Rig Veda 6.5.1: Mandala 6, Sukta 5, Mantra 1

Sukta 6.5

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

हुवे वः सूनुं सहसो युवानमद्रोघवाचं मतिभिर्यविष्ठम् । य इन्वति द्रविणानि प्रचेता विश्ववाराणि पुरुवारो अध्रुक् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.5.1

Transliteration

huve vaḥ sūnuṃ sahaso yuvānam adrogha-vācaṃ matibhir yaviṣṭham | ya invati draviṇāni pra-cetā viśva-vārāṇi puru-vāro adhruk ||

Translation

నేను మీకు ‘సహస్’ (బలం) యొక్క సూనువు అయిన ఆ యువకుని పిలుస్తున్నాను—అద్రోఘవాచం (ద్రోహం లేని/వంచనలేని వాక్కు గలవాడు), యవిష్ఠం (అత్యంత యౌవనుడు), మా మతులు (చింతన-ప్రార్థనలు) ద్వారా సమీపింపబడేవాడు. అతడు ప్రచేతా (ఎల్లప్పుడూ జాగ్రత్తగల జ్ఞాని) విశ్వవార (సర్వానందదాయక) ద్రవిణాలను (సంపదలను) ప్రేరేపిస్తాడు—పురువార (బహు దానశీలుడు), అధ్రుక్ (అచ్యుత/అభ్రాంత) కార్యసామర్థ్యుడు।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हुवे: I invoke / I call
• हुवे: —
• Type: Verb
• Root: √हू (ह्वे) ‘आह्वाने’

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूनुम्: the son
• सूनुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूनु- (प्रातिपदिक) ‘पुत्र’

• सहसः: of might / of strength
• सहसः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सहस्- (प्रातिपदिक) ‘बल, शक्ति’

• युवानम्: young
• युवानम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: युवन्- (प्रातिपदिक) ‘युवा’

• अद्रोगवाचम्: whose speech is not deceitful / truthful-speaking
• अद्रोगवाचम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अद्रोग-वाच् (समासः: a-drog(a) + vāc-) ‘अद्रोघवाच्’

• मतिभिः: with thoughts / with hymns
• मतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मति- (प्रातिपदिक) ‘मति, स्तुति, प्रज्ञा’

• यविष्ठम्: the youngest / most youthful
• यविष्ठम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: यविष्ठ- (प्रातिपदिक; superlative of यव/युवा- ‘young’)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्वति: impels / sets in motion
• इन्वति: —
• Type: Verb
• Root: √इन्/ईन् (इन्व्) ‘प्रेरणे, चलने’

• द्रविणानि: wealths / riches
• द्रविणानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण- (प्रातिपदिक) ‘धन, संपत्ति’

• प्रचेताः: the wise one / the foreknowing
• प्रचेताः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: प्र-चेतस्- (प्रातिपदिक) ‘प्रज्ञावान्, विवेकी’

• विश्ववाराणि: all-desirable (boons)
• विश्ववाराणि: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-वार- (समासः: विश्व ‘all’ + वार ‘desirable/choice boon’)

• पुरुवारः: having many boons / rich in gifts
• पुरुवारः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पुरु-वार- (समासः: पुरु ‘many’ + वार ‘boon/choice gift’)

• अध्रुक्: unharming / unerring
• अध्रुक्: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अध्रुक् (प्रातिपदिक) ‘अध्रुज्/अध्रुक्’ = not injuring, not harming; firm/undeceitful (Vedic epithet)