Rig Veda 5.2.10: Mandala 5, Sukta 2, Mantra 10

Sukta 5.2

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उत स्वानासो दिवि षन्त्वग्नेस्तिग्मायुधा रक्षसे हन्तवा उ । मदे चिदस्य प्र रुजन्ति भामा न वरन्ते परिबाधो अदेवीः ॥

Transliteration

utá svānā́so diví ṣantu agnés tiǵmāyudhā rákṣase hántavā u | máde cid asya prá rujanti bhā́mā ná varante paribā́dho ádevīḥ ||

Translation

మరియు అతని గర్జించే శక్తులు దివిలో నిలవుగాక—అగ్నికి చెందిన తీక్ష్ణ ఆయుధాలై—రక్షసును హతమార్చుటకు. అతని మదంలో కూడ అతని భామలు (దీప్తులు) ఉప్పొంగి వెలువడుతాయి; అదేవీ పరిబాధాలు ఆ చుట్టుముట్టే ఒత్తిడిని ఆపలేవు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• स्वानासः: the barking/roaring ones (hounds; roaring flames)
• स्वानासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्वान (प्रातिपदिक; √स्वन् ‘ध्वनिते’)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• षन्तु: let them be
• षन्तु: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस्)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• तिग्मायुधाः: sharp-weaponed
• तिग्मायुधाः: Kartā (विशेषणम् स्वानासः)
• Type: Adjective
• Root: तिग्म-आयुध (प्रातिपदिक; समास)

• रक्षसे: for/against the demon (Rākṣas)
• रक्षसे: Sampradāna (dative target)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

• हन्तवा: to slay
• हन्तवा: Prayojana (purpose)
• Type: Verbal derivative
• Root: √हन्

• उ: indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• मदे: in exhilaration, in intoxication
• मदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्य: of him/this (Agni)
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• रुजन्ति: they break, shatter
• रुजन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √रुज्

• भामाः: the splendors/blazing lights
• भामाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भामा (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वरन्ते: they choose/accept; they yield
• वरन्ते: —
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृञ् वरणे)

• परिबाधः: the encompassing oppression/harassment
• परिबाधः: Kartā
• Type: Noun
• Root: परि-बाध (प्रातिपदिक; समास)

• अदेवीः: the ungodly (female) ones; non-divine foes
• अदेवीः: Karma (of वरन्ते)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अ-देवी (प्रातिपदिक; नञ्-समास)