Rig Veda 5.62.6: Mandala 5, Sukta 62, Mantra 6

Sukta 5.62

Devata: Mitra-Varuṇa (sovereign pair), with Ilā

Samhita Patha (Devanagari)

अक्रविहस्ता सुकृते परस्पा यं त्रासाथे वरुणेळास्वन्तः । राजाना क्षत्रमहृणीयमाना सहस्रस्थूणं बिभृथः सह द्वौ ॥

Recitation with translationRig Veda 5.62.6

Transliteration

ákravi-hastā su-kṛ́te paráḥ-pā yáṃ trā́sāthe varuṇéḷās vantáḥ | rā́jānā kṣatrám áhṛṇīyamānā sahásra-sthūṇaṃ bibhṛthaḥ sahá dváu ||

Translation

అక్రవి-హస్తాః (గాయపరచని చేతులు గలవారు), సుకృతే పరస్పా (అపారమునుండి) రక్షకులు—మీరు ఇద్దరూ అభయాన్ని ప్రసాదిస్తారు, ఓ వరుణా, ఇళా-సమేతులై. రాజులై, మీ క్షత్రంలో అహృణీయమానాః (అపరాధరహితంగా/అక్షోభ్యంగా) నిలిచి, మీరు ఇద్దరూ సహస్ర-స్థూణ (వెయ్యి స్తంభాలు) గల ఆ మహాబలాన్ని ధరిస్తారు—ఋత యొక్క సువ్యవస్థిత పాలన అనే విస్తార నిర్మాణాన్ని.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अक्रविहस्ताः: having hands that do not harm / non-injuring-handed
• अक्रविहस्ताः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: अक्रवि-हस्त (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास) < हस्त

• सुकृते: in good deed / in well-doing
• सुकृते: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: सु-कृत (प्रातिपदिक; कृत-निष्पन्न) < √कृ

• परस्पाः: protecting across/over (others); far-protecting
• परस्पाः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: परस् (प्रातिपदिक) + पा (प्रातिपदिक/विशेषण) → परस्पा

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्रासाथे: you two protect / you two save
• त्रासाथे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √त्रस् (त्रासयति/त्रासते; ‘to protect, to save, to make safe’)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वरुण (देवनाम-प्रातिपदिक)

• ईळास्वन्तः: possessing invocation/praise; praiseworthy/invoked
• ईळास्वन्तः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: ईळा-स्वन्त (प्रातिपदिक; ‘having/possessing praise/īḷā’) < √ईळ्/ईड् (‘to praise, invoke’)

• राजानौ: the two kings
• राजानौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• क्षत्रम्: sovereign power / dominion
• क्षत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)

• अहृणीयमानाः: not becoming hostile; unangered
• अहृणीयमानाः: विशेषण (राजानौ इत्यस्य भाववर्णनम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √हृण्/हृ (वेदिक; ‘to be angry/hostile, to be offended’) + अ- (निषेध) ; वर्तमान-कृदन्त

• सहस्रस्थूणम्: the thousand-pillared (support)
• सहस्रस्थूणम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-स्थूण (समास; ‘thousand-pillared’) < स्थूणा

• बिभृथः: you two bear / uphold
• बिभृथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (to bear, support)

• सह: together; with
• सह: सहकारक/समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• द्वौ: two
• द्वौ: कर्तृ (राजानौ इत्यस्य पुनरुक्त-निर्देशः)
• Type: Numeral
• Root: द्वि (संख्याप्रातिपदिक)