Rig Veda 8.20.6: Mandala 8, Sukta 20, Mantra 6

Sukta 8.20

Rishi: Sobharī Kāṇva

Devata: Maruts

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अमाय वो मरुतो यातवे द्यौर्जिहीत उत्तरा बृहत् । यत्रा नरो देदिशते तनूष्वा त्वक्षांसि बाह्वोजसः ॥

Recitation with translationRig Veda 8.20.6

Transliteration

amā́ya vo maruto yā́tave dyáur jihī́ta uttárā bṛhát | yátrā nárō dédiśate tanū́ṣv ā́ tvákṣāṃsi bāhv-ójasah ||

Translation

హే మరుతులారా, కపటములేక మీ రాక కోసం ద్యౌః (ఆకాశం) పైకి విస్తరించి ఆ విరాట్తులో మహత్తుగా విరుచుకుంటుంది. ఎక్కడ నరులు తమ తనువులలో దీప్తిస్తారో, అక్కడ బలిష్ఠ-బాహువులు తమ ఓజస్సును గట్టిపరుస్తారు—ఆత్మకార్యానికి కర్మ-ఉపకరణాలను ఆకారమిస్తారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अमाय: near, together; at home
• अमाय: Adhikaraṇa (समीप/स्थान-निर्देश) / सहार्थे सहकारक-सदृश
• Type: Indeclinable
• Root: अमा (अव्यय) / अम् (धातु, ‘समीपे/सह’ अर्थे) → अमा

• वः: for you / of you
• वः: Sampradāna (यातवे इत्यस्य लाभार्थ-सम्बन्धः) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā (जिहीत इत्यस्य कर्ता) / सम्बोधनार्थे अपि सम्भवः
• Type: Noun
• Root: मरुत्

• यातवे: to go, to come
• यातवे: Prayojana (उद्देश्य/हेतु) / क्रियार्थ
• Type: Verb-derived infinitive
• Root: या (धातु) → यातु (गमन) + तुमुन्

• द्यौः: the Sky (Dyaus)
• द्यौः: Kartā (जिहीत इत्यस्य कर्ता) / विषय
• Type: Noun
• Root: द्यौ (द्याव्) / द्यौस्

• जिहीत: let (her/it) withdraw / yield
• जिहीत: Kriyā (मुख्य क्रिया) — ‘let … go/withdraw’
• Type: Verb
• Root: हा (धातु) ‘त्यागे/विसर्जने’ (वैदिक रूप: जिहीत) / √हि (गत्यर्थ-आदेश)

• उत्तरा: higher, upper
• उत्तरा: Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उत्तर

• बृहत्: great, vast
• बृहत्: Kartṛ-viśeṣaṇa / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā (देदिशते इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर

• देदिशते: shine forth, blaze
• देदिशते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: दिश् (धातु) ‘दीप्तौ/दर्शने’ → देदिश् (पुनरुक्त/द्वित्व) + आत्मनेपद

• तनूषु: in (their) bodies, persons
• तनूषु: Adhikaraṇa (आश्रय/अन्तःस्थान: ‘in their bodies/persons’)
• Type: Noun
• Root: तनू

• आ: towards, fully
• आ: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण) / उपसर्गभाव
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• त्वक्षांसि: skins, coverings; (fig.) forms
• त्वक्षांसि: Karma (आ-… [धारयन्ति/बिभ्रति] इत्यर्थे—कर्मपदम्) / विषय
• Type: Noun
• Root: त्वक्षस् (प्रातिपदिक) / त्वच्-सम्बद्ध

• बाह्वोजसः: (men) of arm-strength; strong-armed
• बाह्वोजसः: Viśeṣaṇa (नरः इत्यस्य विशेषणम्) / सम्बन्ध
• Type: Noun (compound) / Adjectival noun
• Root: बाहु-ओजस् (समास: षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सम्भव) → बाह्वोजस्