం ఏముంటుంది? అందుకే మీ వద్ద వరం కోరుతున్నాను; హే పితామహ బ్రహ్మా, నా విన్నపం వినండి।
Verse 39
यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । देयं वरद्वयं मह्यं कृपां कृत्वा ममोपरि
హే దేవేశా! మీరు ప్రసన్నులై నాకు వరం ఇవ్వదలచితే, నాపై కరుణ చూపి ఈ రెండు వరాలను నాకు ప్రసాదించండి।
Verse 40
त्वया च निर्मिते लोके सकलेऽस्मिन्महाप्रभो । मत्तुल्यो बलवान्नूनं न भवेत्कोऽपि वै पुमान्
హే మహాప్రభో! మీరు సృష్టించిన ఈ సమస్త లోకంలో నాతో సమానంగా బలవంతుడు ఎవరూ ఉండరు అని నిశ్చయం।
Verse 41
शिववीर्यसमुत्पन्नः पुत्रस्सेनापतिर्यदा । भूत्वा शस्त्रं क्षिपेन्मह्यं तदा मे मरणं भवेत्
శివవీర్యం నుండి జన్మించిన కుమారుడు సేనాపతిగా మారి ఆయుధాన్ని ఎత్తి నాపై విసిరితే, అప్పుడే నాకు మరణం సంభవిస్తుంది।
Verse 42
इत्युक्तोऽथ तदा तेन दैत्येनाहं मुनीश्वर । वरं च तादृशं दत्त्वा स्वलोकमगमं द्रुतम्
హే మునీశ్వరా! ఆ దైత్యుడు ఇలా పలికినప్పుడు నేను అతనికి అటువంటి వరాన్ని ఇచ్చి, వరం ఇచ్చిన వెంటనే త్వరగా నా లోకానికి వెళ్లిపోయాను।
Verse 43
दैत्योऽपि स वरं लब्ध्वा मनसेप्सितमुत्तमम् । सुप्रसन्नोतरो भूत्वा शोणिताख्यपुरं गतः
ఆ దైత్యుడు కూడా మనసులో కోరుకున్న ఉత్తమ వరాన్ని పొందిన తరువాత అత్యంత ఆనందించాడు; పూర్తిగా తృప్తహృదయుడై ‘శోణితాఖ్య’ అనే నగరానికి వెళ్లాడు।
Verse 44
अभिषिक्तस्तदा राज्ये त्रैलोक्यस्यासुरैस्सह । शुक्रेण दैत्यगुरुणाज्ञया मे स महासुरः
అప్పుడు ఆ మహాసురుడు అసురులతో కలిసి త్రిలోకాధిపత్య రాజ్యంలో అభిషేకింపబడ్డాడు—దైత్యగురు శుక్రుని ఆజ్ఞచేత, నాకు చెప్పిన ప్రకారమే।
Verse 45
ततस्तु स महादैत्योऽभवस्त्रैलोक्यनायकः । स्वाज्ञां प्रवर्तयामास पीडयन्सचराचरम्
ఆ తరువాత ఆ మహాదైత్యుడు త్రిలోకనాయకుడయ్యాడు. తన ఆజ్ఞను అమలు చేస్తూ చరాచర సమస్త జగత్తును పీడించాడు।
Verse 46
राज्यं चकार विधिवस्त्रिलोकस्य स तारकः । प्रजाश्च पालयामास पीडयन्निर्जरादिकान्
తారకుడు త్రిలోక రాజ్యాన్ని విధివిధానంగా పాలించాడు; ప్రజలను పరిరక్షించాడు కూడా—కానీ దేవతలు మొదలైన అమరులను పీడిస్తూ ఉండేవాడు।
Verse 47
ततस्स तारको दैत्यस्तेषां रत्नान्युपाददे । इंद्रादिलोकपालानां स्वतो दत्तानि तद्भयात्
అప్పుడు దైత్యుడు తారకుడు వారి రత్నాలను అపహరించాడు—ఇంద్రాది లోకపాలులు అతని భయంతో స్వయంగా సమర్పించిన ఆ ధనరత్నాలనే।
Verse 48
इंद्रेणैरावतस्तस्य भयात्तस्मै समर्पितः । कुबेरेण तदा दत्ता निधयो नवसंख्यका
అతని భయంతో ఇంద్రుడు తన గజమైన ఐరావతాన్ని అతనికి సమర్పించాడు; అప్పుడు కుబేరుడు కూడా తొమ్మిది నిధులను అతనికి దానంగా ఇచ్చాడు।
Verse 49
वरुणेन हयाः शुभ्रा ऋषिभिः कामकृत्तथा । सूर्येणोच्चैश्श्रवा दिव्यो भयात्तस्मै समर्पितः
వరుణుడు అతనికి ప్రకాశించే తెల్ల గుర్రాలను అర్పించాడు; ఋషులు కూడా కోరిక నెరవేర్చే వరాన్ని ఇచ్చారు. సూర్యుడు భయంతో దివ్య ఉచ్చైశ్రవసును అతనికి సమర్పించాడు।
