Rig Veda 8.8.10: Mandala 8, Sukta 8, Mantra 10

Sukta 8.8

Rishi: Vatsa (Kāṇva)

Devata: Aśvinau

Chandas: Jagatī (probable; verify by metrical count)

Samhita Patha (Devanagari)

आ यद्वां योषणा रथमतिष्ठद्वाजिनीवसू । विश्वान्यश्विना युवं प्र धीतान्यगच्छतम् ॥

Transliteration

ā yád vā́m yóṣaṇā rátham átiṣṭhad vājinīvasū | víśvāny aśvinā yuváṃ prá dhītā́ny agacchatam ||

Translation

దీప్తిమయ శక్తి, హే వాజినీవసూ (బల-సమృద్ధుల అధిపతులైన) అశ్వినౌ, మీ రథాన్ని కదిలించినప్పుడు, హే అశ్వినౌ, మీరు ఇద్దరూ మనస్సులో సక్రమంగా ధరించబడిన ‘ధీతీ’లు (సత్-సంకల్పాలు) అన్నిటి వైపు ముందుకు సాగారు—వాటిని సిద్ధింపజేసి, జాగృతం చేసి వేగవంతం చేస్తూ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• यत्: when/that
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: सम्बन्ध/कर्म (सन्दर्भानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• योषणा: a maiden, young woman
• योषणा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: योषणा (स्त्री-प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (पुं-प्रातिपदिक)

• अतिष्ठत्: stood, mounted, took her place
• अतिष्ठत्: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• वाजिनीवसू: O you two rich in prize-winning (steeds), O Vājini-vasū
• वाजिनीवसू: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: वाजिनी-वसू (समास; ‘वाजिनी’ + ‘वसु’)

• विश्वानि: all (things)
• विश्वानि: कर्म
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: विश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात) / pra

• धीतानि: thought-out, devised (hymns/acts)
• धीतानि: कर्म
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: धीता (कृदन्त; √धी ‘to think/meditate’ → ‘धीत’)

• अगच्छतम्: you two came, approached
• अगच्छतम्: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + आङ् (उपसर्ग) (आगच्छति)