Rig Veda 8.32.30: Mandala 8, Sukta 32, Mantra 30

Sukta 8.32

Rishi: Kanva (Kāṇva tradition; with intertextual mention of Priyamedha as praising authority)

Devata: Indra

Chandas: Likely Triṣṭubh (needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥

Transliteration

arvā́ñcaṃ tvā puruṣṭuta priyámédhastutā hárī | somapéyāya vakṣataḥ ||

Translation

మా వైపు, హే బహుశ్స్తుతుడా (పురుష్టుత), ప్రియమేధుడు స్తుతించిన ఆ రెండు హరీలు—సోమపానార్థం నిన్ను మోసుకొనివచ్చుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अर्वाञ्चम्: hitherward, coming this way
• अर्वाञ्चम्: कर्म (आह्वान/गमन-क्रिया का लक्ष्य) अथवा विशेष्य-विशेषण (त्वा) के साथ
• Type: Adjective
• Root: अर्वाञ्च् (प्रातिपदिक) < अवर्/अर्व् ‘नीचे/इधर’ + प्रत्यय -आञ्च्

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (आह्वयामि/वक्षतः इत्यादि निहित क्रिया का लक्ष्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरुष्टुत: O much-praised one
• पुरुष्टुत: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: पुरु-स्तुत (प्रातिपदिक) ‘बहु-स्तुत/बहु-प्रशंसित’

• प्रियमॆधः: Priyamedha (the seer), or ‘dear-minded/skillful in rite’
• प्रियमॆधः: कर्तृ (स्तुता-क्रिया का कर्ता)
• Type: Noun (proper name/epithet)
• Root: प्रिय-मेध (प्रातिपदिक) ‘प्रिय/प्रियकर्मन् + मेध (यज्ञ/बुद्धि/कर्मकौशल)’

• स्तुता: praised; (with) praise
• स्तुता: करण/भाव (हर्योर् विषये स्तुतिः/स्तुत्या) — ‘praised (by praise)’
• Type: Participle
• Root: √स्तु (स्तुत्) ‘स्तुति करना’

• हरी: the two bay steeds (of Indra)
• हरी: कर्तृ (वक्षतः—‘the two bays draw/bring’)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• सोमपेया॑य: for soma-drinking
• सोमपेया॑य: सम्प्रदान/प्रयोजन (सोमपानाय) — purpose/beneficiary
• Type: Noun (dative purpose)
• Root: सोम-पेय (प्रातिपदिक) ‘सोम-पान’

• वक्षतः: you two convey/bring (hither)
• वक्षतः: क्रिया (मुख्य क्रिया); कर्ता = हरी, कर्म = (त्वा)
• Type: Verb
• Root: √वह्/वक्ष् (वहति) ‘वह/वहना, ले जाना/लाना’ (RV में वक्षतः = 2nd du.)