Rig Veda 6.29.4: Mandala 6, Sukta 29, Mantra 4

Sukta 6.29

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra (praised), Soma (ritual substance present)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स सोम आमिश्लतमः सुतो भूद्यस्मिन्पक्तिः पच्यते सन्ति धानाः । इन्द्रं नरः स्तुवन्तो ब्रह्मकारा उक्था शंसन्तो देववाततमाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.29.4

Transliteration

sá sóma ā́miśla-tamaḥ sutó bhūd yásmin paktíḥ pacyáte sánti dhānā́ḥ | índraṃ nárāḥ stuvánto brahma-kārā ukthā́ śáṃsanto deva-vāta-tamā́ḥ ||

Translation

ఆ సోమం, ఆమిశ్లతమః (అత్యంత సమృద్ధిగా మిశ్రమమైనది), సుతః (పిండిపీడించి) ఉద్భవించింది—అక్కడ పక్తిః (పాకం/యజ్ఞభోజనం) పక్చ్యతే, ధానాః (ధాన్యకణాలు) ఉన్నాయి. ఇంద్రుని స్తుతించే నరులు, బ్రహ్మకారాః (బ్రహ్మవాణి కర్తలు), ఉక్థా (స్తోత్రాలు) శంసిస్తూ, దేవవాతతమాః (దైవ శ్వాసచేత అత్యంత ప్రేరితులు) అవుతారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he; that (one)
• सः: कर्तृ (मुख्य-वाक्ये) / निर्देश्यः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• सोमः: Soma (the pressed sacred drink)
• सोमः: कर्तृ (भूयात्/अभूत् इत्यर्थे) / विषयः
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• आमिश्लतमः: most mixed/most blended
• आमिश्लतमः: विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धि)
• Type: Adjective
• Root: आ-मि-श्लत (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘मिश्र/श्लथ’ भावः) + तमप्

• सुतः: pressed (Soma)
• सुतः: विशेषणम्
• Type: Participle (past passive)
• Root: √सु (सुनोति ‘to press’) → सुत (कृदन्त)

• भूत्: became; was
• भूत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति ‘to be’)

• यस्मिन्: in which
• यस्मिन्: अधिकरणम्
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम) → य

• पक्तिः: cooking; boiling
• पक्तिः: कर्तृ (पच्यते इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पक्ति (प्रातिपदिक; ‘cooking/boiling; ripening’)

• पच्यते: is cooked; is being cooked
• पच्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पच् (पचति ‘to cook’)

• सन्ति: there are
• सन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (अस्ति ‘to be’)

• धानाः: grains; parched barley/grain
• धानाः: कर्तृ (सन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: धान (प्रातिपदिक; parched grains)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (स्तुवन्तः/शंसन्तः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• नरः: men
• नरः: कर्तृ (स्तुवन्तः/शंसन्तः)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• स्तुवन्तः: praising
• स्तुवन्तः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Participle (present active)
• Root: √स्तु (स्तौति ‘to praise’) → स्तुवन्त् (वर्तमान-कृदन्त)

• ब्रह्मकाराः: makers/utterers of sacred formulation (priests)
• ब्रह्मकाराः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + कार (समास; ‘brahman-former/utterer’)

• उक्था: hymns; recitations (ukthas)
• उक्था: कर्म (शंसन्तः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक)

• शंसन्तः: reciting; proclaiming
• शंसन्तः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Participle (present active)
• Root: √शंस् (शंसति ‘to recite/praise’) → शंसन्त् (वर्तमान-कृदन्त)

• देववाततमाः: most god-impelled; most inspired by the gods
• देववाततमाः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: देव + वात (समास; ‘god-winded/impelled by the gods’) + तमप्