Rig Veda 9.66.30: Mandala 9, Sukta 66, Mantra 30

Sukta 9.66

Devata: Soma Pavamana

Samhita Patha (Devanagari)

यस्य ते द्युम्नवत्पयः पवमानाभृतं दिवः । तेन नो मृळ जीवसे ॥

Recitation with translationRig Veda 9.66.30

Transliteration

yásya te dyumnávát páyaḥ pávamāna ā́bhṛtaṃ diváḥ | téna no mṛḷa jīváse ||

Translation

ఓ పవమానా! నీ ద్యుమ్నసంపన్న పయః (పాల-రసం) దివ్యలోకం నుండి తెచ్చబడింది; దానితో మా పట్ల కృప చూపి, మా జీవనార్థం మమ్మల్ని కాపాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: whose / of whom
• यस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्यु॒म्नवत्: splendid, radiant, glorious
• द्यु॒म्नवत्: विशेषण (of the head noun)
• Type: Adjective
• Root: द्यु॒म्नवत् (विशेषण-प्रातिपदिक; द्यु॒म्न + वत्)

• पयः: milk; (Soma-)juice
• पयः: कर्तृ (of implied ‘is/exists’ or of the clause ‘(there is) …’)
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• पवमान: O Pavamāna / the purifying (Soma)
• पवमान: विशेषण (of Soma)
• Type: Adjective (participle)
• Root: पवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू/पु ‘to purify’ → पवमान ‘being purified, flowing/purifying’)

• आभृतम्: brought, borne, procured
• आभृतम्: विशेषण (of पयः)
• Type: Participle (past passive)
• Root: आ-√भृ (धातु ‘to bring, bear’); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त

• दिवः: of/from heaven
• दिवः: अपादान/सम्बन्ध (source/relation: ‘from/of heaven’)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)

• तेन: with that; by that
• तेन: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: us
• नः: कर्म (object of मृळ)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मृळ: be gracious; show mercy
• मृळ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मृळ्/मृड् (धातु ‘to be gracious, to show mercy’)

• जीवसे: for living; for life
• जीवसे: सम्प्रदान/प्रयोजन (purpose)
• Type: Noun (purpose-dative / infinitival)
• Root: जीवस् (प्रातिपदिक ‘life’); अथवा √जीव् ‘to live’ से-प्रत्ययान्त दातिवत् (infinitival dative)