Rig Veda 8.33.3: Mandala 8, Sukta 33, Mantra 3

Sukta 8.33

Rishi: Kāṇva seers (collective voice)

Devata: Indra

Chandas: Likely Jagatī (needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

कण्वेभिर्धृष्णवा धृषद्वाजं दर्षि सहस्रिणम् । पिशङ्गरूपं मघवन्विचर्षणे मक्षू गोमन्तमीमहे ॥

Recitation with translationRig Veda 8.33.3

Transliteration

káṇvebhir dhr̥ṣṇavā́ dhr̥ṣádvā́jaṃ darṣi sahásriṇam | piśáṅgarūpaṃ maghavan vicarṣaṇe makṣū gómantam īmahe ||

Translation

కణ్వులతో కలిసి, హే ధృష్ణు (ధైర్యవంత) ఇంద్రా! నీవు సహస్రిణ్ (వెయ్యిరెట్లు సమృద్ధి) ధృషద్వాజం (అజేయ బల-సంపద) ప్రసాదిస్తావు—పిశంగరూపం (తామ్ర-దీప్తి)గా ప్రకాశించేది. హే మఘవన్, విచర్షణే (విస్తృతదర్శి) ప్రభూ! మేము త్వరగా నీ నుండి గోమంత్ (గోవుల సంపదతో నిండిన) ప్రకాశ-సంపదను యాచిస్తున్నాము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कण्वेभिः: with/by the Kaṇvas (Kaṇva seers)
• कण्वेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: कण्व (प्रातिपदिक)

• धृष्णवा: O bold one
• धृष्णवा: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: धृष्णु (प्रातिपदिक; ‘bold, daring’)

• धृषत्: daring, bold
• धृषत्: विशेषण (सम्बोधनार्थे) / सम्बोधन
• Type: Adjective (present participle)
• Root: धृष् (धातु; ‘to be bold/dare’)

• वाजम्: prize; strength; (victory-)booty
• वाजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• दर्षि: see! behold!
• दर्षि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु; ‘to see’)

• सहस्रिणम्: thousandfold; possessing a thousand
• सहस्रिणम्: कर्म (वाजम् इति विशेषणम्) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सहस्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having a thousand’)

• पिशङ्गरूपम्: of tawny/variegated form
• पिशङ्गरूपम्: कर्म (वाजम् इति विशेषणम्) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पिशङ्ग-रूप (समास-प्रातिपदिक; ‘tawny/variegated in form’)

• मघवन्: O Maghavan (bountiful one, Indra)
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; Indra-epithet ‘bountiful’)

• विचर्षणे: O Vicārṣaṇi (far-seeing one)
• विचर्षणे: सम्बोधन
• Type: Noun/Epithet
• Root: वि-चर्षणि (प्रातिपदिक; ‘widely-seeing/active among men’, Indra-epithet)

• मक्षु: quickly; at once
• मक्षु: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: मक्षु (अव्यय)

• गोमन्तम्: rich in cows
• गोमन्तम्: कर्म (वाजम् इति विशेषणम्) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: गोमन्त् (प्रातिपदिक; ‘possessing cows’)

• ईमहे: we seek; we strive for
• ईमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु; ‘to strive/seek, to go for’ → Vedic 1pl middle ‘we seek’)