Verse 50
यत्र यत्र शुभं वस्तु दृष्टं तेनासुरेण हि । तत्तद्गृहीतं तरसा निस्सारस्त्रिभवोऽभवत्
ఆ అసురుడు ఎక్కడెక్కడ శుభమైన లేదా విలువైన వస్తువును చూశాడో, అక్కడక్కడ దానిని వేగంగా లాక్కొనేవాడు; అలా మూడు లోకాలు సారసంపదలేని స్థితికి చేరాయి।
Verse 51
समुद्राश्च तथा रत्नान्यदुस्तस्मै भयान्मुने । अकृष्टपच्यासीत्पृथ्वी प्रजाः कामदुघाः खिलाः
ఓ మునీ, భయంతో సముద్రాలు మరియు రత్నాలు కూడా తమను తాము అతనికి అర్పించాయి. భూమి దున్నకుండానే పంట పండింది; అన్ని ప్రాణులు ఎక్కడైనా కామధేనువలె కోరినదాన్ని ప్రసాదించేవారయ్యారు।
Verse 52
सूर्यश्च तपते तद्वत्तद्दुःखं न यथा भवेत् । चंद्रस्तु प्रभया दृश्यो वायुस्सर्वानुकूलवान्
సూర్యుడు అలాగే తపిస్తాడు, కానీ ఆ వేడి దుఃఖకారణం కాకుండా ఉంటుంది. చంద్రుడు మృదువైన కాంతితో దర్శనమిస్తాడు; వాయువు అందరికీ అనుకూలంగా ఉంటుంది।
Verse 53
देवानां चैव यद्द्रव्यं पितॄणां च परस्य च । तत्सर्वं समुपादत्तमसुरेण दुरात्मना
దేవులది, పితృదేవతలది మరియు ఇతరులది అయిన ఏ సంపదయైనా—ఆ దురాత్ముడైన అసురుడు బలవంతంగా అంతటినీ అపహరించాడు.
Verse 54
वशीकृत्य स लोकांस्त्रीन्स्वयमिंद्रो बभूव ह । अद्वितीयः प्रभुश्चासीद्राज्यं चक्रेऽद्भुतं वशी
త్రిలోకాలను వశపరచుకొని అతడు తానే ఇంద్రుడయ్యాడు. అద్వితీయ ప్రభువుగా నిలిచి, ఆ వశీకర్త అద్భుతమైన రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
Verse 55
निस्सार्य सकलान्देवान्दैत्यानस्थापयत्ततः । स्वयं नियोजयामास देवयोनिस्स्वकर्मणि
సమస్త దేవులను తరిమివేసి, వారి స్థానాల్లో దైత్యులను నియమించాడు. తరువాత తానే ప్రతి ఒక్కరిని తగిన కర్మలో నియోగించాడు.
Verse 56
अथ तद्बाधिता देवास्सर्वे शक्रपुरोगमाः । मुने मां शरणं जग्मुरनाथा अतिविह्वलाः
అప్పుడు అతని బాధతో పీడితులైన, శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ముందుండగా సమస్త దేవులు—ఓ మునీ—అనాథులై అత్యంత వ్యాకులులై నా శరణు వచ్చారు.
Varāṅgī conceives and gives birth to a powerful, radiant son; the narrative immediately frames the birth through widespread ominous portents across heaven, earth, and the mid-region.
They function as interpretive signs that translate an extraordinary birth into a cosmic-level event, indicating imbalance, impending fear, or major transformation in loka-order rather than being mere atmospheric description.
Meteors and thunderbolts with dreadful sounds, comets, earthquakes and trembling mountains, churning rivers and oceans, violent dust-laden winds uprooting trees, solar halos/rings, cavern-like detonations, and inauspicious animal/village cries (jackals, owls, etc.).