Rig Veda 5.30.12: Mandala 5, Sukta 30, Mantra 12

Sukta 5.30

Rishi: Atri Bhauma (Ātreya)

Devata: Agni (with patron praise embedded)

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm via metrical audit)

Samhita Patha (Devanagari)

भद्रमिदं रुशमा अग्ने अक्रन्गवां चत्वारि ददतः सहस्रा । ऋणंचयस्य प्रयता मघानि प्रत्यग्रभीष्म नृतमस्य नृणाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.30.12

Transliteration

bhadrám idáṃ ruśámā agne akran gávāṃ catvā́ri dádátaḥ sahásrā | ṛṇáṃcayásya práyatā maghā́ni práty agrabhīṣma nṛ́tamasya nṛṇā́m ||

Translation

అగ్నీ! రుశమా జనులు నిజంగా ఈ మంగళకార్యాన్ని చేశారు—గవాలు (కిరణాలు/ప్రకాశం) నాలుగు వేల దానం చేశారు. Ṛṇamcaya యొక్క సిద్ధపరచిన దానాలు—మనుష్యులలో అత్యంత పురుషోచితుడు (నృతమ) ఇచ్చిన ప్రసాదంగా మేము స్వీకరించాము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भद्रम्: auspicious, good
• भद्रम्: Karma (विधेय-विशेषणरूपेण ‘इदम्’ इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (अक्रन् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रुशमाः: the Ruśamās (a people/clan)
• रुशमाः: Kartā (अक्रन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रुशमा (प्रातिपदिक; जन/समूह-नाम)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन) संबोधितः
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अक्रन्: they did, they made
• अक्रन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• गवाम्: of cows
• गवाम्: सम्बन्ध (ददतः/चत्वारि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चत्वारि: four
• चत्वारि: Karma (ददतः इत्यस्य; ‘चारि (वस्तूनि)’)
• Type: Numeral
• Root: चतुर् (संख्याप्रातिपदिक)

• ददतः: (two) give, bestow
• ददतः: (क्रिया; कर्तृ-सम्बन्धः पूर्वोक्तेन)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)

• सहस्राः: thousands
• सहस्राः: Kartā (प्रत्यग्रभीष्म इत्यस्य; ‘सहस्राणि/सहस्राः’ = thousands [of gifts])
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• ऋणंचयस्य: of Ṛṇaṃcaya (a patron/king)
• ऋणंचयस्य: सम्बन्ध (मघानि इत्यस्य)
• Type: Noun (Proper)
• Root: ऋणंचय (प्रातिपदिक; विशेष-नाम)

• प्रयताः: ready, prepared
• प्रयताः: विशेषण (मघानि इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: प्र-यत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √यम्/√यत् ‘to strive/prepare’)

• मघानि: gifts, bounties
• मघानि: Karma (प्रत्यग्रभीष्म इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मघ (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards, back
• प्रति: (दिशा/प्रत्यभिमुख्य)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• अग्रभीष्म: we received, we took
• अग्रभीष्म: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + प्रति-

• नृतमस्य: of the most heroic
• नृतमस्य: सम्बन्ध (नृणाम् इत्यस्य; ‘of the most heroic’)
• Type: Adjective
• Root: नृतम (प्रातिपदिक; ‘most manly/heroic’)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: सम्बन्ध (नृतमस्य इत्यस्य; ‘among men / of men’)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)