Rig Veda 9.45.4: Mandala 9, Sukta 45, Mantra 4
Sukta 9.45
Rishi: Ascription varies; verify RV 9.45.4 in Anukramaṇī.
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: To be verified for RV 9.45.4.
Samhita Patha (Devanagari)
अत्यू पवित्रमक्रमीद्वाजी धुरं न यामनि । इन्दुर्देवेषु पत्यते ॥
Transliteration
áty ū̀ pavítram akramīd vājī́ dhúraṃ ná yā́mani | índur devéṣu patyate ||
Translation
అతడు పవిత్రాన్ని అతిక్రమించాడు; మార్గంలో బలవంతుడైన వాజీ (పందెం వీరుడు) యోకాన్ని ధరించునట్లు. ఇందు దేవుల మధ్య ప్రభుత్వాన్ని పొందుతూ ముందుకు దూసుకుపోతాడు—శుద్ధానందపు దీప్తిశక్తులలో ఆధిపత్యాన్ని స్థాపిస్తాడు.
Word by Word
अत्युAtyu (the Soma), the swift one
अत्यु:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअत्यु- (प्रातिपदिक; सोम/इन्दु का नाम)
पवित्रम्the filter/strainer (pavitra)
पवित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपवित्र- (प्रातिपदिक; √पू ‘शोधने/पवने’ से)
अक्रमीत्stepped/advanced, strode
अक्रमीत्:
—
TypeVerb
Root√क्रम् (गत्यर्थ)
वाजीthe prize-winner, swift/strong (one)
वाजी:
कर्तृ (अत्यु का विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्- (प्रातिपदिक; ‘वाज’ से)
धुरम्the yoke-pole / yoke (load)
धुरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधुर्/धुरा- (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
यामनिin the course/track, on the way
यामनि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयामन्- (प्रातिपदिक)
इन्दुःIndu (Soma drop)
इन्दुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक; सोम)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
पत्यतेflies/streams, rushes (toward/among)
पत्यते:
—
TypeVerb
Root√पत् (गत्यर्थ/पतने) → आत्मनेपदी ‘पत्यते’ (वैदिक प्रयोग)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
