Rig Veda 9.101.6: Mandala 9, Sukta 101, Mantra 6
Sukta 9.101
Devata: Soma Pavamāna (with Indra)
Samhita Patha (Devanagari)
सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः । सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे ॥
Transliteration
sahásra-dhāraḥ pavate samudró vā́cam īṅkhayáḥ | sómaḥ pátī rayīṇā́ṃ sakhéndrasya divédive ||
Translation
సహస్రధారలతో సోముడు సముద్రంలా ప్రవహిస్తాడు; వాణిని ప్రేరేపించి కదిలించేవాడు. సోముడు—రయుల అధిపతి—ఇంద్రుని సఖుడు, దినదినమూ.
Word by Word
सहस्रधारःthe thousand-streamed (one)
सहस्रधारः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootसहस्र-धार (प्रातिपदिक; समास) < सहस्र + धार (< √धृ ‘धारणे’)
पवतेpurifies/flows (as the purified one)
पवते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पवते; ‘शुद्धौ/पवने’)
समुद्रःthe ocean; the sea (as a vast mass)
समुद्रः:
कर्तृ (पवते इत्यस्य समनाधिकरण-कर्तृ/विशेष्य)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
वाचम्speech; utterance
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
ईङ्खयःthe impeller/stirrer (who sets in motion)
ईङ्खयः:
कर्तृ (पवते इत्यस्य समनाधिकरण-कर्तृ/विशेषण)
TypeNoun/Agent (epithet)
Rootईङ्खय (प्रातिपदिक; कृत्-निर्मित) < √ईङ्ख/ईख् ‘चलने/कम्पने’ (denom./intensive sense) + य (कृत्)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पतिःlord; master
पतिः:
कर्तृ (सोमः इत्यस्य समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
रयीणाम्of riches/wealths
रयीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः ‘of’)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
सखाfriend
सखा:
कर्तृ (सोमः इत्यस्य समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसखि/सखा (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दिवे-दिवेday by day; each day
दिवे-दिवे:
अधिकरण (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable (reduplicated adverbial) / Noun in locative used adverbially
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक ‘day/sky’); अव्ययीभाव-प्रयोगः (पुनरुक्ति)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
