Rig Veda 9.86.48: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 48

Sukta 9.86

Rishi: Unspecified here; hymn-level Anukramaṇī needed.

Devata: Soma Pavamāna (Indu).

Chandas: Likely Jagatī (requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

पवस्व सोम क्रतुविन्न उक्थ्योऽव्यो वारे परि धाव मधु प्रियम् । जहि विश्वान्रक्षस इन्दो अत्रिणो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

Transliteration

páv asva soma kratuvínna ukthyó ’avyó vā́re pári dhāva mádhu priyám | jahí viśvā́n rákṣasa indo atríṇo bṛhád vadema vidáth e su-vī́rāḥ ||

Translation

హే సోమా! క్రతువిత్ (సంకల్ప-జ్ఞ) మరియు ఉక్థ్య (స్తుతి-యోగ్య)ుడవై పవిత్రమవు; ఉన్ని వడపోత (అవ్య-వారే) చుట్టూ నీ ప్రియమైన మధురరసంతో వేగంగా ధావించు. హే ఇందు! సమస్త రక్షసులను, సమస్త అత్రిణ (భక్షక/విఘ్నకర) శత్రు-శక్తులను సంహరించు; మేము సువీరులు (వీర-శక్తి గలవారు) అయి విదథే (సభ/యజ్ఞసమాగమంలో) ‘బృహత్’ అనే మహత్తర వాక్యాన్ని పలుకుదుము।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पवस्व: purify yourself; flow forth (as Soma)
• पवस्व: —
• Type: Verb
• Root: √पू (पवते) / √पु (शोधन)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक) < √सु (सवने) ‘pressed’

• क्रतुवित्: O knower of (ritual) wisdom/resolve
• क्रतुवित्: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: क्रतु- + -वित् (कृदन्त, from √विद् ‘to know’)

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (genitive of relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्- (सर्वनाम)

• उक्थ्यः: worthy of hymns; hymn-invoked
• उक्थ्यः: कर्तृ (पवस्व इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: उक्थ्य- (प्रातिपदिक) < उक्थ- ‘hymn’

• अव्यः: (as) the wool-filtered one; passing through the sheep’s wool
• अव्यः: कर्तृ (पवस्व इत्यस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अव्य- (प्रातिपदिक) ‘sheep’s (wool), filter’

• वारे: in/into the water (liquid)
• वारे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: वार- (प्रातिपदिक) ‘water; liquid’

• परि: around; all about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• धाव: run; rush; flow
• धाव: —
• Type: Verb
• Root: √धाव् (धावति) ‘to run/flow’

• मधु: sweet; honeyed
• मधु: कर्म (धाव—what is to be reached/borne)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मधु- (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear; beloved (sweet draught)
• प्रियम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: प्रिय- (प्रातिपदिक)

• जहि: smite; slay
• जहि: —
• Type: Verb
• Root: √हन् (हन्ति) ‘to strike, slay’

• विश्वान्: all
• विश्वान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• रक्षसः: demonic powers; Rākṣasas
• रक्षसः: कर्म
• Type: Noun
• Root: रक्षस्- (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma-drop)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्दु- (प्रातिपदिक) ‘drop; Soma’

• अत्रिणः: the Atrins (hostile devourers/demons)
• अत्रिणः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अत्रिन्- (प्रातिपदिक) ‘devourer; hostile being’

• बृहद्वदेम: may we speak greatly (loftily)
• बृहद्वदेम: —
• Type: Verb
• Root: √वद् (वदति) ‘to speak’ + बृहद् (अव्यय/विशेषण) ‘greatly, loudly’

• विदथे: in the rite/assembly
• विदथे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: विदथ- (प्रातिपदिक) ‘ritual gathering; worship’

• सुवीराः: having good heroes/strong sons; well-manned
• सुवीराः: कर्तृ (वदेम इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: सु- + वीर- (प्रातिपदिक)