Rig Veda 7.97.3: Mandala 7, Sukta 97, Mantra 3

Sukta 7.97

Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 7 attribution)

Devata: Brāhmaṇaspati/Bṛhaspati; with explicit linkage to Indra as sovereign of devakṛta brahman

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

तमु ज्येष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवं ब्रह्मणस्पतिं गृणीषे । इन्द्रं श्लोको महि दैव्यः सिषक्तु यो ब्रह्मणो देवकृतस्य राजा ॥

Transliteration

tám u jyéṣṭhaṃ námasā havírbhiḥ suśévaṃ bráhmaṇaspátiṃ gṛṇīṣe | índraṃ ślóko máhi daívyáḥ sisaktu yó bráhmaṇo devákṛtasya rā́jā ||

Translation

ఆ జ్యేష్ఠుని నేను నమస్కారంతోను హవులతోను స్తుతిస్తున్నాను—శుభప్రదుడైన బ్రహ్మణస్పతిని. దైవప్రేరిత మహాశ్లోకం ఇంద్రునితో అనుసంధానమగుగాక—దేవకృతమైన బ్రహ్మ (వాక్కు) యొక్క రాజైన ఆ ఇంద్రునితో.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him
• तम्: कर्म (स्तुत्य/गृणीत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed / also
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• ज्येष्ठम्: the eldest / most eminent
• ज्येष्ठम्: कर्म (तम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक; ज्यायस्-श्रेष्ठतम)

• नमसा: with reverence
• नमसा: करण (गृणीषे—कथं? नमसा)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• हविर्भिः: with oblations
• हविर्भिः: करण (यज्ञोपहारैः)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• सुशेवम्: most gracious / beneficent
• सुशेवम्: कर्म (ब्रह्मणस्पतिम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-शेव (प्रातिपदिक; सु + शेव ‘हित/कल्याण’)

• ब्रह्मणस्पतिम्: Bṛhaspati (Lord of sacred speech)
• ब्रह्मणस्पतिम्: कर्म (गृणीषे—कं? ब्रह्मणस्पतिम्)
• Type: Noun (Deity name)
• Root: ब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक; ‘priestly prayer’s lord’)

• गृणीषे: I praise / sing
• गृणीषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गॄ (धातु; ‘स्तु/गाय’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (सिषक्तु—कं? इन्द्रम्)
• Type: Noun (Deity name)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• श्लोकः: the hymn / praise
• श्लोकः: कर्तृ (सिषक्तु—कः? श्लोकः)
• Type: Noun
• Root: श्लोक (प्रातिपदिक)

• महि: greatly
• महि: —
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय; ‘बहु/महदर्थे’)

• दैव्यः: divine
• दैव्यः: कर्तृ (श्लोकः-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दैव्य (प्रातिपदिक; देव-सम्बन्धी)

• सिषक्तु: may it attach / join / be directed
• सिषक्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सिषक्/सिच् (धातु; ‘संयोज/आसक्त’—Vedic injunctive/imperative usage)

• यः: who
• यः: कर्तृ (राजा—यः)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणः: of the sacred formulation / prayer
• ब्रह्मणः: सम्बन्ध (राजा—कस्य? ब्रह्मणः)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• देवकृतस्य: made by the gods
• देवकृतस्य: सम्बन्ध (ब्रह्मणः-विशेषणम्)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: देव-कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; देवैः कृत)

• राजा: king / ruler
• राजा: कर्तृ (यः—राजा)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)