Rig Veda 9.86.36: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 36

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition (Book 9 is largely a collection of Soma hymns from multiple seers)

Devata: Soma Pavamāna (purifying Soma)

Chandas: Jagatī (probable; standard for many RV 9.86 verses)

Samhita Patha (Devanagari)

सप्त स्वसारो अभि मातरः शिशुं नवं जज्ञानं जेन्यं विपश्चितम् । अपां गन्धर्वं दिव्यं नृचक्षसं सोमं विश्वस्य भुवनस्य राजसे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.86.36

Transliteration

sapta svasā́ro abhí mā́taraḥ śiśúṃ návaṃ jajñānám jényam vipaścítam | apā́ṃ gandharváṃ divyáṃ nṛcákṣasaṃ sómaṃ víśvasya bhúvanasya rājáse ||

Translation

ఏడు సోదరీమణులు—మాతృలు—కొత్తగా జన్మించిన శిశువును చుట్టుముట్టి నిలుస్తారు; నవజాతుడు, జయశీలుడు, సర్వవివేకి, విపశ్చిత్. వారు అప్సు (జలములలో) ఉన్న దివ్య గంధర్వుడు—నృచక్షస్—సోమాన్ని ప్రకటిస్తారు; అతడు సమస్త భువనముల రాజస్ (రాజత్వ-తేజస్సు)గా నిలుస్తాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: सप्तन् (संख्याशब्द)

• स्वसारः: sisters
• स्वसारः: कर्तृ (जज्ञा-नं प्रति)
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: दिशा/सम्बन्ध (माातरः इत्यस्य)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अभि

• मातरः: mothers
• मातरः: कर्तृ (जज्ञा-नं प्रति)
• Type: Noun
• Root: मातृ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• शिशुम्: the child
• शिशुम्: कर्म (जज्ञा-नं प्रति)
• Type: Noun
• Root: शिशु (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• नवम्: new
• नवम्: विशेषणम् (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: नव (विशेषण-प्रातिपदिक)

• जज्ञानम्: born, newly produced
• जज्ञानम्: विशेषणम् (कर्मपदस्य)
• Type: Participle (past passive/PPP used adjectivally)
• Root: √जन् (जनि) + क्त (भूतकृदन्त)

• जेन्यम्: noble, worthy, of good lineage
• जेन्यम्: विशेषणम् (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: जेन्य (विशेषण-प्रातिपदिक; √जि/जन्य-सम्बन्ध)

• विपश्चितम्: wise, discerning
• विपश्चितम्: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: विपश्चित् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (गन्धर्वम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अप्/आप् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• गन्धर्वम्: Gandharva (celestial being); here: the Gandharva of the waters
• गन्धर्वम्: कर्म/सम्बोधन-रूपेण स्तुत्यः (सोमं प्रति विशेषण-भावः)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• दिव्यम्: heavenly, divine
• दिव्यम्: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (विशेषण-प्रातिपदिक)

• नृचक्षसम्: having men as his gaze / seeing men; man-observing
• नृचक्षसम्: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: नृ-चक्षस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; चक्षस् ‘दृष्टि’)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म (स्तुत्य/उपस्थाप्यः)
• Type: Noun
• Root: सोम (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• विश्वस्य: of all, of the whole
• विश्वस्य: सम्बन्ध (भुवनस्य इत्यस्य)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)

• भुवनस्य: of the world, of existence
• भुवनस्य: सम्बन्ध (राजसे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: भुवन (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; √भू)

• राजसे: as/for the king (to the king)
• राजसे: सम्प्रदान/उद्देश्य (स्तुत्यः—‘राजा’ इति)
• Type: Noun (predicative/epithet)
• Root: राजन् (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)