Rig Veda 8.19.12: Mandala 8, Sukta 19, Mantra 12
Sukta 8.19
Devata: Agni (as Vasu, Sahas)
Samhita Patha (Devanagari)
विप्रस्य वा स्तुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु । अवोदेवमुपरिमर्त्यं कृधि वसो विविदुषो वचः ॥
Transliteration
víprasya vā stuvatáḥ sahaso yaho makṣū́tamasya rātíṣu | avódevam uparímartyaṃ kṛdhi váso vividúṣo vácaḥ ||
Translation
ఓ సహస్ (బలం) గలవాడా, నిన్ను స్తుతించే విప్రునికి నీ దానాలలో నీవే అత్యంత శీఘ్రుడవు కావాలి. సహాయాన్ని దేవమయంగా చేసి, మర్త్య ప్రమాణానికి పైగా చేయి; ఓ వసు, తెలిసినవాని వాక్యాన్ని సిద్ధం/పూర్తి చేయి.
Word by Word
विप्रस्यof the inspired poet/priest
विप्रस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) < √विप्/√वेप् (कम्पने) (निरुक्त-व्युत्पत्तिः) अथवा ‘विप्र’ स्थिर-प्रातिपदिक
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
स्तुवतःof (one) praising
स्तुवतः:
सम्बन्ध
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√स्तु (स्तुतौ) → स्तुवत् (वर्तमान-कृदन्त)
सहसःof might/strength
सहसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
यहोO (exclamation/vocative particle)
यहो:
—
TypeIndeclinable
Rootयहो (निपात/सम्बोधन-प्रयोगः; वैदिक)
मक्षूतमस्यhis very swift(est) (one/aid)
मक्षूतमस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective + Pronoun
Rootमक्षू (अव्यय ‘शीघ्रम्’) + तम (तमप्-प्रत्यय) → मक्षूतम (विशेषण) + अस्य (इदम्-सर्वनाम)
रातिषुin the gifts/boons
रातिषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक) < √रा (दाने) / ‘दान’
अवोदेवम्the help-giving god
अवोदेवम्:
कर्म
TypeCompound (epithet)
Rootअवो- (अवस् ‘सहायता/रक्षा’ का वैदिक रूप/समास-पूर्वपद) + देव (प्रातिपदिक)
उपरिabove, over
उपरि:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
मर्त्यम्the mortal (man)
मर्त्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक) < √मृ (मरणे)
कृधिmake, do
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे) — वैदिक आज्ञार्थ
वसोO Vasu (good one/wealth-giver)
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसु (प्रातिपदिक) — संबोधन
विविदुषःof the knowing one
विविदुषः:
सम्बन्ध
TypeParticiple (perfect)
Root√विद् (ज्ञाने) → विविद्वस्/विविदुष् (परिपूर्ण-कृदन्त; ‘जानन्’)
वचःspeech, utterance
वचः:
कर्म (कृधि इत्यस्य) / अथवा विषय
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक) < √वच् (वक्तव्ये)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
