Rig Veda 7.23.1: Mandala 7, Sukta 23, Mantra 1
Sukta 7.23
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ । आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि ॥
Transliteration
úd u bráhmāṇy airata śravasyéndraṃ samaryé mahayā vasiṣṭha | ā́ yó víśvāni śávasā tatānópaśrótā me ī́vato vácāṃsi ||
Translation
ఓ వసిష్ఠా! ‘శ్రవస్య’—యశః-శ్రవణ విజయార్థం—మంత్రాలను పైకి లేపు; సమరంలో ఇంద్రుని మహిమపరచు. తన శక్తితో సమస్తాన్ని విస్తరించిన వాడు—నా ఆతుర వచనాలకు శ్రోతగా వచ్చుగాక.
Word by Word
उत्up; forth
उत्:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग/निपात)
उindeed; and
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
ब्रह्माण्यैःwith hymns/prayers; with sacred formulations
ब्रह्माण्यैः:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootब्रह्मण्य (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + य)
अर॑तhe set in motion; he raised; he stirred
अर॑त:
—
TypeVerb
Rootऋ (धातु; ऋ गतौ/प्रापणे)
श्रवस्येin/for fame; in glorious (contest)
श्रवस्ये:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootश्रवस्य (प्रातिपदिक; श्रवस् + य)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
समर्येin battle; in the conflict
समर्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसमर्य (प्रातिपदिक; समर ‘battle’ + य)
महयाhe magnifies; he makes (him) great
महया:
—
TypeVerb
Rootमह् (धातु; मह पूजायाम्/वर्धने) → महय (कारणार्थ)
वसिष्ठVasiṣṭha (the seer)
वसिष्ठ:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things); all (deeds)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
शवसाwith might; by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
ततानhe has stretched out; he has extended
ततान:
—
TypeVerb
Rootतन् (धातु; तन् विस्तारे)
उपश्रोताa listener; one who listens attentively
उपश्रोता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootउप-श्रु (धातु; श्रु श्रवणे) → उपश्रोतृ (कृदन्त)
मेof me; to me
मे:
सम्बन्ध/सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ईवतःof (me) seeking/imploring; of the suppliant
ईवतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective/Participle-like
Rootईवत् (प्रातिपदिक; ‘seeking/going’—वेदिक विशेषण)
वचांसिwords; utterances; hymns
वचांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
