Rig Veda 9.63.8: Mandala 9, Sukta 63, Mantra 8
Sukta 9.63
Rishi: Pavamāna Soma hymns (traditional attribution varies)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अयुक्त सूर एतशं पवमानो मनावधि । अन्तरिक्षेण यातवे ॥
Transliteration
áyukta sū́ra étaśaṃ pávamāno manā́v ádhi | antárikṣeṇa yā́tave ||
Translation
దీప్తిమంతుడు సూరుడు వేగవంతమైన ఏతశ (అశ్వం)ను యుక్తం చేశాడు; పవమానుడు మనస్సుపై అధిష్ఠితుడై అంతరిక్షమార్గంలో ప్రయాణిస్తాడు—భూమి మరియు ద్యౌ (దివి) మధ్యగా.
Word by Word
अयु॑क्तyoked / harnessed
अयु॑क्त:
(क्रिया) मुख्य क्रिया
TypeVerb
Rootयुज्
सूरःthe Sun (god)
सूरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर (प्रातिपदिक) / √सुर् (प्रशंसायाम्) (निरुक्त-सम्बन्ध)
एतशम्Etáśa (the swift horse)
एतशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootएतश (प्रातिपदिक)
पवमानःpurifying, flowing (Soma)
पवमानः:
कर्तृ (सूरः इत्यस्य विशेषणम् / सहकर्तृ)
TypeParticiple (Adjective/Noun)
Rootपू (धातु) → पवमान (वर्तमान कृदन्त)
मनावधिup to/within the mind (as the limit)
मनावधि:
अधिकरण (सीमा/पर्यन्त-निर्देश)
TypeNoun + Indeclinable
Rootमनस् (प्रातिपदिक) + अवधि (अव्यय/उपसर्गीय-प्रयोग)
अन्तरिक्षेणthrough the mid-air / atmosphere
अन्तरिक्षेण:
करण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
यातवेto go / to travel
यातवे:
प्रयोजन (क्रियार्थ)
TypeInfinitive
Rootया (धातु) → यातु (कृदन्त-प्रातिपदिक) / यातृ-भाव
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.