Rig Veda 8.62.2 — Mandala 8, Sukta 62, Mantra 2
Sukta 8.62
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
अयुजो असमो नृभिरेकः कृष्टीरयास्यः । पूर्वीरति प्र वावृधे विश्वा जातान्योजसा भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
Transliteration
ayujó ásamo nṛ́bhir ékaḥ kṛṣṭī́r ayā́syaḥ | pūrvī́r áti prá vāvṛdhe víśvā jātā́ny ójasā bhadrā́ índrasya rātáyaḥ ||
Translation
అయుజ (అయుత), మనుష్యులలో అసముడు—ఏకాకి, అయాస్య (అలసటలేని వాడు)—అనేక ప్రజలను మించి విస్తరించాడు. పూర్వ సరిహద్దులను దాటి పెరిగాడు; తన ఓజస్సుతో జన్మించిన సమస్తాన్ని వశపరచుకున్నాడు. ఇంద్రుని దానాలు మంగళకరమైనవి.
Word by Word
अयुजःunpaired, unmatched
अयुजः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअयुज् (प्रातिपदिक; न-समास/नञ्-तत्पुरुष: अ- + युज् ‘युक्त’)
असमःunequalled
असमः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअसम (प्रातिपदिक; न-समास/नञ्-तत्पुरुष: अ- + सम ‘equal’)
नृभिःwith men, by men (warriors)
नृभिः:
Karaṇa (सह/साधनभाव: ‘men/warriors’ as company/means)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
एकःone, alone
एकः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक (प्रातिपदिक)
कृष्टीःpeoples, tribes
कृष्टीः:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
अयास्यःunwearied, untiring
अयास्यः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअयास्य (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: अ- + यास्य ‘to be wearied/effort’)
पूर्वीःthe former (ones), earlier (deeds/gifts)
पूर्वीः:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootपूर्वी (प्रातिपदिक; ‘former/earlier’)
अतिbeyond, exceedingly
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (अव्यय/उपसर्ग)
वावृधेhas grown, has increased
वावृधे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (वृधँ वर्धने)
विश्वाall (things)
विश्वा:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जातानिborn (beings/things)
जातानि:
Karma (विश्वा जातानि = ‘all born things’)
TypeParticiple (past passive) used as noun
Root√जन् (जनीँ प्रादुर्भावे) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
ओजसाby strength, with might
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
भद्राःauspicious, good
भद्राः:
Kartā (विशेषणरूपेण ‘रातयः’)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रातयःgifts, bestowals
रातयः:
Kartā
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक; ‘gift, giving’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.