Rig Veda 9.38.6: Mandala 9, Sukta 38, Mantra 6
Sukta 9.38
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Undetermined here
Samhita Patha (Devanagari)
एष स्य पीतये सुतो हरिरर्षति धर्णसिः । क्रन्दन्योनिमभि प्रियम् ॥
Transliteration
eṣa sya pītaye suto harir arṣati dharṇasiḥ | krandan yonim abhi priyam ||
Translation
ఈ పిండిన సోమం, హరి-పీత వర్ణంతో, ధారలా ప్రవహిస్తూ, పానార్థం ముందుకు సాగుతుంది—ఆధారంలో దృఢంగా; గర్జిస్తూ, తన ప్రియ యోని-స్థానం, తనకే ప్రియమైన ప్రకటన-ఆసనాన్ని చేరుటకు వేగిస్తుంది.
Word by Word
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्यःhe, that (same one)
स्यः:
कर्तृ (एषः इत्यस्य सह-सम्बन्धः/अनुवृत्तिः)
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक; वैदिक-रूप)
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपीति- (स्त्रीलिङ्ग; √पा ‘पिबति’ इत्यस्मात् भाव/क्रिया-नाम)
सुतःpressed (Soma)
सुतः:
कर्तृ (अर्षति इत्यस्य)
TypeParticiple (Adjectival) / Noun
Root√सु (सुनोति ‘प्रसवति/स्रवति’; सोम-निर्माणे ‘सुत’ = pressed) → सुत- (कृदन्त-प्रातिपदिक)
हरिःthe tawny one (Soma/steed-like, golden)
हरिः:
कर्तृ (सुतः इत्यस्य विशेषण/सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootहरि- (प्रातिपदिक)
अर्षतिrushes, streams
अर्षति:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऋष्/अर्ष् (अर्षति ‘वेगेन गच्छति/स्रवति’)
धर्णसिःthe supporter/strong one (bearing, sustaining)
धर्णसिः:
कर्तृ (अर्षति इत्यस्य; ‘धर्णसिः’ = धारक/धारयिता इति भावः)
TypeNoun
Rootधर्णसि- (प्रातिपदिक; वैदिक)
क्रन्दन्योनिम्the roaring womb/source (vat/pressing-vessel; resonant receptacle)
क्रन्दन्योनिम्:
कर्म
TypeNoun (compound)
Rootक्रन्दन- (√क्रन्द् ‘क्रन्दति’ ‘ध्वनति/गर्जति’) + योनि- (प्रातिपदिक) → समासः (कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः)
अभिtowards, onto
अभि:
उपपद-सम्बन्धः (गत्यर्थे/अभिमुख्ये)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियम्the dear (place/thing), beloved
प्रियम्:
कर्म (अभि इत्यनेन सह ‘अभि प्रियम्’)
TypeAdjective / Noun
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.