Rig Veda 8.103.3: Mandala 8, Sukta 103, Mantra 3
Sukta 8.103
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यस्माद्रेजन्त कृष्टयश्चर्कृत्यानि कृण्वतः । सहस्रसां मेधसाताविव त्मनाग्निं धीभिः सपर्यत ॥
Transliteration
yásmād réjanta kṛ́ṣṭayaś cárkṛtyāni kṛṇvataḥ | sahasra-sā́ṃ medhásātāv iva tmanā́gníṃ dhībhíḥ saparyata ||
Translation
యావనుండి ప్రజలు తమ కర్మలలో, కృతులలో ఉద్దీప్తులై కదలిపోతారో—ఆ అగ్నిని, ‘సహస్ర-సాం’ (వెయ్యిరెట్లు) మేధా-లాభంలా, తన ఆత్మబలంతోను ధీ (అంతర్దృష్టి)లతోను సపర్య చేయండి.
Word by Word
यस्मात्from whom / from which
यस्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रेजन्तthey tremble / are shaken
रेजन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootरज् (धातु) → रेज्/रेज (कम्पने)
कृष्टयःthe peoples / tribes
कृष्टयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकृष्टि- (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
कर्कृत्यानिhostile acts / harmful deeds
कर्कृत्यानि:
कर्म (कृण्वतः इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootकर्कृत्य- (प्रातिपदिक; ‘कर्कृत्य’ = कर्कश/दुष्कृत्य-प्रकार)
कृण्वतःof (him) doing / of the doer
कृण्वतः:
कर्तृ-सम्बन्ध (यस्य कर्कृत्यानि)
TypeVerb (participle)
Rootकृ (धातु)
सहस्रसाम्(Agni) of a thousand songs/chantings
सहस्रसाम्:
कर्म (सपर्यत इति)
TypeAdjective (bahuvrīhi/tatpuruṣa) used substantively
Rootसहस्र- + सामन् (प्रातिपदिक) → सहस्रसामन्
मेधसाताव्in/at the winning by wisdom (or: at the gain of sacrifice-skill)
मेधसाताव्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमेधसा-तृ/मेधसाति- (प्रातिपदिक; ‘मेधसा’ = बुद्ध्या/यज्ञमेधया, ‘साति’ = प्राप्ति/विजय) → मेधसाति
इवas / like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
त्मनाby his own self / by his own power
त्मना:
करण
TypeNoun
Rootत्मन्- (प्रातिपदिक; ‘self, own person/power’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
धीभिःwith thoughts / hymns / insights
धीभिः:
करण
TypeNoun
Rootधी- (प्रातिपदिक)
सपर्यतlet them worship / they should honor
सपर्यत:
क्रिया
TypeVerb
Rootसपर्य्/सपर्य (धातु; ‘to honor, worship, attend’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
