Rig Veda 6.6.7: Mandala 6, Sukta 6, Mantra 7

Sukta 6.6

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

स चित्र चित्रं चितयन्तमस्मे चित्रक्षत्र चित्रतमं वयोधाम् । चन्द्रं रयिं पुरुवीरं बृहन्तं चन्द्र चन्द्राभिर्गृणते युवस्व ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.6.7

Transliteration

sá citra citráṃ citáyantam asmē citrákṣatra citrátamaṃ vayo-dhā́m | candráṃ rayíṃ puru-vī́raṃ bṛhántam candra candrā́bhir gṛṇaté yúvasva ||

Translation

హే చిత్ర (అద్భుత) అగ్నీ, మా లో ‘చిత్రం’—అద్భుత దర్శనబోధను—జాగృతం చేయుము; హే చిత్రక్షత్రా, విభిన్న శక్తుల అధిపతీ, అత్యంత ఆశ్చర్యకరుడా, సమృద్ధుల ఆధారమా! గాయకునికి ‘చంద్రం’—దీప్తిమంతమైన—రయి, ‘పురువీరం’—అనేక వీరశక్తులతో నిండిన—‘బృహంతం’—విశాలమైన—ధనాన్ని ప్రసాదించుము; హే చంద్ర (ప్రకాశమయ) అగ్నీ, నీ ‘చంద్రాభిః’—ప్రకాశించే జ్యోతులతో—మమ్మల్ని పోషించుము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स: he
• स: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सः < स) सर्वनाम-प्रातिपदिक

• चित्र: bright, wondrous
• चित्र: Kartā
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• चित्रम्: a wonder; a brilliant (deed/thing)
• चित्रम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• चितयन्तम्: causing to notice; making (us) perceive
• चितयन्तम्: Karma
• Type: Verb-participle
• Root: चित्/चेत् (धातु; ‘to perceive, notice, think’) → चितयति (णिच्)

• अस्मे: among us; for us
• अस्मे: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्रक्षत्र: O of wondrous power
• चित्रक्षत्र: (Sambodhana)
• Type: Noun (epithet)
• Root: चित्र-क्षत्र (समास; क्षत्र ‘dominion, power’)

• चित्रतमम्: most brilliant, most wondrous
• चित्रतमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक) + तमप् (सुपरलेटिव)

• वयोधाम्: the seat/support of vital strength (vigor)
• वयोधाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वयस् + धामन् (समास; धामन् ‘abode/seat’; also ‘support’)

• चन्द्रम्: shining, radiant
• चन्द्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth, bounty
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• पुरुवीरम्: rich in heroes; having many men
• पुरुवीरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पुरु-वीर (समास; वीर ‘hero, man’)

• बृहन्तम्: great, lofty
• बृहन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• चन्द्र: O radiant one
• चन्द्र: (Sambodhana)
• Type: Noun (epithet)
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)

• चन्द्राभिः: with (your) shining beams/splendours
• चन्द्राभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: चन्द्रा (स्त्री. ‘shining (rays/brightnesses)’) + भिस्

• गृणते: to the praiser (who praises)
• गृणते: (to the act of praising)
• Type: Verb
• Root: गृ (धातु; ‘to sing, praise’) → गृणाति

• युवस्व: help; grant; yoke (your aid)
• युवस्व: (imperative action)
• Type: Verb
• Root: यु (धातु; ‘to join, yoke, aid’) → युवति/युवस्व (वैदिक आज्ञार्थ)