Rig Veda 7.19.5: Mandala 7, Sukta 19, Mantra 5

Sukta 7.19

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

तव च्यौत्नानि वज्रहस्त तानि नव यत्पुरो नवतिं च सद्यः । निवेशने शततमाविवेषीरहञ्च वृत्रं नमुचिमुताहन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.19.5

Transliteration

táva cyautnā́ni vajrahasta tā́ni náva yát púro navatíṃ ca sadyáḥ | nivéśane śatatamā́ aviveṣī́r áhañ ca vṛtráṃ námucim utā́han ||

Translation

వజ్రహస్తా! ఆ మహాకార్యాలు నీవే—నీవు ఒక్క క్షణంలో తొంభై కోటలను ఛేదించినప్పుడు; (అవి) తొమ్మిది (కీర్తులు) అయ్యాయి. నివాసస్థానంలో నీవు శతమమైన (పూర్తి)గా ప్రవేశించావు; వృత్రుని నీవు వధించావు, నముచినీ కూడా వధించావు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च्यौत्नानि: mighty deeds, exploits
• च्यौत्नानि: कर्म (object) / (contextual)
• Type: Noun
• Root: च्यौत्न (प्रातिपदिक)

• वज्रहस्त: O thunderbolt-handed (Indra)
• वज्रहस्त: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वज्र-हस्त (समास-प्रातिपदिक)

• तानि: those (deeds)
• तानि: कर्म (object) (referring to च्यौत्नानि)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नव: nine
• नव: विशेषण
• Type: Numeral
• Root: नव (संख्याशब्द)

• यत्: which / that
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय (relative connector)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरः: fortresses, strongholds
• पुरः: कर्म
• Type: Noun
• Root: पुर्/पुर (प्रातिपदिक)

• नवतिम्: ninety
• नवतिम्: कर्म (measure/extent with पुरः)
• Type: Numeral (noun)
• Root: नवति (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• सद्यः: immediately, at once
• सद्यः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)

• निवेशने: in the dwelling/place of settlement
• निवेशने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: निवेशन (प्रातिपदिक)

• शततम: the hundredth (time/step)
• शततम: कर्म (goal/extent) / क्रियाविशेषण
• Type: Adjective (ordinal)
• Root: शततम (क्रमसंख्या/विशेषण-प्रातिपदिक)

• आविवेशीः: you entered / you did enter
• आविवेशीः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विश् (विश् प्रवेशने)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• वृत्रम्: Vṛtra
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• नमुचिम्: Namuci
• नमुचिम्: कर्म (in apposition with वृत्रम्)
• Type: Noun (proper name)
• Root: नमुचि (प्रातिपदिक)

• उत: also, moreover
• उत: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• अहन्: (he) slew / struck down
• अहन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हन् (हन् हिंसायाम्)