Rig Veda 8.71.13: Mandala 8, Sukta 71, Mantra 13

Sukta 8.71

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निरिषां सख्ये ददातु न ईशे यो वार्याणाम् । अग्निं तोके तनये शश्वदीमहे वसुं सन्तं तनूपाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.71.13

Transliteration

agnír iṣā́ṃ sakhyé dadātu na ī́śe yó vā́ryāṇām | agníṃ tókē tanáye śáśvad īmahe vásuṃ sántam tanūpā́m ||

Translation

మన ప్రేరణల సఖ్యంలో అగ్ని మాకు వృద్ధిని ప్రసాదించుగాక—వరణీయ ధనసంపదలకు అధిపతి ఆయనే. గృహంలోను సంతాన-పరంపరలోను మేము అగ్నినే శాశ్వతంగా కోరుకొందుము—అంతరంగం నుంచే దేహాన్ని కాపాడే తనూపా (తనూ-ప)గా నిలిచిన ఆ వసు (నిత్య నిధి)ని.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निः: Agni (the fire-god)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• इषाम्: of refreshments/offerings; of invigorations
• इषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इष्-/इषा- (प्रातिपदिक; ‘इष्’ = बल/आहार/इष्टि-समृद्धि)

• सख्ये: in friendship; in companionship
• सख्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सख्य- (प्रातिपदिक)

• ददातु: may (he) give
• ददातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (दाने)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान (दातृक्रियायाम्) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईशे: rules; is master
• ईशे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईश् (ऐश्वर्ये/ईश्वरे)

• यः: who
• यः: कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये) / विशेष्य-सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वार्याणाम्: of desirable (goods/boons)
• वार्याणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: वार्य- (प्रातिपदिक; ‘वरणीय/उत्तम’)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• तोके: in offspring; in the child
• तोके: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तोक- (प्रातिपदिक)

• तनये: in progeny; in the son/descendant
• तनये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तनय- (प्रातिपदिक)

• शश्वत्: always; continually
• शश्वत्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: शश्वत् (अव्यय/नित्यत्ववाचक)

• ईमहे: we implore; we seek
• ईमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम् (याचने/प्रार्थने) — वेदिके ‘ईमहे’ इति प्रार्थनार्थक-रूपम्

• वसुम्: the good one; the beneficent (wealth-giver)
• वसुम्: कर्म (अग्निम् विशेषयति) / कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वसु- (प्रातिपदिक)

• सन्तम्: being; existing
• सन्तम्: विशेषण (अग्निम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: अस् (भू) → सन्त् (वर्तमान-कृदन्त)

• तनूपाम्: protector of the body/self
• तनूपाम्: विशेषण (अग्निम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: तनूपा- (प्रातिपदिक; तन् + उपा/पा ‘रक्षक’)