Rig Veda 9.75.5: Mandala 9, Sukta 75, Mantra 5

Sukta 9.75

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)

Devata: Soma Pavamāna (with Indra invoked as the giver activated by Soma)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

परि सोम प्र धन्वा स्वस्तये नृभिः पुनानो अभि वासयाशिरम् । ये ते मदा आहनसो विहायसस्तेभिरिन्द्रं चोदय दातवे मघम् ॥

Transliteration

pári soma prá dhanvā svastáye nṛ́bhiḥ punānáḥ abhí vāsayāśíram | yé te mádā āhanáso víhāyasas tébhir índraṃ codaya dā́tave mágham ||

Translation

ఓ సోమా! మా స్వస్తి కొరకు అన్ని వైపులా విస్తరించి వేగంగా ప్రవహించు. నృశక్తులచే పునీతుడవై, మమ్మల్ని ఆశిస్ అనే సమృద్ధి-ఆశీర్వాదంతో ఆవరించు. అడ్డంకులను హతమార్చువాడా, అంతర్వ్యోమంలో విస్తరించిన నీ ఆ మదాలతో ఇంద్రుణ్ని ప్రేరేపించు; అతడు మహత్ మఘం (మహా దాన-సంపద) ఇవ్వునట్లు చేయు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• परि: around, all around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• धन्वा: run/stream forth
• धन्वा: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: धन्व् (धातु; धन्वति/धन्वते ‘to run/stream, to rush’—Vedic)

• स्वस्तये: for well-being, for welfare
• स्वस्तये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• नृभिः: by/with men (worshippers)
• नृभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• पुनानः: being purified, purifying himself
• पुनानः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: पू (धातु) → पुनान (शानच्)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वासय: make (it) fragrant/imbue, clothe
• वासय: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: वासय् (णिजन्त; √वस् ‘to clothe/dwell’ → ‘to cause to clothe, to perfume/imbue’—Vedic)

• आशिरम्: the (milk-)mixture/libation
• आशिरम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: आशिर्/आशिस् (प्रातिपदिक; ‘mixture, libation; blessing’—Vedic)

• ये: who, which (those)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मदाः: intoxicating draughts/raptures
• मदाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• आहनसः: smiting, battle-winning
• आहनसः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: आ-हन् (धातु) → आहनस (प्रातिपदिक/विशेषण; ‘smiting, striking’—Vedic)

• विहायसः: sky-ranging, lofty
• विहायसः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: विहायस् (प्रातिपदिक; ‘sky, airy space’)

• तेभिः: with those
• तेभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• चोदय: impel, urge
• चोदय: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: चुद् (धातु) → चोदय (णिजन्त)

• दातवे: to give
• दातवे: प्रयोजन/उद्देश्य
• Type: Infinitive
• Root: दा (धातु) → दातृ (तुमुन्/तवेन्-प्रत्यय; दातवे)

• मघम्: bounty, gift, largess
• मघम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मघ (प्रातिपदिक)