
Sukta 5.50
Atri (Ātreya)
Deva as Netṛ (the Divine Leader/Guide) (often read as Savitṛ/Pūṣan-like guiding power; hymn context needed for precision)
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like brevity is possible, but Mandala 5 commonly uses Triṣṭubh; requires metrical verification
ఈ సంక్షిప్త ఆత్రేయ సూక్తం దేవుని ‘నేతృ’గా—దివ్య మార్గదర్శిగా—ఆహ్వానిస్తుంది. ఆయన మనుష్యుణ్ని సన్మార్గంలో నడిపించి, స్నేహం, రక్షణ, అలాగే రయి (ద్రవ్య/సంపద) మరియు ద్యుమ్న (ప్రకాశమయ శక్తి) వృద్ధిని ప్రసాదిస్తాడు. నాయకుని సాంగత్యాన్ని ఎంచుకోవాలనే వ్యక్తిగత ఆకాంక్షను, అతిథులు సాదరంగా స్వీకరింపబడాలని మరియు పత్నీలు (ఆధార-సహచర శక్తులు) గౌరవింపబడాలని కోరే యజ్ఞ-సామాజిక ప్రార్థనతో ఇది కలుపుతుంది; మార్గం నుండి శత్రుత్వాన్ని తొలగించమని కూడా వేడుకుంటుంది. చివరికి, క్షేమం (శం) అనే శాంతి-ఆశీర్వాదంతో ఇది ముగుస్తుంది—చలనాన్ని సురక్షితంగా శ్రేయస్సు (స్వస్తి) వైపు నడిపించే రథాధిపతితో అనుసంధానంగా.
Mantra 1
विश्वो देवस्य नेतुर्मर्तो वुरीत सख्यम् । विश्वो राय इषुध्यति द्युम्नं वृणीत पुष्यसे ॥
దైవ నాయకుడు (నేతా) తో సఖ్యాన్ని ప్రతి మర్త్యుడు కోరుకొనును. ప్రతి ఒక్కడు రాయి-పూర్ణత కొరకు తన్ను సన్నద్ధం చేసుకొనును; తన పోషణార్థం ద్యుమ్నం (దీప్త శక్తి) మరియు వృద్ధిని ఎంచుకొనును.
Mantra 2
ते ते देव नेतर्ये चेमाँ अनुशसे । ते राया ते ह्यापृचे सचेमहि सचथ्यैः ॥
ఓ దేవ-నేతా! అనుశాసనంగా (ఆజ్ఞాపాలనతో) మేము అనుసరించువారు అందరూ నీ వారే. వారితో కలిసి—నీ రయి (ధన-సంపద)తో, నీ సమీప-స్పర్శమయమైన సన్నిధితో—యాత్ర యొక్క సత్య-సఖ్యంలో (నిజమైన సహచర్యంలో) మేము ఏకమగుదుము గాక.
Mantra 3
अतो न आ नॄनतिथीनतः पत्नीर्दशस्यत । आरे विश्वं पथेष्ठां द्विषो युयोतु यूयुविः ॥
కాబట్టి మా వద్దకు నర-బలాలను, అతిథివలె స్వాగతార్హమైన శక్తులను తీసుకురా; యజ్ఞ-గృహాన్ని ధారించే పత్నీలను (గృహిణీ-శక్తులను) సత్కరించు. మార్గపు స్థిరస్థానంనుండే, రక్షక-శక్తిచే, ద్వేషిని ఎంతో దూరంగా తరిమివేయబడుగాక.
Mantra 4
यत्र वह्निरभिहितो दुद्रवद्द्रोण्यः पशुः । नृमणा वीरपस्त्योऽर्णा धीरेव सनिता ॥
ఎక్కడ హవి-వాహకుడు (వహ్ని) ముందుగా స్థాపింపబడి, ద్రోణి యొక్క పశువులా వేగంగా పరుగెడతాడో—అక్కడ మనుష్యునిలో ఆలోచించే, వీర-కర్మచేసే శక్తి ప్రవాహాలను జయిస్తుంది; పొందుటను తెలిసిన స్థిరబుద్ధిలాగా.
Mantra 5
एष ते देव नेता रथस्पतिः शं रयिः । शं राये शं स्वस्तय इषःस्तुतो मनामहे देवस्तुतो मनामहे ॥
హే దేవ-నేతా, రథస్పతి! ఇదే నీ మార్గదర్శక శక్తి—శాంతియే ధనం. మా రాయికి శాంతి, మా స్వస్తికి శాంతి; ఇషః (ప్రేరణా-శక్తులు) స్తుతించగా, దేవులు స్తుతించగా—దానిని మేము మనసులో ధరిస్తాము, మనసులో అంగీకరిస్తాము.
Netṛ means “leader” or “guide.” In this hymn it is a divine guiding power—often understood as Savitṛ/Pūṣan-like—who leads safely on the path, grants increase, and removes obstacles.
It asks for friendship with the divine Guide, growth in prosperity and radiance (rayi and dyumna), welcoming supportive forces (guests and patnīs), and protection by driving hostile influences away from one’s path.
The chariot symbolizes directed movement and progress. Calling the deity rathaspati emphasizes safe guidance—steering one’s journey, work, or inner progress toward peace (śam) and well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.