Rig Veda 9.75.3: Mandala 9, Sukta 75, Mantra 3

Sukta 9.75

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)

Devata: Soma Pavamāna (entering vessels; shining with Dawns)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अव द्युतानः कलशाँ अचिक्रदन्नृभिर्येमानः कोश आ हिरण्यये । अभीमृतस्य दोहना अनूषताधि त्रिपृष्ठ उषसो वि राजति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.75.3

Transliteration

áva dyutānáḥ kalaśā́ṃ acikradan nṛ́bhir yemānáḥ kóśa ā́ hiraṇyáye | abhī́m ṛtásya dohanā́ anūṣatā́dhi tripṛṣṭhá uṣáso ví rājati ||

Translation

అతడు క్రిందికి ప్రకాశిస్తూ, కలశాలను పిలుస్తూ; నరులచే నడిపింపబడి స్వర్ణమయ పాత్రలో ప్రవేశిస్తాడు. ఋతస్య దోహనాలు అతనికి అనునాదించాయి; త్రిపృష్ట ఆసనంపై అధిష్ఠితుడై, ఉషస్సులతో కలిసి విస్తారంగా వెలుగుతాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अव: down, forth
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (upasarga)

• द्युता॒नः: shining, gleaming
• द्युता॒नः: Kartā (with implied Soma)
• Type: Adjective/Participle
• Root: द्यु (प्रातिपदिक: द्युत्/द्युति ‘shine’)

• कलशान्: jars, vessels
• कलशान्: Karma
• Type: Noun
• Root: कलश (प्रातिपदिक)

• अचिक्रदत्: cried out, resounded
• अचिक्रदत्: —
• Type: Verb
• Root: क्रन्द् (धातु)

• नृभिः: with men, by the men
• नृभिः: Karaṇa (instrument/agent-associate)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• येमानः: guiding/pressing on, moving in a controlled course
• येमानः: Kartā (co-referential with द्युता॒नः)
• Type: Participle
• Root: यम् (धातु ‘to restrain/guide/hold’)

• कोशः: container, vessel; sheath
• कोशः: Kartā (apposition to Soma/stream)
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)

• आ: towards, into
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga)

• हिरण्यये: in/into the golden (vessel)
• हिरण्यये: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यय (प्रातिपदिक < हिरण्य ‘gold’)

• अभी: towards, upon
• अभी: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (upasarga)

• अमृतस्य: of immortality; of the immortal (drink)
• अमृतस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• दोहना: milkings, milk-drawings (streams/acts of drawing)
• दोहना: Kartā (subject of अनूषत)
• Type: Noun
• Root: दोहना (प्रातिपदिक < दुह् ‘to milk’)

• अनूषत: they sounded/praised (uttered)
• अनूषत: —
• Type: Verb
• Root: वच्/उष्? (Vedic: √वच् with anu-; form used as ‘they praised/uttered’)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (upasarga)

• त्रिपृष्ठः: three-backed; having three surfaces (epithet)
• त्रिपृष्ठः: Kartā (subject of विराजति)
• Type: Adjective/Noun
• Root: त्रिपृष्ठ (प्रातिपदिक: त्रि+पृष्ठ)

• उषसः: of Dawn
• उषसः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth; intensively
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (upasarga)

• राजति: shines, is resplendent
• राजति: —
• Type: Verb
• Root: राज् (धातु ‘to shine, be splendid’)