Rig Veda 7.40.5: Mandala 7, Sukta 40, Mantra 5

Sukta 7.40

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Composite: Vishnu, Rudra, and the Aśvins (with Vishnu foregrounded in the offering-movement)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः । विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.40.5

Transliteration

asyá devásya mīḷhúṣo vayā́ víṣṇor eṣásya prabhṛthé havírbhiḥ | vidé hí rudró rudriyáṃ mahitváṃ yāsiṣṭáṃ vártír aśvināv írāvat ||

Translation

ఈ మీళ్హుష్ (అనుగ్రహి) దేవునికోసం—ముందుకు అడుగువేసే విష్ణువుకోసం—మేము హవులతో ప్రాణశక్తులను (వయః) ముందుకు తెచ్చి అర్పిస్తున్నాము. ఎందుకంటే రుద్రుడే రుద్రియ మహత్త్వాన్ని తెలుసుకొనువాడు. అశ్వినౌ ఉత్తమ గమనమార్గం ద్వారా రండి—విరావత్ (సమృద్ధి)తో, యథోచిత పోషణతో పరిపూర్ణులై.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मीळ्हुषः: of the bountiful one
• मीळ्हुषः: सम्बन्ध
• Type: Noun (epithet)
• Root: मीळ्हु (प्रातिपदिक; ‘दाता/वर्षक’)

• वयाः: vital powers / strengths
• वयाः: कर्म (object of implied offering/praise)
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• एषस्य: of this (one)
• एषस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: एष (प्रातिपदिक; ‘this one/this’)

• प्रभृथे: in the offering / at the distribution
• प्रभृथे: अधिकरण (locative: in/at)
• Type: Noun
• Root: प्र-भृथि/प्रभृथ (प्रातिपदिक; ‘offering, distribution, bestowal’)

• हविर्भिः: with oblations
• हविर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• विदे: I know / I recognize
• विदे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु; ‘to know, to find’)

• हि: indeed, for
• हि: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• रुद्रियम्: Rudra’s / Rudrian
• रुद्रियम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: रुद्रिय (प्रातिपदिक; ‘belonging to Rudra, Rudra-like’)

• महित्वम्: greatness, majesty
• महित्वम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: महित्व (प्रातिपदिक; from महत्)

• यासिष्टम्: may you two go / come
• यासिष्टम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु; ‘to go’)

• वर्तिः: the path, course
• वर्तिः: कर्तृ/विधेय (as ‘the path (is)…’)
• Type: Noun
• Root: वर्ति (प्रातिपदिक; ‘path, course, track’)

• अश्विनौ: O Aśvins (you two)
• अश्विनौ: कर्तृ (addressed/subject)
• Type: Noun (dual deity)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• इरा-वत्: rich in refreshment/prosperity
• इरा-वत्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: इरा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, food, prosperity’) + वत् (तद्धित)