Rig Veda 7.64.5: Mandala 7, Sukta 64, Mantra 5

Sukta 7.64

Rishi: Vasiṣṭha (traditional: Vasiṣṭha-gotra of Maṇḍala 7)

Devata: Mitra–Varuṇa (with an internal comparison to Vāyu as carrier of Soma)

Chandas: Triṣṭubh (probable for this section of RV 7; verify against pada-count tradition for exact metrical audit)

Samhita Patha (Devanagari)

एष स्तोमो वरुण मित्र तुभ्यं सोमः शुक्रो न वायवेऽयामि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

Transliteration

eṣá stómó varuṇa mitra túbhyaṃ sómaḥ śukró ná vāyáve ’yāmi | aviṣṭáṃ dhíyo jigṛtáṃ puráṃdhīr yūyáṃ pāta svastíbhíḥ sádā naḥ ||

Translation

హే వరుణా, హే మిత్రా—ఈ స్తోమం మీకే; వాయువుకోసం పిండిన ప్రకాశవంతమైన సోమంలా దీనిని నేను ముందుకు తెస్తున్నాను. హే పురంధి-శక్తులారా, కోరుకున్న లక్ష్యాన్ని చేరదలచిన మా ధీయులను స్వీకరించండి; మరియు మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ స్వస్తి—కల్యాణ స్థితులు—తో కాపాడండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषः: this (here)
• एषः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्तोमः: hymn of praise
• स्तोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: Sampradāna
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मित्र: O Mitra
• मित्र: Sampradāna
• Type: Noun (proper)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma (the pressed drink)
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• शुक्रः: bright, pure
• शुक्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• वायवे: to Vāyu
• वायवे: Sampradāna
• Type: Noun (proper)
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• आयामि: I go / I come
• आयामि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अविष्टम्: desired, sought
• अविष्टम्: Karma
• Type: Kṛdanta (past passive participle)
• Root: अव् + इष् (धातु) / इष् (इच्छा/प्रेरणा) इत्यस्य क्त-प्रत्ययान्त रूपम्

• धियः: insights, thoughts
• धियः: Karma
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• जिगृतम्: accept, take up
• जिगृतम्: Kriyā
• Type: Verb (finite)
• Root: गृ (धातु; ‘ग्रहणे/स्वीकारे’) + नि/जि- (पुनरुक्त/अभ्यास) → जिगृ-

• पुरंधीः: bounties / gifts (personified as ‘Purandhīs’)
• पुरंधीः: Karma
• Type: Noun
• Root: पुरंधी (प्रातिपदिक)

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पात: protect
• पात: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘रक्षणे/पाने’)

• स्वस्तिभिः: with well-being, with blessings
• स्वस्तिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• सदा: always
• सदा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)

• नः: us / for us
• नः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)