Rig Veda 8.53.1: Mandala 8, Sukta 53, Mantra 1
Sukta 8.53
Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
उपमं त्वा मघोनां ज्येष्ठं च वृषभाणाम् । पूर्भित्तमं मघवन्निन्द्र गोविदमीशानं राय ईमहे ॥
Transliteration
upamáṃ tvā maghónāṃ jyéṣṭhaṃ ca vr̥ṣabhā́ṇām | pūrbhíttamaṃ maghavann indra govídam ī́śānaṃ rāyá īmahe ||
Translation
హే మఘవన్ ఇంద్రా! దానశీలులలో నీవే పరముడు; వృషభ-శక్తులలో నీవే జ్యేష్ఠుడు; పుర/దుర్గ భేదనలో నీవే అత్యంత సమర్థుడు. హే గోవిద్ (కిరణాలు/గవలను కనుగొనువాడు), రయి-సమృద్ధికి ఈశానా! నీ సమృద్ధిని పొందాలని మేము కోరుతున్నాము.
Word by Word
उपमम्most excellent, best (as a comparison)
उपमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउपम (प्रातिपदिक; उप + मा ‘मापने/तुलने’ से) अथवा उपम (विशेषण-प्रातिपदिक)
त्वाyou (Indra), thee
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मघोनाम्of the bountiful ones / of the generous
मघोनाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; ‘दानशील/समृद्ध’)
ज्येष्ठम्the eldest, foremost
ज्येष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक; ‘श्रेष्ठ/वरिष्ठ’)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
वृषभाणाम्of the bulls / of the mighty ones
वृषभाणाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक; ‘वृषभ/श्रेष्ठ/वीर’)
पूर्भित्तमम्the greatest fort-smasher
पूर्भित्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुर्-भिद् (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘पुर्’ + √भिद् ‘भेदने’), ‘-तम’ अतिशय
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
Sambodhana
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गोविदम्finder/winner of cows
गोविदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगो-विद् (कृदन्त-प्रातिपदिक; गो ‘गाय’ + √विद् ‘वेदने/लाभे’), बहुव्रीहि/उपपद-समास
ईशानम्ruling, sovereign
ईशानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootईशान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईश् ‘ऐश्वर्ये/शासने’ से वर्तमान कृदन्त)
रायःof wealth
रायः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक; ‘धन, संपत्ति’)
ईमहेwe seek / we implore
ईमहे:
Kriyā (main verb)
TypeVerb
Root√यम् (याचने/प्रार्थने) — वैदिक रूप ‘ईमहे’ (आत्मनेपद)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
