Rig Veda 6.31.3: Mandala 6, Sukta 31, Mantra 3

Sukta 6.31

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं कुत्सेनाभि शुष्णमिन्द्राशुषं युध्य कुयवं गविष्टौ । दश प्रपित्वे अध सूर्यस्य मुषायश्चक्रमविवे रपांसि ॥

Recitation with translationRig Veda 6.31.3

Transliteration

tváṁ kútsenā́bhi śúṣṇam indrāśúṣaṁ yúdhyá kúyavaṁ gáviṣṭau | dáśa prapítve ádha sū́ryasya muṣā́yaś cakrám avive rápaṁsi ||

Translation

హే ఇంద్రా! నీవు కుత్సునితో కలిసి శుష్ణుడు—ఆ శోషకుడు (అశుష)—మరియు గవిష్టి (గో/ప్రకాశాన్వేషణ) లో కుయవుని ఎదిరించి యుద్ధం చేసావు. ఆపై సూర్యుని పదుగుణ నిర్ణాయక మలుపులో నీవు (ఋత యొక్క) గతి-చక్రాన్ని తిరిగి పొందించి, మాయా-కపటాలను నిష్ఫలముచేసావు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कुत्सेन: with Kuts(a)
• कुत्सेन: सह/करण (सहकारक-भावः)
• Type: Noun (proper name)
• Root: कुत्स (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, against
• अभि: (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• शुष्णम्: Śuṣṇa (the demon)
• शुष्णम्: कर्म
• Type: Noun (proper name)
• Root: शुष्ण (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अशुषम्: un-drying, not parching
• अशुषम्: कर्म (विशेषण-भावेन)
• Type: Adjective
• Root: अ-शुष (प्रातिपदिक; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेधः)

• युध्य: fight!
• युध्य: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)

• कुयवम्: Kuyava (a foe/demon)
• कुयवम्: कर्म
• Type: Noun (proper name/epithet)
• Root: कुयव (प्रातिपदिक)

• गविष्टौ: in the quest for cattle (battle for cows)
• गविष्टौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गविष्टि (प्रातिपदिक)

• दश: ten
• दश: (विशेषणम्/संख्या)
• Type: Numeral
• Root: दशन् (संख्यावाचक)

• प्रपित्वे: at/within the approach (near time/close encounter)
• प्रपित्वे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रपित्व (प्रातिपदिक; भाववाचक)

• अध: then, thereafter
• अध: (सम्बन्ध/अनन्तर्य-निर्देशकः)
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• मुषायः: thieves, robbers
• मुषायः: कर्तृ
• Type: Noun (agent)
• Root: मुष् (धातु) → मुषाय (कृदन्त-प्रातिपदिक; agent noun)

• चक्रं: wheel, disk
• चक्रं: कर्म
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)

• अविवे: he drove apart / he dispersed
• अविवे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + वे (धातु; ‘to weave/arrange/drive apart’), with augment a-

• रपांसि: obstacles, harms (injuries/impediments)
• रपांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: रपस् (प्रातिपदिक)