Rig Veda 8.1.4: Mandala 8, Sukta 1, Mantra 4
Sukta 8.1
Rishi: Kaṇva (probable; flagged)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-like (flagged as uncertain; verse length suggests a longer meter than gāyatrī)
Samhita Patha (Devanagari)
वि तर्तूर्यन्ते मघवन्विपश्चितोऽर्यो विपो जनानाम् । उप क्रमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥
Transliteration
ví tartū́ryante maghavan vipaś-cíto ’ryó vípo jánānām | úpa kramasva puru-rū́pam ā́ bhara vā́jaṃ nediṣṭhám ūtáye ||
Translation
హే మఘవన్, ఆ విపశ్చిత్ ఋషులు—మనుష్యులలో ఆర్యులు, ప్రేరిత వాక్కు గలవారు—తమ ప్రయత్నంలో ముందుకు దూసుకుపోతున్నారు. నీవు బహురూపుడై సమీపించు; మా ఉద్ధరణకూ రక్షణకూ, అతి సమీపమైన ‘వాజ’—బలసమృద్ధి—మాకు తీసుకురా.
Word by Word
विapart, asunder; forth (prefix)
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि- (उपसर्ग)
तर्तूर्यन्तेthey hasten/press forward; they surge
तर्तूर्यन्ते:
Kartā
TypeVerb
Rootतर्तूर्य् (धातु; तीव्रगत्यर्थ/उत्साहार्थ, पुनरुक्त-धातु)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
Sampradāna (सम्बोधन/आह्वान)
TypeNoun (vocative title)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
विपश्चितःthe discerning/wise (ones)
विपश्चितः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootवि-पश्चित् (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण पश्यति’)
अर्यःthe Arya, the noble (man)
अर्यः:
Kartā (समुच्चित कर्तृ-समास/समाहार)
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
विपःthe singer/poet
विपः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootविप् (प्रातिपदिक; ‘कवि/विप्र’ अर्थे)
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
उपnear, towards; up (prefix)
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
क्रमस्वstep forth; approach
क्रमस्व:
Kartā (आहूतः कर्ता) / क्रिया
TypeVerb
Rootक्रम्
पुरुरूपम्many-formed; manifold
पुरुरूपम्:
Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
TypeAdjective
Rootपुरु-रूप (प्रातिपदिक)
आhither; unto (prefix)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ- (उपसर्ग)
भरbring; bear
भर:
Karma (वाजम्) / क्रिया
TypeVerb
Rootभृ
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
नेदिष्ठम्nearest; most immediate
नेदिष्ठम्:
Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
TypeAdjective (superlative)
Rootनिदिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘निदिष्ठ’ = अतिशय-समीप)
ऊतयेfor help; for aid
ऊतये:
Sampradāna (प्रयोजन/हितार्थ)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
