Rig Veda 7.32.22: Mandala 7, Sukta 32, Mantra 22

Sukta 7.32

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अभि त्वा शूर नोनुमोऽदुग्धा इव धेनवः । ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः ॥

Transliteration

abhí tvā śūra nonumó 'dúgdhā iva dhenávaḥ | ī́śānam asyá jágataḥ svardṛ́śam ī́śānam indra tasthúṣaḥ ||

Translation

హే శూరా! అదుగ్ధా (పాలు దోచని) ధేనువుల్లా, మేము స్తుతులతో నీ వైపు నొక్కి చేరుతున్నాం. నీవు ఈ జగత్‌ (చలించే లోకం) యొక్క ఈశానుడు (ప్రభువు), స్వర్దృశ్‌ (స్వర్/సూర్యలోక దర్శి); హే ఇంద్రా! స్థిరంగా నిలిచినదానికి (తస్థుష్) కూడా ఈశానుడు నీవే.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, unto
• अभि: Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध: ‘towards/unto’)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शूर: O hero
• शूर: Sambodhana
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• नोनुमः: we repeatedly urge/praise
• नोनुमः: Kartā (वयं) + क्रिया
• Type: Verb
• Root: नु (धातु; पुनःपुनः-प्रेरणे/स्तुतौ) + उपसर्ग ‘नि/नु’ (वेदिक पुनरुक्त-आकृति)

• अदुग्धाः: unmilked
• अदुग्धाः: Kartā (धेनवः) के विशेषणरूपेण
• Type: Adjective/Participle
• Root: दुह् (धातु) → दुग्ध (कृदन्त/भूतकृदन्त) + नञ्-प्रत्यय ‘अ-’

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• धेनवः: cows
• धेनवः: Kartā (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• ईशानम्: ruling, sovereign
• ईशानम्: Karma (त्वा) के विशेषणरूपेण
• Type: Adjective/Participle
• Root: ईश् (धातु ‘to rule, possess’) → ईशान (वर्तमानकृदन्त/विशेषण)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जगतः: of the moving world
• जगतः: Sambandha (genitive dependent on ईशानम्)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)

• स्वर्दृशम्: heaven-seeing, seeing the light
• स्वर्दृशम्: Karma (त्वा) के विशेषणरूपेण
• Type: Adjective
• Root: स्वर् (प्रातिपदिक ‘sunlight/heaven’) + दृश् (धातु/प्रातिपदिक ‘seeing’) → समास: स्वर्दृश्

• ईशानम्: sovereign
• ईशानम्: Karma (त्वा) के विशेषणरूपेण
• Type: Adjective/Participle
• Root: ईश् → ईशान (कृदन्त)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper, vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• तस्थुषः: of the standing (the stationary beings)
• तस्थुषः: Sambandha (genitive dependent on ईशानम्)
• Type: Noun/Participle used substantively
• Root: स्था (धातु) → तस्थुष् (परिपूर्ण/परफेक्ट-आधारित कृदन्त ‘standing’)