Rig Veda 5.80.2: Mandala 5, Sukta 80, Mantra 2

Sukta 5.80

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80)

Devata: Uṣas

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

एषा जनं दर्शता बोधयन्ती सुगान्पथः कृण्वती यात्यग्रे । बृहद्रथा बृहती विश्वमिन्वोषा ज्योतिर्यच्छत्यग्रे अह्नाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.80.2

Transliteration

eṣā́ jánam darśatā́ bódhayantī sugā́n patháḥ kṛṇvatī yā́ty ágre | bṛhád-rathā bṛhatī́ viśvám-invā́ uṣā́ jyótir yacchaty ágre áhnām ||

Translation

ఈ దర్శనీయ ఉషస్సు జనాన్ని మేల్కొలుపుతుంది; సుగమమైన మార్గాలను నిర్మిస్తూ ముందుగా సాగుతుంది. విశాల రథముగలది, స్వయంగా బృహతీ, సమస్తాన్ని ముందుకు నడిపించేది—ఉషస్సు దినాల అగ్రభాగంలో జ్యోతిని స్థాపిస్తుంది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषा: this (she)
• एषा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एषा

• जनम्: people, folk
• जनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• दर्शता: beautiful to see, lovely
• दर्शता: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) → दर्शत (कृदन्त)

• बोधयन्ती: awakening, rousing
• बोधयन्ती: कर्तृ
• Type: Verb-participle
• Root: बुध् (धातु) → बोधयति (णिच्) → बोधयन्ती (शतृ)

• सुगान्: good to go on, easy (paths)
• सुगान्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + ग (प्रातिपदिक) → सुग (विशेषण)

• पथः: paths
• पथः: कर्म
• Type: Noun
• Root: पथ्/पथ (प्रातिपदिक)

• कृण्वती: making, forming
• कृण्वती: कर्तृ
• Type: Verb-participle
• Root: कृ (धातु) → कृणोति → कृण्वती (शतृ)

• याति: goes
• याति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अग्रे: in front, ahead
• अग्रे: अधिकरण
• Type: Indeclinable (locative form used adverbially)
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• बृहद्रथा: having a great chariot
• बृहद्रथा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहत् + रथ (समास-प्रातिपदिक)

• बृहती: great, lofty
• बृहती: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक)

• विश्वम्: all, the whole (world)
• विश्वम्: कर्म
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इन्वा: impelling, setting in motion
• इन्वा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इ (धातु ‘to go/impel’) → इन्व (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)

• उषाः: Dawn (Uṣas)
• उषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• यच्छति: extends, bestows
• यच्छति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु) → यच्छति

• अग्रे: in front, first
• अग्रे: अधिकरण
• Type: Indeclinable (locative form used adverbially)
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• अह्नाम्: of the days
• अह्नाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)